Chương 154
Thế kỷ XX · Ba Lan, Ý, Tây Ban Nha, Pháp, Mỹ, Việt Nam
- Nơi chốn
- Płock, Kraków, San Giovanni Rotondo, Trento, Madrid, Milano, Taizé, Pittsburgh
- Giáo hoàng
- Nhiều đời
Tối ngày 22 tháng Hai năm 1931, màn đêm buông xuống trên tu viện nhỏ của Dòng Đức Mẹ Nhân Lành tại thành phố Płock bên Ba Lan. Trong căn phòng đơn sơ, một nữ tu trẻ hai mươi lăm tuổi đang quỳ cầu nguyện một mình trong thinh lặng.
Chị tên là Faustina Kowalska, sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Głogowiec miền trung Ba Lan. Nhà túng thiếu, chị chỉ được đi học vẻn vẹn ba năm, rồi phải đi làm người ở cho các gia đình khá giả, kiếm từng đồng phụ cha mẹ nuôi một đàn con mười đứa. Năm 1925, khi xin vào tu viện ở Warsaw, chị không của hồi môn, không bằng cấp; bề trên giao cho chị những việc nặng nhọc, âm thầm nhất: nấu nướng trong bếp than khói bụi, cuốc đất trồng rau, đứng gác cổng tu viện.
Thế nhưng tối hôm ấy, một thị kiến đã mở ra, làm thay đổi lịch sử linh đạo của cả thế giới. Theo lời chị ghi trong nhật ký, Chúa Giêsu hiện đến trước mặt chị trong tấm áo trắng. Tay phải Người giơ lên chúc lành, tay trái khẽ vạch mép áo nơi ngực. Từ Trái Tim Người tỏa ra hai luồng sáng: một luồng đỏ thắm và một luồng trắng ngà. Sau này Chúa Giêsu giải thích cho chị: luồng đỏ là Máu ban sự sống cho các linh hồn, luồng trắng là Nước thanh tẩy và làm cho các linh hồn nên công chính nơi Bí tích Rửa Tội và Bí tích Hòa Giải.
Chúa dịu dàng bảo chị: hãy cho vẽ một bức linh ảnh y như chị đang thấy, và ghi bên dưới dòng chữ:
“Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa!”
Một nữ tu quê mùa chưa từng cầm cọ vẽ, trong túi không một đồng, chị Faustina bối rối khôn cùng. Chị rụt rè kể lại thị kiến, chẳng ai tin. Bề trên nhìn chị nghi ngại, chị em trong dòng xầm xì cho rằng chị bị ảo tưởng.
Suốt ba năm, người nữ tì khiêm nhường ấy âm thầm chịu đựng nỗi cô đơn cay đắng. Mãi đến năm 1933, khi chị được chuyển đến tu viện ở Vilnius, nay thuộc Lithuania, Thiên Chúa mới gửi đến một người đồng hành: cha linh hướng Michał Sopoćko, giáo sư thần học Đại học Vilnius. Năm 2008, chính ngài cũng được tôn phong Chân phước.
Nhận ra dấu ấn của Thần Khí nơi tâm hồn trong trắng ấy, cha Sopoćko bỏ tiền túi thuê họa sĩ Eugeniusz Kazimirowski vẽ bức linh ảnh Lòng Chúa Thương Xót đầu tiên năm 1934. Tranh xong, chị Faustina ôm mặt khóc nức nở, vì vẻ đẹp của Chúa Giêsu mà chị từng được thấy thì không nét cọ phàm trần nào lột tả nổi!
Vâng lời các cha giải tội, chị nắn nót ghi lại những mạc khải, những cuộc trò chuyện thân tình giữa linh hồn mình với Chúa vào mấy cuốn vở học trò, bằng nét chữ mộc mạc, thành cuốn Nhật Ký Lòng Thương Xót Chúa Nơi Linh Hồn Tôi. Chị còn để lại cho Hội Thánh một gia tài thiêng liêng: Chuỗi kinh Lòng Chúa Thương Xót, lần bằng chính tràng hạt Mân Côi, và lời khẩn nguyện vào Giờ Thương Xót lúc 3 giờ chiều, giờ Chúa Giêsu trút hơi thở cuối cùng trên đồi Canvê.
