Tư liệu chương 154
Kiểm chứng chương 154: Nên thánh giữa đời thường
Đọc xong chương 154, chắc bạn sẽ có lúc tự hỏi: chuyện chị Faustina thấy Chúa Giêsu dựa vào đâu, vì sao Rôma từng cấm cả lòng sùng kính của chị lẫn Cha Piô, và Hội Thánh thật sự nói gì về các phong trào mọc lên trong thế kỷ XX. Những trang này viết ra để trả lời những câu hỏi như thế. Mỗi chuyện trong chương được lần lại đến nguồn của nó, nói rõ chuyện nào chắc chắn, chuyện nào chỉ là lời truyền lại, và chỗ nào Hội Thánh xin người ta thận trọng.
Chương đi qua những con người và phong trào sau: chị Faustina và Lòng Chúa Thương Xót; Cha Piô; Chiara Lubich và phong trào Focolare; thánh Josemaría Escrivá và Opus Dei; cha Luigi Giussani và phong trào Hiệp thông và Giải phóng; Con đường Tân Dự tòng; các phong trào giáo dân ở Việt Nam; và những người sáng lập hóa ra sống hai mặt.
Nguồn chính gồm: Nhật ký của thánh Faustina, in bằng tiếng Anh với tên Divine Mercy in My Soul (Lòng Chúa Thương Xót trong linh hồn tôi); hồ sơ các vụ phong thánh và các bài giảng trong lễ phong thánh, đọc trên vatican.va; điều lệ của các phong trào; thông cáo năm 2010 của Tòa Thánh về Marcial Maciel; và báo cáo năm 2020 của L’Arche quốc tế về Jean Vanier.
Khi trích Kinh Thánh, bộ sách dùng bản dịch của Nhóm Phiên dịch Các Giờ Kinh Phụng vụ, bản mà các nhà thờ Việt Nam đang đọc trong Thánh lễ. Bạn có thể đọc miễn phí trên trang ktcgkpv.org.
Thánh Faustina
Tối ngày 22 tháng Hai năm 1931, ở Płock. Biến cố này được chính chị ghi trong Nhật ký, các số 47 và 48. Chị sinh ngày 25 tháng Tám năm 1905, nên lúc ấy hai mươi lăm tuổi. Chị người làng Głogowiec, vào Dòng Đức Mẹ Thương Xót ở Warszawa năm 1925, chỉ đi học chưa đầy ba năm, trong một gia đình mười người con. Đây là lời kể của chính chị, viết trong những cuốn vở học trò, và là nguồn gốc của Chuỗi Lòng Chúa Thương Xót. Hội Thánh đã phong thánh cho chị, nhưng không đòi bất cứ ai phải tin các thị kiến riêng. Vì thế chương viết “theo lời chị viết trong nhật ký”.
Bức ảnh. Năm 1934, ở Vilnius, cha Michał Sopoćko, cha giải tội của chị, nhờ họa sĩ Eugeniusz Kazimirowski vẽ bức ảnh. Chuyện chị khóc vì bức ảnh không đẹp bằng điều chị đã thấy có trong Nhật ký, số 313. Chị mất ngày 5 tháng Mười năm 1938 ở Łagiewniki, Kraków, nơi nay có một đền thánh lớn. Cha Sopoćko về sau được tuyên bố là chân phước.
Lệnh cấm năm 1959. Lệnh do Bộ Thánh Vụ ban hành, cơ quan lúc ấy gìn giữ giáo lý. Cuốn Nhật ký đã bị dịch vụng, và có câu bị hiểu sai. Năm 1965, Wojtyła, khi ấy là tổng giám mục Kraków, mở hồ sơ về chị. Ngày 15 tháng Tư năm 1978, lệnh cấm được gỡ. Ngày 30 tháng Tư năm 2000, chị được phong thánh, là vị thánh đầu tiên của thiên niên kỷ mới, và Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót được lập. Đức Gioan Phaolô II qua đời ngày 2 tháng Tư năm 2005, đúng buổi tối trước ngày lễ ấy.
Cha Piô
Ngày 20 tháng Chín năm 1918. Cha sinh ngày 25 tháng Năm năm 1887 với tên Francesco Forgione, nên lúc ấy ba mươi mốt tuổi. Ngài vào Dòng Capuxinô từ tuổi thiếu niên. Các cuộc điều tra, trong đó có cuộc của cha Agostino Gemelli, cho kết luận khác nhau. Cha Gemelli là tu sĩ Dòng Phanxicô, bác sĩ, người lập Đại học Công giáo ở Milano; ông khám cha Piô năm 1920 và không tin. Hội Thánh phong thánh cho cha vì đời sống nhân đức, không phải vì các dấu thánh, đúng như chương nói.
