Chương 157
1920–1983 · Ba Lan và Rôma
- Nơi chốn
- Wadowice, Kraków, Rôma, Nowa Huta, Varsava, Quảng trường Thánh Phêrô
- Giáo hoàng
- Gioan Phaolô II
Sáng Chúa nhật 22 tháng Mười năm 1978, nắng thu chan hòa trên Quảng trường Thánh Phêrô, nơi hơn hai trăm ngàn tín hữu khắp năm châu chen chúc dự thánh lễ khởi đầu sứ vụ của vị Giáo hoàng thứ 264.
Người bước ra trước bàn thờ mới năm mươi tám tuổi, cao lớn, vai rộng, bước chân thoăn thoắt của người quen leo núi tuyết, chèo thuyền kayak vượt thác và trượt tuyết giữa rừng thông. Ngài là người Ba Lan. Suốt bốn trăm năm mươi lăm năm đằng đẵng, kể từ ngày Đức Giáo hoàng Ađrianô VI người Hà Lan qua đời năm 1523, chiếc ngai tòa Thánh Phêrô hoàn toàn thuộc về các vị chủ chăn người Ý.
Trong bài giảng, vị Giáo hoàng trẻ cất giọng trầm hùng, thốt lên những lời ngôn sứ làm rúng động lương tâm thời đại:
“Đừng sợ! Hãy mở ra, hãy mở toang mọi cánh cửa đón chào Đức Kitô! Hãy mở toang những biên giới quốc gia, những hệ thống kinh tế cũng như chính trị, những lãnh vực bao la của văn hóa, văn minh và sự tiến bộ nhân loại cho quyền năng cứu độ của Người! Đừng sợ! Vì chỉ có một mình Đức Kitô mới thấu suốt những gì ẩn sâu trong đáy lòng mỗi con người!”
Trong thánh lễ, một khoảnh khắc cảm động chưa từng thấy đã diễn ra trước mắt cả thế giới. Khi các hồng y lần lượt tiến lên bày tỏ lòng vâng phục vị tân Giáo hoàng, vị Giáo chủ Ba Lan lão thành, Đức Hồng y Stefan Wyszyński, cây đại thụ đã kiên cường lãnh đạo Hội Thánh quê hương ngài vượt qua bao năm tháng tù đày và bách hại, chậm rãi tiến lên và quỳ sụp xuống.
Lập tức, vị tân Giáo hoàng rời ngai, cúi xuống ôm chầm vị hồng y già, nâng ngài dậy và gục đầu vào vai ngài trong nước mắt. Rồi thay vì ngồi kiệu theo nghi thức xưa, ngài bước xuống quảng trường, giơ cao cây gậy mục tử hình Thánh Giá như một dũng sĩ của Tin Mừng, đến ôm hôn từng em nhỏ và đặt tay chúc lành cho những người tàn tật ngồi xe lăn.
Ở Ba Lan, người dân xem truyền hình òa khóc trong niềm vui; còn các lãnh đạo độc tài khối Đông Âu bắt đầu run sợ trước một thời đại mới đang mở ra.
Ba mươi ba ngày của “Nụ cười Thiên Chúa”
Năm 1978 đi vào lịch sử Giáo hội hiện đại với danh xưng đặc biệt: “Năm của ba vị Giáo hoàng”.
Tháng Tám năm 1978, Thánh Phaolô VI về Nhà Cha; các hồng y họp Mật nghị và nhanh chóng chọn Thượng phụ Venice, Đức Hồng y Albino Luciani, con một người thợ nề nghèo ở vùng núi Forno di Canale miền bắc nước Ý.
Để tri ân hai vị tiền nhiệm đã mở và chèo lái Công đồng Vaticanô II, ngài chọn một tông hiệu kép chưa từng có: Gioan Phaolô I. Ngài từ chối đội triều thiên ba tầng, chỉ nhận dây pallium len đơn sơ của người mục tử.