Ngày 5 tháng Mười năm 1938, người nữ tu bé mọn ấy thanh thản ra đi vì bệnh lao phổi, khi vừa tròn ba mươi ba tuổi, đúng bằng tuổi đời trần thế của Thầy Chí Thánh. Chị an nghỉ trong tu viện nhỏ ở Łagiewniki, ngoại ô Kraków.
Nơi ấy nay là Đền thánh Lòng Chúa Thương Xót, đón hàng triệu khách hành hương khắp năm châu. Còn bức linh ảnh với hai luồng sáng nay có mặt nơi hàng vạn thánh đường và hàng triệu mái nhà Công giáo, và đã thành một nét đạo đức thân thương gắn bó máu thịt với người giáo dân Việt Nam.
Những thử thách thanh luyện và vị giáo hoàng của Lòng Thương Xót
Sau khi chị qua đời, sứ điệp Lòng Chúa Thương Xót còn phải qua những khúc quanh thanh luyện cam go.
Trong khói lửa Đệ nhị Thế chiến và những năm sau đó, cuốn Nhật Ký bị dịch vội sang tiếng Pháp, tiếng Ý với nhiều chỗ sai nghĩa, khiến nhiều người tưởng đây là một thứ cuồng tín lệch lạc.
Năm 1959, Bộ Thánh Vụ, nay là Bộ Giáo lý Đức Tin, cấm phổ biến các bản dịch và tạm ngưng các hình thức tôn sùng dựa trên thị kiến của chị Faustina. Gần hai mươi năm, những bức linh ảnh bị hạ xuống, cất vào bóng tối các phòng lưu trữ.
Nhưng sự thật của Thiên Chúa không thể bị giam hãm. Năm 1965, vị Tổng Giám mục trẻ của Kraków, Đức cha Karol Wojtyła, Đức Gioan Phaolô II tương lai, tin chắc vào sự thánh thiện của người đồng hương, đã mở hồ sơ án phong thánh cho chị. Ngài giao cho các học giả hàng đầu dịch lại nguyên bản tiếng Ba Lan, đối chiếu từng câu chữ. Kết quả ấy thuyết phục Tòa Thánh dỡ bỏ lệnh cấm năm 1978.
Chỉ ít tháng sau, Đức Tổng Giám mục Karol Wojtyła được chọn lên ngai tòa Thánh Phêrô, lấy hiệu là Gioan Phaolô II.
Và một sự an bài quan phòng tuyệt đẹp đã diễn ra:
- Vào ngày 30 tháng Tư năm 2000, Chúa nhật thứ hai Mùa Phục Sinh, giữa Năm Đại Thánh lịch sử, chính Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã long trọng chủ sự thánh lễ Tôn phong Hiển thánh cho Nữ tu Faustina Kowalska, vị thánh đầu tiên được phong của thiên niên kỷ mới!
- Cũng trong thánh lễ ấy, ngài công bố lấy Chúa nhật II Mùa Phục Sinh hằng năm làm Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót cho toàn thể Giáo hội.
- Và tối thứ Bảy, 2 tháng Tư năm 2005, đúng giờ kinh áp lễ Lòng Chúa Thương Xót, Thánh Gioan Phaolô II thanh thản về Nhà Cha, khép lại cuộc đời của một “Vị Giáo hoàng của Lòng Thương Xót”.
Thánh Piô Năm Dấu: vị tử đạo nơi tòa giải tội
Trong khi chị Faustina sống đời chiêm niệm nơi góc tu viện Ba Lan, thì tại miền nam nước Ý, Thiên Chúa lại gởi đến cho nhân loại một chứng nhân kỳ diệu mang trên mình chính những vết thương thương khó của Đức Kitô: Thánh Piô Năm Dấu, người đời quen gọi là Padre Pio.
Ngài sinh năm 1887 tại làng quê nghèo Pietrelcina với tên khai sinh là Francesco Forgione, gia nhập Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuxinô từ thuở thiếu niên. Sáng ngày 20 tháng Chín năm 1918, sau khi cử hành Thánh lễ tại nhà nguyện tu viện nghèo San Giovanni Rotondo trên vùng núi đá Gargano hẻo lánh, người linh mục ba mươi mốt tuổi ấy quỳ gối tạ ơn một mình trước cây Thánh Giá gỗ trên gác đàn.
Bỗng nhiên, một luồng ánh sáng thiêng liêng rực cháy ập xuống. Khi các tu sĩ trong dòng chạy lên, họ sửng sốt bàng hoàng nhìn thấy cha Piô ngất lịm trên sàn đá, hai lòng bàn tay, hai bàn chân và cạnh sườn của ngài bị đâm thủng, máu tươi tuôn chảy đầm đìa: ngài đã được Chúa trao ban Năm Dấu Thánh của Đấng Chịu Đóng Đinh!
