Bỏ qua, tới nội dung
1673–1950 · Pháp, Bồ Đào Nha, Rôma

Chương 130

Paray-le-Monial, Lộ Đức, Fatima: những nẻo đường lòng đạo

1673–1950 · Pháp, Bồ Đào Nha, Rôma

Giáo hoàng Nhiều đờiHoàng đế Nhiều đời

Bernadette Soubirous đang cúi mình cởi đôi tất len cũ kỹ bên bờ suối thì bỗng nghe thấy một tiếng gió ào ào quét qua thung lũng.

Năm ấy, nơi ấy

1673–1950

  1. Paray-le-Monial
  2. Lộ Đức (Lourdes)
  3. Nevers
  4. Fatima
  5. Rôma
Từ Paray-le-Monial đến Lộ Đức, Nevers và Fatima, Thiên Chúa nói với những người bé nhỏ nhất, rồi để các giám mục đi hỏi lại họ.
Bắt đầu đọc

Chương 130

1673–1950 · Pháp, Bồ Đào Nha, Rôma

Nơi chốn
Paray-le-Monial, Lộ Đức (Lourdes), Nevers, Fatima, Rôma
Giáo hoàng
Nhiều đời
Hoàng đế
Nhiều đời

Bernadette Soubirous đang cúi mình cởi đôi tất len cũ kỹ bên bờ suối thì bỗng nghe thấy một tiếng gió ào ào quét qua thung lũng.

Đó là buổi sáng thứ Năm buốt giá, ngày 11 tháng Hai năm 1858, sương mù mùa đông phủ trắng thị trấn nhỏ Lộ Đức nép mình dưới chân dãy núi Pyrenees miền tây nam nước Pháp. Gia đình Soubirous đã cạn kiệt củi sưởi. Bernadette, cô con gái đầu lòng mười bốn tuổi, xin phép mẹ cùng em gái Toinette và cô bạn hàng xóm Jeanne Abadie lội bộ ra bìa rừng nhặt nhạnh cành củi khô, xương thú và những mảnh sắt vụn phế liệu đem về bán đổi lấy vài mẩu bánh mì. Người mẹ nghèo thoạt đầu ngần ngại: Bernadette từ nhỏ đã mắc chứng hen suyễn kinh niên, thể chất ốm yếu còi cọc đến nỗi trông em nhỏ bé chẳng khác nào một đứa trẻ lên mười; nhưng rồi bà cũng gật đầu cho đi, không quên ân cần quàng lại chiếc khăn ấm quanh cổ con.

Cả gia đình sáu miệng ăn của họ đang phải chen chúc nương náu bên trong một căn phòng ẩm thấp, tối tăm mang tên Le Cachot, vốn là một gian ngục giam cũ kỹ của thị trấn, bị chính quyền bỏ hoang vì quá đỗi tồi tàn đến mức tù nhân cũng không thể chịu nổi! Thân phụ em là ông François từng làm chủ một cối xay bột nhưng đã bị phá sản, đẩy cả gia đình vào cảnh bần cùng. Bernadette chưa từng được đến trường học chữ, không biết đọc, không biết viết, và thậm chí chưa được rước lễ lần đầu chỉ vì trí nhớ chậm chạp khiến em không thể nào học thuộc nổi các câu hỏi giáo lý bằng tiếng Pháp trường quy. Em chỉ biết nói thứ thổ ngữ Gascon mộc mạc của miền núi quê mình.

Ba đứa trẻ rủ nhau đi đến hang đá Massabielle bên bờ dòng sông Gave, một bãi đất hoang vu, sình lầy mà dân làng thường dùng làm nơi xua lợn ra ủi đất và đổ rác thải. Hai đứa trẻ kia đã xắn quần lội qua lạch nước buốt giá sang bờ bên kia. Bernadette đứng lại bên bờ, run rẩy cởi tất vì sợ nước lạnh sẽ làm bộc phát cơn hen suyễn nghẹt thở. Bất ngờ, một luồng gió mạnh thổi ào tới, nhưng kỳ lạ thay, cành lá cây cối chung quanh hoàn toàn đứng yên bất động!

Em ngước mắt nhìn lên, và sững sờ chiêm ngưỡng nơi hốc đá cao phía trên vòm hang: một Người Nữ trẻ trung tuyệt mỹ, khoác tà áo trắng tinh khôi, thắt dải thắt lưng màu xanh thiên thanh, trên mỗi mu bàn chân trần ngời sáng nở một đóa hồng vàng óng ánh, và trên đôi tay Người lần giở một tràng chuỗi hạt Mân Côi sáng lấp lánh. Bà Đẹp mỉm cười trìu mến nhìn em.