Đức Gioan Phaolô I nhanh chóng chiếm trọn lòng thế giới bằng sự giản dị, nụ cười hiền hậu và những bài nói mộc mạc như một cha sở làng quê. Trong một buổi đọc kinh Truyền Tin, ngài nói một câu đầy chất thơ: Thiên Chúa là Cha nhân từ, nhưng Ngài còn yêu thương con người tha thiết như một người Mẹ hiền. Người đời đã trìu mến tôn vinh ngài là “Vị Giáo hoàng của nụ cười”.
Nhưng triều đại ngọt ngào ấy ngắn như một giấc mơ. Rạng sáng 29 tháng Chín năm 1978, nữ tu Vincenza mang cà phê vào phòng, bàng hoàng thấy Đức Thánh Cha đã tắt thở trên giường, đèn đầu giường còn sáng, tay vẫn cầm mấy trang giấy đọc dở. Ngài ra đi vì một cơn đau tim đột ngột, khép lại ba mươi ba ngày triều đại đượm tình phụ tử.
Dù có những tin đồn thêu dệt, các cuộc điều tra y khoa và lịch sử đều khẳng định ngài qua đời vì bệnh tự nhiên. Năm 2022, Đức Phanxicô tôn phong Đức Gioan Phaolô I lên bậc Chân phước.

Khói trắng tháng Mười và người mục tử mang khẩu hiệu Totus Tuus
Cái chết bất ngờ ấy buộc các hồng y trở lại Vatican lần thứ hai trong chưa đầy hai tháng.
Mật nghị khai mạc ngày 14 tháng Mười năm 1978 nhanh chóng rơi vào thế giằng co giữa hai ứng viên người Ý: một bên là Đức Hồng y Giuseppe Siri, Tổng Giám mục Genoa, đại diện cho cánh bảo thủ truyền thống, và một bên là Đức Hồng y Giovanni Benelli, Tổng Giám mục Florence, đại diện cho cánh canh tân. Qua nhiều vòng bỏ phiếu, không ai đạt được túc số hai phần ba cần thiết.
Đứng trước sự bế tắc ấy, Đức Hồng y Franz König, Tổng Giám mục thành Vienna nước Áo, can đảm kêu gọi anh em hãy nhìn ra ngoài nước Ý, sang một vùng đất đang kiên cường giữ lửa đức tin sau Bức Màn Sắt. Ngài đề cử một cái tên: Đức Hồng y Karol Wojtyła, Tổng Giám mục Kraków.
Thấy phiếu bầu cho mình tăng vọt qua từng vòng, vị Tổng Giám mục Ba Lan bàng hoàng lo sợ. Hiểu nỗi giằng xé ấy, Đức Hồng y Stefan Wyszyński đến bên, nắm chặt tay ngài và thì thầm:
“Nếu Chúa gọi, người anh em tuyệt đối không được chối từ! Nhiệm vụ của người anh em là phải dẫn dắt Mẹ Hội Thánh bước qua ngưỡng cửa của ngàn năm thứ ba!”
Chiều 16 tháng Mười năm 1978, ở vòng bỏ phiếu thứ tám, khói trắng bay lên từ ống khói Nhà nguyện Sistina. Vị hồng y năm mươi tám tuổi, Giáo hoàng trẻ nhất trong hơn một thế kỷ, khiêm nhường thưa “Xin vâng”, chọn hiệu Gioan Phaolô II để tiếp nối người tiền nhiệm.
Khi vị Hồng y Trưởng đẳng Phó tế ra ban công xướng danh bằng tiếng Latinh: “Karolum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem Wojtyła…”, hàng chục ngàn người dưới quảng trường ngơ ngác nhìn nhau, không biết vị tân Giáo hoàng là ai. Nhưng vài phút sau, xuất hiện trong áo chùng trắng, ngài phá lệ, tự cất tiếng chào đám đông bằng tiếng Ý, với nụ cười ấm áp:
“Các bạn thân mến, các vị hồng y đã gọi một Giám mục Rôma mới từ một xứ sở rất xa xôi… Tôi không biết mình có thể nói trôi chảy bằng ngôn ngữ của các bạn hay không. Nếu tôi nói sai điều gì, xin các bạn hãy sửa lưng cho tôi!”