Suốt đúng năm mươi năm tròn, từ năm 1918 đến năm 1968, những vết thương ấy ngày ngày rỉ máu, đau buốt thấu xương nhưng không bao giờ lành, cũng không bao giờ nhiễm trùng mưng mủ. Trái lại, chúng còn tỏa ra một mùi thơm lạ lùng như hương hoa hồng, hoa huệ. Ngài ngượng ngùng, đeo đôi găng tay len nâu cắt cụt ngón để che đi, nhưng tiếng lành đồn xa, hàng vạn tín hữu nườm nượp đổ về ngôi làng nhỏ trên núi.
Giáo hội vốn rất thận trọng trước mọi hiện tượng lạ. Rôma phái nhiều đoàn bác sĩ, chuyên gia tâm thần và thanh tra viên đến giám định.
Một trong số đó là cha Agostino Gemelli, bác sĩ y khoa lỗi lạc, người sáng lập Đại học Công giáo Thánh Tâm tại Milano. Sau chuyến đến San Giovanni Rotondo năm 1920, dù không được khám các vết thương, cha Gemelli vẫn viết một bản tường trình hoài nghi, cho rằng các vết thương của cha Piô có thể do chứng cuồng loạn tâm thần tự tạo ra.
Những lời vu khống và nghi ngờ độc ác đã dẫn đến những biện pháp kỷ luật nghiệt ngã từ Tòa Thánh: từ năm 1931 đến năm 1933, Đức Piô XI ra lệnh cấm cha Piô dâng Thánh lễ công khai trước giáo dân, cấm ngồi tòa giải tội và cấm ngài tiếp xúc với khách hành hương.
Đứng trước sự oan ức và tủi nhục tột cùng, vị thánh mang dấu thánh đã thể hiện một đức vâng phục anh hùng tuyệt đối: ngài không một lời than vãn, không một lời oán trách, âm thầm cầu nguyện trong bốn bức tường phòng tu. Ngài để lại một câu nói chan chứa đức tin:
“Bàn tay của Mẹ Hội Thánh bao giờ cũng dịu dàng và yêu thương, ngay cả khi bàn tay ấy phải giáng đòn sửa phạt!”
Năm 1933, sau khi xem lại các báo cáo công tâm, Đức Piô XI ân hận thốt lên: “Ta không hề có ác cảm với cha Piô, nhưng Ta đã bị cung cấp những thông tin sai lệch!”, và ngài lập tức hạ lệnh dỡ bỏ mọi lệnh cấm chế.
Được trả tự do mục vụ, cha Piô đã biến phần đời còn lại của mình thành một cuộc hiến tế không ngừng. Nối tiếp gương sáng của Thánh Gioan Maria Vianney, cha sở họ Ars, mỗi ngày ngài ngồi trong tòa giải tội từ mười đến mười bốn tiếng đồng hồ. Khách hành hương phải bốc số thứ tự và kiên nhẫn chờ đợi hàng tuần lễ mới đến lượt xưng tội. Nhờ ơn Chúa ban cho thấu suốt tâm can, ngài nhìn thấu những tội lỗi giấu kín, đánh động hàng ngàn tâm hồn chai đá, vô thần quay trở về giao hòa cùng Chúa.
Mùa xuân năm 1948, một linh mục trẻ người Ba Lan đang du học tại Rôma đã lặn lội tìm đến San Giovanni Rotondo để xưng tội với ngài. Vị linh mục trẻ ấy chính là Karol Wojtyła.
Không chỉ lo phần rỗi linh hồn, cha Piô còn thấu cảm nỗi đau thể xác của tha nhân. Nhờ những đồng tiền thơm thảo của các ân nhân khắp thế giới gửi về, năm 1956, ngài đã khánh thành một bệnh viện hiện đại khổng lồ ngay trên đỉnh núi đá cằn cỗi, mang tên “Nhà Xoa Dịu Đau Khổ”, Casa Sollievo della Sofferenza, nơi chăm sóc y tế miễn phí và chu đáo nhất cho những người bệnh nghèo khổ.