Các lệnh cấm từ năm 1931 đến năm 1933. Câu nói rằng bàn tay Hội Thánh vẫn dịu dàng cả khi giáng xuống là lời được truyền lại trong truyền thống, nên chương viết “người ta nhớ”. Lời Đức Piô XI năm 1933, “Ta không có ác cảm với cha Piô, nhưng Ta đã được báo tin sai”, là lời được ghi lại như thế trong các tiểu sử Cha Piô; tư liệu của sách này chỉ dẫn tới một tiểu sử Cha Piô trên mạng chứ chưa có văn bản gốc, nên bạn nên coi đó là lời được ghi lại và truyền đi.
Wojtyła đến xưng tội. Linh mục trẻ người Ba Lan đang học ở Rôma, Karol Wojtyła, đến xưng tội với Cha Piô khoảng năm 1947 hay 1948. Có nguồn nói 1947, có nguồn nói 1948, nên chương viết “khoảng”. Chuyện Cha Piô tiên báo Wojtyła sẽ làm giáo hoàng không có cơ sở chắc chắn, và chương không kể.
Nhà Xoa dịu Đau khổ. Công trình khởi sự năm 1947, bệnh viện khai trương ngày 5 tháng Năm năm 1956. Cha mất ngày 23 tháng Chín năm 1968, và khoảng một trăm ngàn người đến dự tang lễ; đó là con số xấp xỉ. Cha được phong thánh ngày 16 tháng Sáu năm 2002. Về cha xứ họ Ars, xem chương 124.
Focolare
Chiara Lubich sinh ngày 22 tháng Giêng năm 1920 và lấy tên Chiara để kính thánh Clara thành Assisi. Năm 1943, ở Trento, cô hai mươi ba tuổi. Lời Đức Giêsu cầu nguyện xin cho “tất cả nên một” là Tin Mừng Gioan, chương 17, câu 21. Theo điều lệ, người đứng đầu phong trào Focolare luôn là một phụ nữ. Bà mất năm 2008. Phong trào nay có mặt ở hơn 180 nước, một con số làm tròn. Về Trento, xem chương 97.
Opus Dei
Ngày 2 tháng Mười năm 1928. Thánh Josemaría Escrivá sinh ngày 9 tháng Giêng năm 1902, nên lúc ấy hai mươi sáu tuổi. Ngài chịu chức linh mục năm 1925, nên chương nói “mới làm linh mục được ba năm”. Cuốn Con Đường ra năm 1939. Chuyện tiếng chuông và cảnh tĩnh tâm hôm ấy là điều ngài kể lại về sau, và chương cũng viết “như về sau ngài kể”. Chương nhắc rằng Công đồng Vaticanô II dạy về ơn gọi nên thánh của mọi người ở chương 5 của hiến chế Lumen Gentium, ba mươi bảy năm sau năm 1928.
Đường pháp lý.
- Năm 1982, Opus Dei trở thành giám hạt tòng nhân.
- Ngày 6 tháng Mười năm 2002, Escrivá được phong thánh.
- Năm 2022, Đức Phanxicô ban văn kiện Ad charisma tuendum.
Opus Dei có chừng chín mươi ngàn thành viên, một con số làm tròn, và đã lập Đại học Navarra. Những lời phê phán về Opus Dei mà chương nêu là có thật và đã được ghi nhận rõ ràng. Chương trình bày cả hai phía.
Hiệp thông và Giải phóng
Chuyện cha Giussani nghe học sinh nói chuyện trên tàu năm 1954 là do chính cha kể lại. Cha sinh năm 1922, dạy ở trường trung học Berchet ở Milano. Cuốn Ý thức Tôn giáo (tiếng Ý là Il senso religioso) là cuốn nổi tiếng nhất của cha. Mỗi tháng Tám, phong trào họp mặt ở Rimini, cuộc họp ấy khởi đầu từ năm 1980. Ngày 24 tháng Hai năm 2005, Hồng y Ratzinger giảng trong lễ an táng cha, hai tháng trước khi ngài được bầu làm giáo hoàng.