Pháo tay và tiếng cười vỡ òa khắp quảng trường. Người Rôma lập tức yêu mến vị Giáo hoàng ngoại quốc.
Trên huy hiệu, ngài đặt cây Thánh Giá bên chữ “M”, viết tắt tên Mẹ Maria, cùng châm ngôn ngài sống từ thuở thanh xuân: Totus Tuus, “Con hoàn toàn thuộc về Mẹ”, một linh đạo tín thác trọn vẹn lấy cảm hứng từ Thánh Louis-Marie Grignion de Montfort.
Tuổi thơ tôi luyện trong gian truân và lò lửa chiến tranh
Để hiểu sức mạnh tinh thần của Đức Gioan Phaolô II, phải trở về tuổi thơ đầy nước mắt của ngài ở Ba Lan.
Ngài sinh ngày 18 tháng Năm năm 1920 ở thị trấn nhỏ Wadowice gần Kraków, tên khai sinh là Karol Józef Wojtyła, ở nhà gọi là Lolek. Tuổi thơ cậu là một chuỗi chia ly tang tóc:
- Năm cậu lên tám, mẹ là bà Emilia qua đời sau cơn bạo bệnh.
- Bốn năm sau, người anh trai duy nhất là Edmund, một bác sĩ trẻ đầy nhiệt huyết, đã qua đời vì lây bệnh ban đỏ từ một bệnh nhân nghèo anh tận tụy chữa trị.
- Cậu bé lớn lên bên người cha già cũng tên Karol, một sĩ quan về hưu sống thanh bạch, đạo đức. Nhiều đêm, cậu giật mình thức giấc và thấy bóng cha vẫn lặng lẽ quỳ cầu nguyện trên nền nhà.
Nơi thị trấn Wadowice, cậu bé Lolek học chung lớp và chơi bóng đá thân thiết với các bạn người Do Thái; người bạn thân nhất của ngài là cậu bé Jerzy Kluger. Tình bạn thuở thiếu thời bền chặt ấy chính là hạt giống để sáu mươi năm sau, Đức Gioan Phaolô II đã mở ra những bước ngoặt lịch sử trong việc hàn gắn mối quan hệ giữa Giáo hội Công giáo và cộng đồng Do Thái giáo.
Năm 1938, hai cha con chuyển về Kraków để Karol theo học khoa Văn chương và Ngôn ngữ Ba Lan tại Đại học Jagiellonian danh tiếng. Chàng sinh viên trẻ say mê làm thơ, viết kịch và biểu diễn sân khấu.
Thế rồi ngày 1 tháng Chín năm 1939, phát xít Đức tràn qua biên giới, mở màn Đệ nhị Thế chiến. Các trường đại học bị đóng cửa, hàng trăm giáo sư của ngài bị bắt đày vào trại tập trung. Để tránh bị Đức Quốc xã bắt đi lao động khổ sai tại Đức, chàng thanh niên Karol phải đi làm thợ đập đá tại mỏ đá Zakrzówek trong giá rét cắt da cắt thịt, rồi làm việc tại nhà máy hóa chất Solvay.
Đêm đêm, ngài cùng các bạn nghệ sĩ lén lút nhóm họp dưới các căn hầm để biểu diễn kịch nghệ bằng tiếng mẹ đẻ trong đoàn kịch ngầm Rhapsodic Theatre, dùng ngọn lửa văn hóa để nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc trước sự hủy diệt của quân xâm lược.