Theo phản xạ tự nhiên, Bernadette run rẩy quỳ sụp xuống bãi sỏi, rút tràng chuỗi hạt thô sơ trong túi áo ra làm Dấu Thánh Giá. Người Nữ trong hốc đá cũng nhẹ nhàng cầm chuỗi hạt trượt qua các ngón tay, nhưng Người không hề mấp máy môi đọc kinh; Người chỉ cất tiếng hòa giọng cùng em mỗi khi đọc câu kinh Sáng Danh ở cuối mỗi chục hạt. Rồi thị kiến huyền nhiệm biến mất trong làn sương.

Bernadette ở Massabielle
Bernadette ở Massabielle

Paray-le-Monial và Trái Tim bừng cháy xua tan băng giá

Muốn hiểu vì sao về sau hàng triệu khách hành hương khắp năm châu đổ về hang đá nghèo Massabielle, ta phải ngược dòng gần hai trăm năm, tới một đan viện miền đông nước Pháp.

Paray-le-Monial là một thị trấn cổ vùng Bourgogne. Nơi đây có một đan viện của Dòng Thăm Viếng, dòng do Thánh Phanxicô Salêsiô và Thánh Nữ Gioanna Chantal sáng lập năm 1610. Trong cộng đoàn có một nữ tu trẻ tên Margarita Maria Alacoque, vụng về việc bếp núc, đau yếu triền miên, bị nhiều chị em xem là lập dị, ảo tưởng.

Ghi lại kinh nghiệm cầu nguyện
Ghi lại kinh nghiệm cầu nguyện

Chị sinh năm 1647, vào dòng lúc hai mươi tư tuổi. Từ năm 1673 đến 1675, chị kể rằng Chúa Giêsu nhiều lần tỏ mình cho chị. Chúa mở lồng ngực, cho chị thấy Trái Tim Người bừng cháy lửa yêu thương, quấn quanh một vòng gai nhọn, trên đỉnh có cây Thập Giá. Chúa than thở cùng chị:

“Này là Trái Tim đã yêu thương nhân loại đến mức không tiếc giữ lại sự gì,

trút cạn chính mình để minh chứng tình yêu khôn ví;

thế nhưng đáp lại, Trái Tim ấy phần lớn chỉ nhận được sự thờ ơ lạnh nhạt,

sự vô ơn bạc bẽo và những nỗi xúc phạm khinh chê nơi Bí tích Tình Yêu này!”

Thị kiến lớn nhất diễn ra tháng Sáu năm 1675, trong tuần Bát nhật Mình Máu Thánh Chúa, khi chị đang chầu Thánh Thể. Chúa trao cho chị sứ mạng cổ võ ba việc đạo đức:

  • Siêng năng lãnh nhận Bí tích Hòa Giải và rước Mình Thánh Chúa vào các ngày Thứ Sáu đầu tháng để đền tạ Thánh Tâm Chúa.
  • Dành một Giờ Thánh cầu nguyện vào mỗi đêm Thứ Năm, từ mười một giờ đêm đến nửa đêm, để cùng thức và chia sẻ cơn thống khổ tột cùng của Người trong vườn Cây Dầu Ghếtsêmani.
  • Thiết lập một Đại lễ kính Thánh Tâm Chúa Giêsu vào ngày Thứ Sáu sau tuần Bát nhật Lễ Mình Máu Thánh Chúa.

Thoạt đầu, chẳng ai tin chị! Bề trên ngờ chị bị ma quỷ lừa, chị em mỉa mai chế giễu. Giữa cơn cô đơn ấy, Chúa gửi đến một vị linh hướng: Thánh Claude de la Colombière, linh mục Dòng Tên trẻ, thánh thiện, vừa được cử làm tuyên úy đan viện năm 1675. Với sự phân định sâu sắc, Cha Colombière nhận ra dấu vết của Thần Khí, trở thành người bênh vực chị và là tông đồ đầu tiên truyền bá lòng sùng kính Thánh Tâm.

Lòng sùng kính Thánh Tâm nở ra đúng lúc đời sống đức tin ở Pháp đang bị phong trào Jansenism làm tê cóng, như chương 115 đã kể! Phái Jansen dạy nhìn Thiên Chúa như vị Quan Tòa nghiệt ngã, xa cách, khiến tín hữu run sợ không dám đến bàn Thánh Thể.