Ngài về với Chúa ngày 23 tháng Chín năm 1968, và điều kỳ diệu là ngay trước khi ngài trút hơi thở cuối cùng, tất cả năm dấu thánh trên thân xác ngài đã hoàn toàn biến mất, để lại làn da lành lặn, nhẵn mịn như chưa từng bị thương tích. Hơn một trăm ngàn người đã đổ về dự lễ tang của ngài.
Năm 2002, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã long trọng tôn phong Cha Piô lên bậc Hiển thánh. Hội Thánh tuyên thánh cho ngài không phải chỉ vì những dấu thánh lạ lùng hay các phép lạ nhãn tiền, mà chính là vì đời sống nhân đức anh hùng, lòng nhẫn nại phi thường và đức vâng phục trọn hảo của ngài đối với Mẹ Hội Thánh.
Chiếc bếp lửa Focolare: lời nguyện hiệp nhất giữa đống đổ nát
Sự thánh thiện của thế kỷ XX không chỉ thu hẹp nơi chốn tu viện hay những ơn lạ siêu nhiên, mà thực sự bừng nở rực rỡ ngay giữa lòng đời thường của những người giáo dân bình dị.
Năm 1943, giữa lúc Đệ nhị Thế chiến đang diễn ra tàn khốc, các phi đội máy bay đồng minh liên tục dội bom dữ dội xuống thành phố cổ Trento ở miền bắc nước Ý. Mỗi khi còi báo động rúc lên, một cô giáo tiểu học hai mươi ba tuổi tên là Silvia Lubich, người đã chọn tên mới là Chiara để noi gương Thánh Nữ Clara thành Assisi, cùng một nhóm bạn gái trẻ lại vội vã chạy xuống căn hầm trú ẩn tối tăm dưới lòng đất.
Giữa tiếng bom nổ rung chuyển đất trời, hành trang duy nhất mà các cô mang theo trong túi áo là một cuốn sách Tân Ước nhỏ bé. Dưới ánh nến bập bùng, các cô mở trang Tin Mừng Gioan và đọc được lời khẩn nguyện tha thiết của Chúa Giêsu trong đêm Tiệc Ly: “Xin cho tất cả nên một!”

Các cô bỗng nhận ra: mọi thứ của thế gian này, tiền tài, nhà cửa, danh vọng, trường học, đều có thể tan thành tro bụi sau một trận bom; chỉ một điều không bao giờ hư mất: Tình Yêu của Thiên Chúa!
Họ quyết sống Lời Chúa ngay trong giây phút hiện tại: mỗi ngày chọn một câu Lời Chúa để cùng thực hành trước khi trời tối. Mỗi khi còi báo yên vang lên, họ rời hầm, túa ra những góc phố đầy gạch vụn tìm người bị thương, bồng bế trẻ mồ côi, chia ổ bánh mì cuối cùng và lo chỗ ở cho người mất nhà.
Lối sống ấy sưởi ấm bao tâm hồn giữa mùa đông chiến tranh, khiến người Trento trìu mến gọi nhóm của cô là Focolare, tiếng Ý nghĩa là “Bếp lửa gia đình”, nơi mọi người cùng quây quần sưởi ấm trong tình thương yêu.
Phong trào Focolare, tên chính thức là Công trình của Đức Maria, đã nhanh chóng lan tỏa ra hơn 180 quốc gia, quy tụ hàng triệu thành viên gồm đủ mọi thành phần: các đôi vợ chồng gia đình, người độc thân, linh mục, tu sĩ, và mở rộng đối thoại chân thành với cả các anh chị em Kitô giáo khác cũng như các tôn giáo bạn như Phật giáo, Hồi giáo.
Bà Chiara Lubich đã sống một cuộc đời chứng nhân trọn vẹn cho đến khi qua đời năm 2008. Một nét độc đáo trong linh đạo của phong trào là: theo quy chế chính thức được Tòa Thánh phê chuẩn, người đứng đầu lãnh đạo phong trào Focolare trên toàn thế giới luôn luôn phải là một nữ giáo dân, như một dấu chỉ sống động tôn vinh mẫu tính dịu hiền của Mẹ Maria trong lòng Giáo hội.

Thánh hóa bàn làm việc: Thánh Josemaría Escrivá và linh đạo Opus Dei
Ngày 2 tháng Mười năm 1928, ở Madrid, Tây Ban Nha, một linh mục trẻ hai mươi sáu tuổi tên Josemaría Escrivá đang tĩnh tâm. Giữa thinh lặng, chuông nhà thờ Đức Mẹ các Thiên Thần gần đó bỗng ngân vang. Ngay khoảnh khắc ấy, ngài được Chúa Thánh Thần soi sáng: ngài thấy một con đường nên thánh mở rộng cho mọi Kitô hữu bình thường ngay giữa lòng trần thế!