Cũng trong những ngày tháng ấy, Thiên Chúa đã gửi đến bên ngài một người thầy tâm linh đặc biệt: ông Jan Tyranowski, một người thợ may nghèo sống đời chiêm niệm giữa đời. Ông Tyranowski đã quy tụ các thanh niên thành nhóm “Kinh Mân Côi Sống”, trao cho Karol những tác phẩm thần bí của hai vị thánh Dòng Cát Minh: Thánh Gioan Thánh Giá và Thánh Têrêsa Avila. Ngọn lửa thần bí học ấy đã thức tỉnh ơn gọi linh mục trong tâm hồn chàng thanh niên.
Tháng Hai năm 1941, sau một ngày lao động mệt nhọc trở về căn phòng trọ lạnh ngắt, Karol bàng hoàng phát hiện người cha kính yêu đã trút hơi thở cuối cùng trong cô quạnh. Chàng thanh niên hai mươi tuổi đã gục đầu bên thi thể cha, quỳ khóc ròng suốt một đêm trắng. Sau này ngài nghẹn ngào tâm sự: “Vào năm hai mươi tuổi, tôi đã mất sạch tất cả những người thân yêu nhất trên cõi đời này… Tôi hoàn toàn đơn độc!”

Chủng viện ngầm và vị mục tử thân thương của giới trẻ
Năm 1942, cảm nhận tiếng gọi thúc bách của Chúa, Karol gõ cửa xin gặp Đức Tổng Giám mục Kraków là Adam Stefan Sapieha để xin đi tu. Vì phát xít cấm ngặt các cơ sở tôn giáo, Đức Tổng Giám mục đã bí mật mở một đại chủng viện ngầm ngay bên trong dinh thự của ngài.
Ban ngày, các chủng sinh vẫn mặc đồ bảo hộ đi làm thợ trong nhà máy để che mắt mật vụ Gestapo; ban đêm, họ lén lút trườn về tòa giám mục học thần học dưới ánh đèn le lói.
Năm 1944, một chiếc xe tải quân sự của Đức đã tông ngã Karol trên đường phố khiến ngài bị chấn thương sọ não bất tỉnh; ngài được một phụ nữ tốt bụng phát hiện và cứu sống. Khi quân Đức mở các đợt lùng ráp thanh niên trước ngày Hồng quân tiến vào, Đức Tổng Giám mục Sapieha đã giấu ngài cùng các chủng sinh trong các căn phòng kín suốt nhiều tháng trời.
Ngày 1 tháng Mười Một năm 1946, đúng ngày lễ Các Thánh, thầy Karol Wojtyła được thụ phong linh mục trong nhà nguyện riêng của Đức Tổng Giám mục. Sáng hôm sau, ngài dâng Thánh lễ mở tay đầu đời dưới căn hầm mộ Thánh Leonard cổ kính bên trong Nhà thờ Chính tòa Wawel, nơi an nghỉ của các vị vua chúa và anh hùng dân tộc Ba Lan. Sau đó, ngài được gửi sang Rôma du học tại Học viện Giáo hoàng Angelicum, bảo vệ xuất sắc luận án tiến sĩ thần học về đức tin nơi Thánh Gioan Thánh Giá dưới sự hướng dẫn của thần học gia danh tiếng Garrigou-Lagrange.
Trở về quê hương lúc bấy giờ đã nằm dưới sự cai trị của chế độ cộng sản, ngài làm cha phó giáo xứ miền quê nghèo Niegowić. Khoảnh khắc vừa đặt chân xuống ranh giới giáo xứ, ngài đã quỳ sụp xuống đất và hôn lên nền đất nghèo, một cử chỉ thánh thiện mà sau này ngài lặp lại tại mỗi quốc gia ngài đặt chân tới trong các chuyến tông du.
Sau đó, ngài được điều về làm tuyên úy sinh viên tại Giáo xứ Thánh Florian ở Kraków. Vì chính quyền cấm các linh mục tổ chức sinh hoạt ngoài nhà thờ, ngài cùng các bạn sinh viên đã sáng tạo nên những chuyến dã ngoại bí mật: đi bộ xuyên rừng, chèo thuyền kayak trên các dòng sông miền bắc.