Trái lại, Trái Tim bừng cháy ở Paray-le-Monial mang đến một sứ điệp giải thoát: Thiên Chúa không phải Đấng xa xôi rình bắt lỗi, mà là Người Cha nhân lành đau lòng khi con người quay lưng, và khao khát tội nhân yếu đuối đến nép bên Trái Tim Người! Phe Jansen đả kích lòng sùng kính mới là ủy mị, nhảm nhí; nhưng ngọn lửa yêu thương đã thắng băng giá.

Cha Colombière qua đời năm 1682, Chị Margarita Maria năm 1690. Cả hai về sau được tôn phong Hiển Thánh: chị năm 1920, ngài năm 1992.

Năm 1856, Đức Piô IX mở rộng lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu ra toàn Giáo hội. Năm 1899, Đức Lêô XIII ban Thông điệp Annum Sacrum, dâng cả nhân loại cho Thánh Tâm Chúa Giêsu. Sau chiến tranh Pháp-Phổ năm 1870, người Công giáo Pháp cùng nhau dựng Vương cung Thánh đường Thánh Tâm bằng đá trắng trên đỉnh đồi Montmartre ở Paris, đền thờ của lòng đền tạ.

Ở Việt Nam, lòng sùng kính Thánh Tâm gắn bó máu thịt với mỗi xứ họ: tháng Sáu là Tháng Thánh Tâm; bức ảnh Thánh Tâm Chúa chỉ tay vào lồng ngực rực lửa ngự trên bàn thờ mỗi gia đình; Thứ Sáu đầu tháng là ngày xưng tội rước lễ; và lúc hoàng hôn, lời kinh “Dâng Mình Cho Rất Thánh Trái Tim Đức Chúa Giêsu” vẫn vang lên qua bao thế hệ gia đình Công giáo Việt Nam!

“Ta là Đấng Vô Nhiễm Nguyên Tội”: dòng suối phép lạ nơi hang đá

Trở lại với thung lũng Lộ Đức mùa xuân năm 1858, Bernadette cứ thế nhẫn nại đi về giữa căn phòng giam nghèo hèn và hang đá hoang vu.

Bà Đẹp, người em gọi bằng thổ ngữ là Aquérò, nghĩa là “Đấng Kia”, mời em đến gặp Người liên tục mười lăm ngày. Mỗi lần em đi, đoàn người hiếu kỳ theo sau lại đông thêm. Cô bé nghèo nhất thị trấn bỗng đứng giữa tâm bão: người đạo đức gọi em là thiên thần, kẻ vô thần mắng em là đứa trẻ điên dối trá. Trước hốc đá trơ trọi mà không ai thấy gì, hàng ngàn người lặng người nhìn khuôn mặt nhỏ bé của Bernadette bỗng bừng sáng một vẻ đẹp không thuộc về thế gian!

Ngày 24 tháng Hai, Người Nữ cất tiếng trao cho em bức thông điệp cốt lõi của Lộ Đức: “Hãy cầu nguyện cho những kẻ có tội! Hãy ăn năn đền tội! Đền tội! Đền tội!”

Sáng ngày 25 tháng Hai năm 1858, một cảnh tượng kỳ lạ làm chấn động đám đông: Bà Đẹp bảo em: “Hãy đi đến uống nước nơi mạch suối và lấy nước ấy rửa mặt con!” Nhìn quanh hang đá khô khốc làm gì có dòng suối nào, Bernadette ngơ ngác tiến sâu vào góc hang, quỳ gối lấy đôi bàn tay nhỏ bé cào bới lớp đất bùn dơ bẩn. Một dòng nước đục ngầu rỉ lên tí tách. Em vục tay uống ngụm nước bùn, nhổ vài ngọn cỏ đắng mọc gần đó bỏ vào miệng nuốt, rồi lấy bùn thoa lên mặt theo lời Bà dặn. Đám đông người xem cười ồ lên chế giễu, bĩu môi bảo nhau rằng đứa bé đã hoàn toàn hóa điên!

Thế nhưng, mầu nhiệm của Thiên Chúa đã bừng nở từ chính sự vâng phục khiêm hạ: ngay sáng hôm sau, từ chiếc hố cào bùn lầy lội ấy, một dòng suối nước trong vắt mát rượi đã bất ngờ phun trào mạnh mẽ! Dòng nước mát thiêng liêng ấy chưa từng một lần cạn kiệt suốt gần hai thế kỷ qua, mỗi ngày tuôn trào hàng chục ngàn lít nước nuôi dưỡng và chữa lành thể xác tâm hồn cho muôn triệu khách hành hương!