Ngài lập ra tổ chức mang tên Opus Dei, tiếng Latinh nghĩa là “Công việc của Thiên Chúa”.

Linh đạo của Thánh Josemaría gói gọn trong ba điều mộc mạc mà sâu xa:
- Thánh hóa chính công việc nghề nghiệp của mình: dù là bác sĩ cầm dao mổ, kỹ sư thiết kế công trình, người thợ hàn mồ hôi ướt đẫm lưng áo nơi công xưởng, hay người mẹ cần mẫn nấu bữa cơm trong gian bếp… hễ làm việc tận tâm và vì mến Chúa, thì công việc ấy là một lời kinh tạ ơn.
- Thánh hóa bản thân trong công việc: biến bàn làm việc thành bàn thờ dâng lễ, đón nhận những khó khăn, mệt nhọc và áp lực nghề nghiệp như những hy tế nhỏ bé kết hiệp với Thập Giá Chúa Kitô để rèn luyện nhân đức.
- Thánh hóa người khác qua công việc: dùng sự lương thiện, đức ái, tay nghề và gương lành nơi chỗ làm để âm thầm làm chứng cho Tin Mừng, đưa đồng nghiệp đến gần Chúa.
Thông điệp ấy đi trước thời đại, mở đường cho giáo huấn của Công đồng Vaticanô II gần bốn mươi năm sau về ơn gọi nên thánh của mọi người trong Hiến chế Lumen Gentium!
Năm 1939, ngài xuất bản Con Đường, Camino, cuốn sách nhỏ gồm 999 câu châm ngôn ngắn, được dịch ra hàng chục thứ tiếng và thành cẩm nang sống đạo của hàng triệu người.
Phần lớn thành viên Opus Dei là giáo dân sống giữa đời, có gia đình, làm đủ mọi nghề. Tổ chức lập nhiều trường học, bệnh viện và đại học uy tín, tiêu biểu là Đại học Navarra ở Tây Ban Nha. Ngày nay Opus Dei có chừng chín mươi ngàn thành viên. Tổ chức này cũng bị phê bình nhiều: vì kín đáo trong công việc nội bộ, vì những lối hãm mình khắt khe, vì cách thu nhận người, và vì nhiều thành viên là người giàu có, quyền thế. Dù vậy, hoa trái đức tin của nó không thể phủ nhận.
Năm 1982, Thánh Gioan Phaolô II nâng Opus Dei lên hàng Giáo hạt Tòng nhân đầu tiên của Giáo hội. Năm 2002, ngài tôn phong cha Josemaría Escrivá lên bậc Hiển thánh, tôn vinh ngài là “vị thánh của đời thường”. Đến năm 2022, Đức Thánh Cha Phanxicô ban hành Tự sắc Ad charisma tuendum, điều chỉnh quy chế để Opus Dei gắn kết chặt chẽ hơn với sứ vụ loan báo Tin Mừng của Hội Thánh.
Những nẻo đường thức tỉnh: CL và Con Đường Tân Dự Tòng
Thập niên 1950 và 1960 còn chứng kiến những phong trào đánh thức đức tin nơi người trẻ:
- Phong trào Hiệp Thông và Giải Phóng, gọi tắt là CL: khởi sự vào năm 1954 tại Milano, nước Ý, bởi một linh mục trẻ nhiệt huyết là cha Luigi Giussani. Trên một chuyến xe lửa, khi tình cờ nghe lỏm câu chuyện của một nhóm học sinh trung học, ngài bàng hoàng nhận thấy các bạn trẻ hoàn toàn mù mịt về giáo lý và coi đạo Công giáo như một mớ hủ tục lỗi thời chỉ dành cho các cụ già lẩm cẩm! Ngài lập tức xin rời bỏ bục giảng đại chủng viện để xin về làm giáo viên dạy tôn giáo tại trường trung học công lập Liceo Berchet ở Milano. Phương pháp sư phạm của cha Giussani không phải là nhồi nhét giáo điều, mà là khơi gợi lên những câu hỏi khắc khoải sâu xa nhất trong trái tim người trẻ: Ý nghĩa cuộc đời là gì? Hạnh phúc đích thực nằm ở đâu? Điều gì mới có thể thỏa lấp được cơn khát vô tận của tâm hồn con người? Rồi ngài chỉ cho họ thấy: chính biến cố nhập thể của Đức Kitô là câu trả lời trọn vẹn và duy nhất cho những khát vọng nhân bản ấy! Cuốn sách nổi tiếng của ngài, Ý thức Tôn giáo, đã trở thành kim chỉ nam cho hàng triệu sinh viên và trí thức. Hằng năm vào tháng Tám, phong trào tổ chức Đại hội Gặp gỡ vì Tình Bạn giữa các Dân tộc tại Rimini bên bờ biển Adriatic, thu hút hàng trăm ngàn lượt khách tham dự. Cha Giussani sinh năm 1922 ở một ngôi làng gần Milano. Khi ngài qua đời năm 2005, chính Đức Hồng y Joseph Ratzinger đã giảng trong lễ an táng tại Nhà thờ Chính tòa Milano, chỉ hai tháng trước khi ngài được bầu làm Giáo hoàng.