Con đường Tân Dự tòng và các phong trào khác
Con đường Tân Dự tòng. Xem tư liệu chương 151. Kiko Argüello và Carmen Hernández khởi sự giữa những người nghèo ở Madrid năm 1964. Năm 2008, Tòa Thánh phê chuẩn quy chế của phong trào. Bà Carmen mất năm 2016.
Canh tân Đặc sủng và Taizé. Xem các chương 149 và 151. Canh tân Đặc sủng đến Đại học Notre Dame chỉ vài tuần sau khi khởi đầu ở Pittsburgh. Hồng y Suenens trở thành người bảo trợ, và năm 1975 Đức Phaolô VI nói chuyện với những người của phong trào ở Rôma. Chuyện thầy Roger đến làng Taizé năm 1940 được kể kỹ hơn ở chương 149.
Thiếu nhi Thánh Thể ở Việt Nam. Phong trào khởi đầu ở Pháp với tên Nghĩa binh Thánh Thể và đến Việt Nam năm 1929. Việt Nam có chừng bảy triệu người Công giáo, một con số làm tròn. Hội Legio Mariae lập ở Dublin năm 1921, còn Cursillo khởi đầu ở Tây Ban Nha. Đoạn nói về các hội đoàn giáo dân ở Việt Nam là lời của người kể, đặt cạnh những câu chuyện ở châu Âu.
Khi người sáng lập không còn
Marcial Maciel. Ông lập Đạo binh Chúa Kitô năm 1941. Năm 2006, Tòa Thánh buộc ông sống đời cầu nguyện và sám hối. Ông chết năm 2008. Năm 2010, sau một cuộc thăm viếng tông tòa, Tòa Thánh ra thông cáo công khai. Chương viết rõ năm 2008 để không ai tưởng ông chết năm 2010. Tư liệu của sách này chỉ ghi chắc các mốc năm kể trên; về cơn bão lạm dụng nói chung, xem chương 164.
Jean Vanier. Ông khởi sự L’Arche năm 1964 ở Trosly-Breuil bằng cách mời hai người đàn ông khuyết tật về ở chung nhà. Tháng Hai năm 2020, L’Arche công bố báo cáo. Năm 2023 có thêm một báo cáo đầy đủ hơn, cho thấy tai hại rộng hơn người ta tưởng lúc đầu.
Nền Kinh Thánh. Tin Mừng Mátthêu, chương 11, câu 25: Đức Giêsu tạ ơn Chúa Cha vì đã giấu những điều này không cho kẻ khôn ngoan thông thái biết, mà tỏ ra cho những người bé mọn. Chương trích hai cụm ngắn của câu ấy.
Những người trong chương
Faustina Kowalska là nữ tu, nay là thánh.
Michał Sopoćko là linh mục, nay là chân phước.
Gioan Phaolô II (Karol Wojtyła) và Phanxicô là các giáo hoàng.
Piô thành Pietrelcina (Cha Piô) là linh mục Dòng Capuxinô, nay là thánh.
Chiara Lubich là người lập phong trào Focolare.
Josemaría Escrivá là linh mục, nay là thánh.
Luigi Giussani là linh mục.
Joseph Ratzinger là hồng y.
Kiko Argüello và Carmen Hernández khởi xướng Con đường Tân Dự tòng.
Roger Schutz (thầy Roger) là người lập cộng đoàn Taizé.
Marcial Maciel là linh mục.
Jean Vanier là người lập L’Arche.
Những nơi trong chương
Ba Lan, với Płock, Vilnius (nay thuộc Lithuania) và Kraków-Łagiewniki. Ý, với San Giovanni Rotondo, Pietrelcina, Trento, Milano và Rôma. Tây Ban Nha, với Madrid. Pittsburgh. Taizé. Việt Nam.
Đọc thêm
Nếu chỉ đọc một cuốn, hãy đọc vài trang Nhật ký của thánh Faustina. Văn chị viết đơn sơ, như một người giúp việc kể chuyện, nhưng đã đi vào hàng triệu gia đình. Rồi đọc chương 5 của hiến chế Lumen Gentium, về ơn gọi nên thánh của mọi người, đọc miễn phí trên trang vatican.va.
Câu chuyện của chương này còn được nối tiếp ở chương 97 (Trento), chương 124 (cha xứ Ars), chương 144 (Ba Lan), chương 148 (những đổi thay sau công đồng), chương 149 (Taizé), chương 151 (các phong trào) và chương 164 (cơn bão lạm dụng).