Để tránh sự theo dõi của mật vụ an ninh, các bạn trẻ gọi ngài bằng mật danh thân thương: Wujek, nghĩa là “Chú”. Trên bờ cỏ ven sông, ngài lật úp chiếc thuyền kayak gỗ lại để làm bàn thờ dâng Thánh lễ tạ ơn. Đêm đêm quanh đống lửa trại bập bùng, vị linh mục trẻ ngồi lắng nghe những trăn trở của các bạn trẻ về tình yêu, giới tính, hôn nhân và lý tưởng sống. Chính từ những cuộc đối thoại thực tế ấy, ngài đã viết nên tác phẩm triết học kinh điển Tình Yêu và Trách Nhiệm năm 1960, đặt nền móng cho một nền luân lý hôn nhân lấy nhân vị làm gốc.
Năm 1958, khi đang cùng sinh viên chèo thuyền trên sông, ngài nhận được điện khẩn gọi về Warsaw để nhận sắc lệnh bổ nhiệm làm Giám mục Phụ tá Kraków khi mới ba mươi tám tuổi, vị giám mục trẻ nhất Ba Lan. Ký nhận xong, ngài lập tức đón chuyến tàu đêm trở lại bến sông để chèo nốt chặng đường cùng các sinh viên!
Năm 1964, ngài trở thành Tổng Giám mục Kraków, và năm 1967 được Thánh Giáo hoàng Phaolô VI vinh thăng Hồng y.
Tại Công đồng Vaticanô II, Đức cha Wojtyła là một trong những nghị phụ năng động nhất, đóng góp công lớn trong việc khởi thảo Hiến chế Gaudium et Spes và Tuyên ngôn Dignitatis Humanae. Mùa Chay năm 1976, ngài được Đức Phaolô VI mời vào Vatican để giảng tuần tĩnh tâm cho chính Giáo hoàng và Giáo triều Rôma với chủ đề Dấu chỉ chống báng.
Cây Thánh Giá Nowa Huta: bản trường ca quật khởi của đức tin
Một trong những trang sử hào hùng nhất trong cuộc đời mục tử của Đức Tổng Giám mục Karol Wojtyła tại Ba Lan gắn liền với thành phố công nghiệp Nowa Huta, nghĩa là “Xưởng luyện thép mới”.
Khởi công từ năm 1949 ngay sát cửa ngõ Kraków, chính quyền đã huy động hàng chục ngàn công nhân xây dựng một đại đô thị kiểu mẫu với nhà máy luyện thép khổng lồ mang tên Lenin. Mục tiêu tuyên truyền của chế độ là tạo nên một “Thành phố xã hội chủ nghĩa không có Thiên Chúa và không có nhà thờ”.
Thế nhưng, những người công nhân luyện thép Ba Lan tuy chân lấm tay bùn nhưng trong tim luôn rực cháy ngọn lửa đức tin. Họ liên tục làm đơn thỉnh nguyện xin xây dựng một ngôi nhà thờ nhưng đều bị bác bỏ.
Năm 1957, giáo dân đã tự tay dựng lên một cây Thánh Giá bằng gỗ cao vút trên một bãi đất trống. Đến tháng Tư năm 1960, khi chính quyền điều động xe ủi và công an vũ trang đến nhổ bỏ cây Thánh Giá, hàng ngàn công nhân cùng gia đình đã đổ ra lấy thân mình che chắn. Một cuộc đụng độ dữ dội đã nổ ra, lựu đạn cay và đòn roi đã làm nhiều người bị thương, nhưng người dân kiên quyết không chịu lùi bước.
Sát cánh bên đoàn chiên, Đức cha Karol Wojtyła đã có một hành động mục vụ quả cảm: suốt gần hai mươi năm trời, cứ đến Đêm Vọng Giáng Sinh, ngài lại lặn lội đến bãi đất trống Nowa Huta.