- Con Đường Tân Dự Tòng: khởi phát từ năm 1964 giữa khu ổ chuột Palomeras Altas ngoại ô Madrid, khi chàng họa sĩ Kiko Argüello và nữ thần học gia Carmen Hernández đến sống chung với người nghèo, vô gia cư. Họ thấy phần đông người Công giáo được rửa tội từ bé nhưng chưa bao giờ được đào tạo đức tin cho trưởng thành. Họ lập các cộng đoàn nhỏ trong giáo xứ, đi lại hành trình dự tòng của Giáo hội sơ khai: nghe Lời Chúa hằng tuần, cử hành Thánh Thể trong cộng đoàn nhỏ, sống tình huynh đệ qua nhiều năm để đức tin bén rễ sâu. Năm 2008, Tòa Thánh đã chính thức phê chuẩn quy chế vĩnh viễn cho Con Đường Tân Dự Tòng. Bà Carmen Hernández qua đời năm 2016.
- Cộng đoàn Taizé: thầy Roger, một người Tin Lành Thụy Sĩ, đến ngôi làng Taizé ở miền Bourgogne nước Pháp năm 1940 để che chở người tị nạn chiến tranh, trong đó có cả người Do Thái. Ngày nay các thầy xuất thân Tin Lành và Công giáo cùng sống chung dưới một mái nhà, và mỗi mùa hè có hàng ngàn bạn trẻ từ khắp nơi về, ngồi bệt trên nền nhà thờ hát đi hát lại những câu kinh ngắn.
- Phong trào Canh tân Đặc sủng Công giáo: khởi nguồn từ kỳ tĩnh tâm cuối tuần của nhóm sinh viên Đại học Công giáo Duquesne ở Pittsburgh, Hoa Kỳ, vào tháng Hai năm 1967. Họ cầu xin các ơn Chúa Thánh Thần như sách Công vụ Tông đồ đã kể. Lối cầu nguyện bằng những bài hát và những lời ngợi khen tự phát ấy lan đi rất nhanh: chỉ vài tuần sau đã tới Đại học Notre Dame. Đức Hồng y Suenens người Bỉ đứng ra làm người bảo trợ, và năm 1975 Đức Phaolô VI nói chuyện với đại hội của phong trào ở Rôma. Từ đó phong trào lan mạnh tới hàng chục triệu tín hữu ở Mỹ Latinh và Phi châu.



Vườn hoa đức tin nơi các xóm đạo Việt Nam
Trở về quê hương Việt Nam, nơi có khoảng bảy triệu đồng bào Công giáo, con đường nên thánh giữa đời thường hiện ra qua một mạng lưới hội đoàn phong phú và đời sống đạo đức sống động:
- Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể: bắt nguồn từ Hội Nghĩa Binh Thánh Thể được các linh mục Xuân Bích mang từ Pháp sang gieo mầm tại Hà Nội vào năm 1929. Trải qua gần một thế kỷ thăng trầm, Thiếu Nhi Thánh Thể đã trở thành cái nôi đào tạo nhân bản và đức tin lớn nhất cho thanh thiếu nhi Công giáo Việt Nam khắp ba miền cũng như nơi các cộng đoàn hải ngoại. Với bốn tôn chỉ vàng son: Cầu nguyện, Rước lễ, Hy sinh, Làm tông đồ, phong trào đã giúp bao thế hệ trẻ thơ biết yêu mến Thánh Thể và sống tinh thần vâng phục, bác ái từ thuở thiếu thời.
- Đạo Binh Đức Mẹ: khởi đầu ở Dublin, Ireland, năm 1921, nay có mặt tại hầu hết các xứ đạo từ thành thị đến thôn quê, nơi các hội viên trung kiên âm thầm chia nhau từng cặp đi thăm viếng các bệnh nhân đau yếu liệt lào, an ủi những gia đình nguội lạnh và đưa những tâm hồn lầm lỡ trở về tòa giải tội.
- Hội các Bà mẹ Công giáo: lấy gương sáng của Thánh Nữ Mônica làm mẫu mực, quy tụ hàng vạn người mẹ, người bà ngày đêm lần chuỗi Mân Côi cầu nguyện cho chồng con gìn giữ đức tin và gia đình êm ấm.
- Hội Gia trưởng: noi gương Thánh Cả Giuse cần lao, giúp những người chủ gia đình sống gương mẫu, giữ trọn chữ tín và là rường cột nâng đỡ đức tin trong mái ấm.
- Phong trào Cursillo, khóa học ngắn về đời sống Kitô hữu bắt đầu từ Tây Ban Nha; Huynh đoàn Giáo dân Đa Minh, Huynh đệ Phanxicô Tại thế, các ca đoàn và đội ngũ giáo lý viên: hàng vạn thầy cô giáo lý viên tình nguyện ngày ngày hy sinh công sức, thời gian để dạy dỗ từng câu kinh bổn cho con trẻ nơi sân nhà thờ.
Những người ông, người bà, những người cha, người mẹ chân lấm tay bùn nơi thôn quê hay bận rộn buôn bán nơi phố thị ấy có thể cả đời chưa từng bước chân ra khỏi lũy tre làng, tên tuổi của họ chưa từng được ghi danh trong các pho sách lịch sử hào nhoáng.
Thế nhưng, chính họ, bằng việc giữ trọn giờ kinh tối gia đình sốt mến, bằng chuỗi hạt Lòng Thương Xót 3 giờ chiều râm ran, bằng bát cơm chia sẻ cho người tàn tật cơ nhỡ trong xóm ngõ, đang ngày ngày dệt nên đời sống thánh thiện đích thực của Mẹ Hội Thánh!
Lời cảnh tỉnh từ Thập Giá và sự thánh thiện đích thực
Nhìn lại lịch sử các phong trào thế kỷ XX, Giáo hội cũng khiêm tốn đón nhận những bài học đau xót để tự thanh luyện chính mình.
Có những phong trào trong quá khứ đã phát triển quá nhanh chung quanh hào quang và sức hút cá nhân của người sáng lập, dẫn đến hội chứng sùng bái con người một cách mù quáng.
- Thảm kịch nhức nhối nhất là trường hợp của linh mục Marcial Maciel, người Mexico, sáng lập Dòng Đạo Binh Chúa Kitô năm 1941. Hội dòng từng phát triển vô cùng giàu có, có những người che chở đầy thế lực ở Vatican, nhưng đằng sau chiếc áo dòng đạo đức ấy là một cuộc đời hai mặt vô luân: ông đã lạm dụng tình dục các chủng sinh, và sau khi ông chết người ta còn biết ông có con riêng với nhiều phụ nữ. Suốt nhiều năm, các nạn nhân lên tiếng tố cáo mà không ai tin họ. Năm 2006, sau cuộc điều tra của Tòa Thánh, Đức Bênêđictô XVI đã dứt khoát buộc ông thôi mọi thừa tác vụ công khai, sống ẩn dật sám hối cho đến chết năm 2008. Năm 2010, Vatican công khai xác nhận ông đã sống một đời vô luân.
- Tương tự, ông Jean Vanier, người Canada, sáng lập Phong trào L’Arche năm 1964 tại làng Trosly-Breuil bên Pháp, khởi đầu bằng việc mời hai người đàn ông khuyết tật về sống chung nhà với mình, rồi lớn lên thành những cộng đoàn khắp thế giới đón nhận và chăm sóc tuyệt vời cho những người khuyết tật trí tuệ, từng được cả thế giới ca tụng như một vị thánh sống, thì sau khi ông qua đời, các cuộc điều tra độc lập năm 2020 và 2023 đã đau buồn phơi bày những hành vi lạm dụng tâm linh và tình dục của ông đối với nhiều phụ nữ trưởng thành. Ông mất năm 2019.