Đứng dưới chân cây Thánh Giá gỗ giữa trời đông buốt giá, tuyết rơi phủ trắng mái đầu và áo lễ, ngài dâng Thánh lễ Nửa Đêm ngoài trời cho hàng vạn công nhân đang co ro trong giá lạnh. Lời cầu nguyện kiên trì của vị chủ chăn đã làm tan chảy sự cứng cỏi của bạo quyền: chính quyền cuối cùng buộc phải cấp giấy phép xây dựng.
Tháng Năm năm 1977, đích thân Đức Hồng y Wojtyła đã long trọng cung hiến ngôi thánh đường vĩ đại mang tên Nhà thờ Đức Mẹ Nữ Vương Ba Lan, thường gọi là Arka Pana, “Con Tàu của Chúa”. Ba năm sau, chính những người thợ thép Nowa Huta trở thành lực lượng nòng cốt, cùng xưởng đóng tàu Gdańsk lập nên Công đoàn Độc lập Đoàn Kết.
Vị Giáo hoàng lữ hành và ngọn gió canh tân
Ngay từ đầu, Đức Gioan Phaolô II đã biến triều đại mình thành một cuộc hành hương không ngừng. Ngài không ngồi trong Vatican chờ thế giới đến, mà lên đường gõ cửa từng dân tộc:
- Tháng Giêng năm 1979, ngài đến Mexico tham dự Hội nghị Giám mục Châu Mỹ Latinh tại Puebla, mở ra cam kết lựa chọn ưu tiên cho người nghèo.
- Tháng Sáu năm 1979, ngài về thăm quê hương Ba Lan. Trước hàng triệu đồng bào ở Quảng trường Chiến Thắng, Warsaw, lời ngài khẩn cầu: “Xin Chúa Thánh Thần ngự đến và canh tân bộ mặt trái đất… canh tân mảnh đất này!” đã châm ngòi cho sự sụp đổ dây chuyền của Bức Màn Sắt tại Đông Âu.
- Ngài đến Ireland, đến trụ sở Liên Hiệp Quốc tại New York cất cao tiếng nói bảo vệ quyền con người.
Về giáo huấn, ngài đặt những nền móng vững chắc:
- Tháng Ba năm 1979, ngài công bố Thông điệp đầu tay Redemptor Hominis, “Đấng Cứu Chuộc Con Người”, khẳng định một chân lý thần học bất hủ: “Con người chính là con đường đầu tiên và nền tảng của Hội Thánh!”
- Năm 1981, nhân kỷ niệm 90 năm Thông điệp Rerum Novarum, ngài ban hành Thông điệp xã hội Laborem Exercens, “Về lao động của con người”, khẳng định phẩm giá cao quý của người lao động: lao động được tạo ra là để phục vụ con người, chứ con người tuyệt đối không bao giờ bị biến thành công cụ hay nô lệ cho nền kinh tế thị trường hay guồng máy sản xuất.

Chiều ngày 13 tháng Năm năm 1981: viên đạn định mệnh và phép lạ Fatima
Thế nhưng, sứ mạng ngôn sứ can trường của ngài đã trở thành mối hiểm họa chết người đối với các thế lực đen tối.
Đó là chiều thứ Tư ngày 13 tháng Năm năm 1981, lúc 17 giờ 17 phút. Quảng trường Thánh Phêrô đang rộn rã tiếng cười nói của hơn hai mươi ngàn khách hành hương tham dự buổi tiếp kiến chung. Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đứng trên chiếc xe Jeep trắng mui trần không kính che chắn, mỉm cười vẫy chào đám đông. Ngài vừa cúi xuống đón lấy một bé gái tóc vàng từ tay đôi vợ chồng trẻ, âu yếm ôm hôn em rồi trao lại cho cha mẹ em.
Bỗng nhiên, bốn phát súng lục vang lên chát chúa!
Một tay súng chuyên nghiệp người Thổ Nhĩ Kỳ tên là Mehmet Ali Ağca, hai mươi ba tuổi, đã len lỏi vào hàng đầu, giương khẩu súng ngắn Browning 9mm nhắm bắn thẳng vào ngài ở cự ly chỉ vài mét.
Hai viên trúng Đức Thánh Cha, một viên xuyên ổ bụng, làm rách ruột non và thủng đại tràng. Vị Giáo hoàng gục xuống trong vòng tay người thư ký trung thành là cha Stanisław Dziwisz; chiếc áo chùng trắng loang lổ máu. Đám đông la hét; một nữ tu và mấy giáo dân lao vào giữ chặt tay súng cho đến khi cảnh sát ập đến.
Xe cấp cứu hú còi lao qua các phố Rôma về Bệnh viện Gemelli. Trên xe, Đức Thánh Cha đã mê man, huyết áp tụt gần bằng không vì mất gần ba phần tư lượng máu.
Các bác sĩ mổ suốt năm tiếng rưỡi giữa lằn ranh sinh tử. Điều kỳ lạ: đường đạn đi một cách khó hiểu, chỉ cách động mạch chủ bụng và các dây thần kinh hệ trọng vài milimét! Nếu động mạch chủ bị rách, ngài đã chết trong vài chục giây, không kịp đến bệnh viện.
Một sự trùng hợp làm thổn thức hàng triệu con tim: ngày 13 tháng Năm chính là ngày kỷ niệm Đức Mẹ hiện ra lần đầu tiên với ba trẻ chăn chiên tại Fatima, Bồ Đào Nha, vào năm 1917!
Nằm trên giường bệnh, Đức Thánh Cha cho đem hồ sơ về bí mật thứ ba của Fatima đến đọc. Ngài tin chắc chính Đức Mẹ đã ra tay cứu mạng ngài:
“Một bàn tay hung thủ đã bóp cò súng bắn ra viên đạn tử thần, nhưng đã có một Bàn Tay Khác đầy mẫu tính dịu hiền đã dẫn đường cho viên đạn đi lệch hướng!”
Một năm sau ngày bị ám sát, ngày 13 tháng Năm năm 1982, Đức Gioan Phaolô II đã thực hiện chuyến hành hương tạ ơn đến Đền thánh Fatima. Về sau, ngài kính cẩn trao tặng chính viên đạn định mệnh từng xuyên qua thân xác mình để các nghệ nhân đính vào bên trong chiếc vương miện bằng vàng của pho tượng Đức Mẹ Fatima, nơi viên đạn ấy nằm vừa vặn một cách kỳ lạ như đã được để sẵn chỗ từ muôn đời!
Đỉnh cao của tình thương: bước chân vào ngục tù tha thứ cho kẻ thù
Nhưng nét đẹp Tin Mừng rạng ngời nhất nơi Đức Gioan Phaolô II không chỉ là việc ngài sống sót qua làn đạn, mà chính là trái tim tha thứ không ngơi nghỉ.
Chỉ bốn ngày sau biến cố kinh hoàng, vào ngày Chúa nhật 17 tháng Năm năm 1981, qua một đoạn băng ghi âm ngắn được phát đi từ giường bệnh của Bệnh viện Gemelli, giọng nói thều thào yếu ớt nhưng tràn đầy bình an của vị mục tử đã làm rơi nước mắt hàng triệu người:
“Tôi đang hiệp ý cầu nguyện cho người anh em đã nổ súng bắn vào tôi, người mà tôi đã thành tâm tha thứ ngay từ giây phút đầu tiên…”
Đỉnh cao của sự tha thứ ấy diễn ra sáng 27 tháng Mười Hai năm 1983.
Đức Thánh Cha đến nhà tù Rebibbia ngoại ô Rôma, bước qua những cánh cửa sắt lạnh lẽo vào phòng giam của Mehmet Ali Ağca, kẻ đã lãnh án tù chung thân.