Những vết thương rỉ máu ấy đã khiến hàng triệu tín hữu bàng hoàng đau xót, nhưng đó chính là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc của Thiên Chúa: tuyệt đối không bao giờ được phép đặt đức tin vào bất kỳ một phàm nhân tội lỗi nào, mà chỉ được đặt trọn niềm tin vào một mình Chúa Kitô!
Công trình của con người dù lộng lẫy đến đâu cũng có thể nhuốm màu tội lụy, nhưng ân sủng của Thiên Chúa thì luôn tinh tuyền và thánh thiện. Sự thánh thiện đích thực không hệ tại ở quyền lực, sự giàu sang, danh tiếng vang dội hay những lời tung hô của truyền thông trần thế.
Sự thánh thiện của Tin Mừng luôn bắt đầu từ sự bé mọn, khiêm nhường, âm thầm và lòng tín thác trọn vẹn vào Lòng Thương Xót Chúa, đúng như tâm tình mà Chúa Giêsu từng cất tiếng ngợi khen Chúa Cha:
“Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu kín những điều này không cho những kẻ khôn ngoan thông thái biết, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn!”
Và đó chính là con đường nên thánh mở ra cho mỗi người Kitô hữu hôm nay: giữa gian bếp ấm cúng, nơi góc xưởng thợ ồn ào, bên bàn học hay trên luống cày thôn dã, chúng ta đều có thể trở thành những vị thánh sống động của tình yêu, nếu biết đặt trọn niềm tín thác vào bàn tay nhân lành của Thiên Chúa từng giây phút trong đời.
Và đó chính là con đường nên thánh mở ra cho mỗi người Kitô hữu hôm nay: giữa gian bếp ấm cúng, nơi góc xưởng thợ ồn ào, bên bàn học hay trên luống cày thôn dã, chúng ta đều có thể trở thành những vị thánh sống động của tình yêu, nếu biết đặt trọn niềm tín thác vào bàn tay nhân lành của Thiên Chúa từng giây phút trong đời.
Chương 154 / 177
Gấp chương lại
Dấu mốc
“Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.”
Những người trong chương
- Faustina Kowalska · Tuyên thánh năm 2000. Nơi chị qua đời ở Łagiewniki, ngoại ô Kraków, nay có đền thánh lớn đón khách hành hương khắp năm châu.
- Cha Piô · Hiển thánh năm 2002. Bệnh viện Nhà Xoa dịu Đau khổ ngài khánh thành năm 1956 vẫn còn ở San Giovanni Rotondo.
- Chiara Lubich · Người đứng đầu Focolare luôn phải là một phụ nữ giáo dân. Phong trào có mặt ở hơn 180 nước.
Nơi ấy hôm nay
- San Giovanni Rotondo, thị trấn núi Gargano, đón hàng triệu người hành hương mỗi năm.
- Taizé, làng miền Burgundy, mỗi mùa hè có hàng ngàn bạn trẻ ngồi bệt trên sàn nhà thờ hát thánh ca.
- Rimini, bên bờ biển Adriatic, mỗi tháng Tám có cuộc gặp gỡ của phong trào Hiệp thông và Giải phóng với hàng trăm ngàn lượt người.
Muốn đọc thêm
Lc 10,21 · Ga 17,20-23 · Faustina Kowalska, Nhật ký Lòng Thương Xót Chúa nơi linh hồn tôi · Josemaría Escrivá, Con Đường (1939) · Công đồng Vaticanô II, Lumen Gentium chương V · Giussani, Ý thức Tôn giáo
Trong bách khoa
Bạn vừa gặp
- Faustina Kowalska
- Michał Sopoćko
- Gioan Phaolô II
- Phanxicô
- Piô thành Pietrelcina
- Chiara Lubich
- Josemaría Escrivá
- Luigi Giussani
- Joseph Ratzinger
- Kiko Argüello
- Carmen Hernández
- Roger Schutz
- Marcial Maciel
- Jean Vanier
Những nơi đã đi qua
Chương liên quan
Hình ảnh trong chương

Chương sau · Chương 155
Các dân tộc bản địa
Chiếc áo màu cam mà nhiều người Canada mặc mỗi năm nhắc lại chuyện gì?
Khoảng 20 phút đọc