Một bức ảnh lịch sử ghi lại khoảnh khắc ấy: vị Giáo hoàng áo trắng ngồi sát bên kẻ từng mưu sát mình, nắm tay anh ta, lắng nghe và trò chuyện thân tình hơn hai mươi phút như hai anh em. Ra khỏi phòng giam, Đức Thánh Cha chỉ nhẹ nhàng nói với các ký giả:
“Những gì chúng tôi đã nói với nhau là một bí mật thiêng liêng giữa tôi và người anh em ấy… Tôi đã nói chuyện với một người anh em mà tôi hoàn toàn tha thứ và tin tưởng!”

Bằng cử chỉ ấy, ngài dạy cả nhân loại một bài học sống động về Lòng Thương Xót: tình yêu và sự tha thứ của Đức Kitô luôn mạnh hơn mọi hận thù, súng đạn và bạo quyền!

Thân hình vạm vỡ quen leo núi cao ấy rồi sẽ mang vết đạn và yếu dần theo năm tháng bệnh tật. Nhưng ngọn lửa “Đừng sợ!” ngài thắp lên từ mùa thu năm 1978 vẫn cháy mãi, dẫn con thuyền Hội Thánh qua sóng gió thời đại, tiến vào bình minh của thiên niên kỷ mới trong niềm hy vọng vào Đấng Phục Sinh.
ngài thắp lên từ mùa thu năm 1978 vẫn cháy mãi, dẫn con thuyền Hội Thánh qua sóng gió thời đại, tiến vào bình minh của thiên niên kỷ mới trong niềm hy vọng vào Đấng Phục Sinh.
Chương 157 / 177
Gấp chương lại
Dấu mốc
“Đừng sợ! Hãy mở ra, hãy mở toang mọi cánh cửa đón chào Đức Kitô!”
Những người trong chương
- Gioan Phaolô I · Làm giáo hoàng ba mươi ba ngày năm 1978. Đức Phanxicô phong chân phước cho ngài năm 2022.
- Gioan Phaolô II · Tuyên thánh năm 2014, mừng kính ngày 22 tháng Mười, ngày năm 1978 ngài bắt đầu sứ vụ.
- Stefan Wyszyński · Hồng y quỳ trước vị tân giáo hoàng ngày khai mạc, người đã dẫn Hội Thánh Ba Lan qua bao năm tù đày.
Nơi ấy hôm nay
- Wadowice, thị trấn nhỏ gần Kraków, là quê ngài. Ngôi nhà ngài sinh ra nay là bảo tàng.
- Nowa Huta, thành phố thép dựng để không có nhà thờ, nay có nhà thờ Chúa Kitô Cứu Chuộc, “Hòm Bia của Chúa”, ngài cung hiến năm 1977.
- Nhà thờ chính tòa Wawel ở Kraków, nơi ngài dâng lễ đầu tay dưới hầm Thánh Leonard, giữa lăng mộ các vua Ba Lan.
Muốn đọc thêm
Gioan Phaolô II, thông điệp Redemptor Hominis (1979) · thông điệp Laborem Exercens (1981) · Wojtyła, Tình yêu và Trách nhiệm (1960) · Bài giảng ngày 22 tháng Mười năm 1978 ở vatican.va
Trong bách khoa
Bạn vừa gặp
- Gioan Phaolô II
- Gioan Phaolô I
- Phaolô VI
- Ađrianô VI
- Stefan Wyszyński
- Adam Sapieha
- Jerzy Kluger
- Edmund Wojtyła
- Mehmet Ali Ağca
- Stanisław Dziwisz
- Vincenza Taffarel
Những nơi đã đi qua
Chương liên quan
Hình ảnh trong chương

Chương sau · Chương 158
Người lữ khách toàn cầu
Run tay vì bệnh Parkinson trước mắt cả thế giới, vì sao Đức Gioan Phaolô II không chịu giấu bệnh?
Khoảng 20 phút đọc