Chính quyền thế tục thị trấn vô cùng khó chịu trước làn sóng tôn giáo này. Viên Ủy viên Cảnh sát Jacomet triệu tập cô bé lên đồn thẩm vấn hết lần này đến lần khác, lớn tiếng đe dọa tống giam vào ngục tối và tìm mọi thủ đoạn gài bẫy câu chữ hòng ép em tự nhận mình nói dối. Thế nhưng, trước sau như một, cô bé mười bốn tuổi vẫn điềm tĩnh thuật lại rành rọt từng chi tiết bằng những câu từ ngắn gọn, trong sáng và kiên định đến lạ lùng.

Vị linh mục chánh xứ Lộ Đức, Cha Dominique Peyramale, một con người to lớn, tính tình nóng nảy và vô cùng thận trọng, ban đầu cũng kịch liệt nghi ngờ. Ngài nghiêm giọng bảo Bernadette: “Mày hãy về bảo Bà ấy cho biết Bà tên là gì; và nếu Bà ấy thực sự là người từ trời xuống, thì hãy làm cho bụi hoa hồng dại gai góc nơi cửa hang nở hoa rực rỡ giữa mùa đông băng giá này đi!”

Bụi hoa hồng dại không bao giờ nở hoa theo đòi hỏi trần tục của con người! Nhưng mấy tuần sau, ngày 7 tháng Tư năm 1858, trước sự chứng kiến của Bác sĩ Pierre Romaine Dozous, một trí thức khoa học hoài nghi đứng sát bên cạnh em, ngọn lửa của cây nến sáp lớn mà Bernadette đang cầm đã bốc cao, liếm trọn qua đôi bàn tay chắp lại của em suốt hơn mười lăm phút xuất thần! Vị bác sĩ kinh ngạc kiểm tra ngay sau đó và ghi nhận: da thịt em hoàn toàn nguyên vẹn, không hề có lấy một vết bỏng rát hay một vết xém nhỏ!

Còn giờ phút mạc khải lịch sử thì đã điểm từ ngày 25 tháng Ba năm 1858, đúng ngày Đại lễ Truyền Tin. Bernadette đứng trước hốc đá, chắp tay tha thiết thưa hỏi danh tính Người Nữ lần thứ tư. Người Bà Đẹp buông tràng chuỗi hạt xuống cánh tay, chắp hai tay trước ngực, ngước đôi mắt nhân từ lên trời cao và mỉm cười cất tiếng bằng chính thổ ngữ của cô bé nghèo:

“Que soy era Immaculada Councepciou”

Ta là Đấng Vô Nhiễm Nguyên Tội!

Cô bé mù chữ, chưa từng học thần học, làm sao hiểu nổi cụm từ cao siêu ấy! Em chạy một mạch từ bờ sông Gave về nhà xứ, vừa chạy vừa lẩm nhẩm từng âm tiết cho khỏi quên. Khi cửa nhà xứ mở và cô bé thở hổn hển thốt lên cụm từ ấy, Cha Peyramale chết lặng, run rẩy đánh rơi cả cuốn sách kinh trên tay!

Bởi chỉ bốn năm trước, năm 1854, Đức Piô IX vừa định tín Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội tại Rôma! Một đứa trẻ mù chữ, sống trong xó ngục, chưa được rước lễ lần đầu, không thể nào tự bịa ra danh xưng ấy! Vị linh mục bật khóc, quỳ xuống tạ ơn vì Đức Mẹ đã thật sự viếng thăm giáo xứ mình.

Mười tám lần hiện ra ở Lộ Đức khép lại ngày 16 tháng Bảy năm 1858, lễ Đức Mẹ Núi Cát Minh. Khi ấy cảnh sát đã rào kín hang đá; Bernadette phải quỳ bên kia sông Gave nhìn Mẹ từ xa. Về sau em kể: chưa bao giờ em thấy Mẹ đẹp như thế!

Người không được chữa lành và ơn gọi đau khổ tại Nevers

Mùa thu năm 1858, Hoàng đế Napoléon III hạ lệnh tháo dỡ toàn bộ hàng rào phong tỏa quanh hang đá Massabielle.

Năm 1862, sau bốn năm điều tra, Đức Giám mục Tarbes chính thức công nhận Đức Mẹ đã thật sự hiện ra ở Lộ Đức. Một ngôi thánh đường được dựng ngay trên vòm hang; đường sắt về Lộ Đức khánh thành năm 1866, mở ra những chuyến tàu chở hàng triệu bệnh nhân khắp nước Pháp và châu Âu về bên Mẹ.

Thế nhưng người thiếu nữ được thấy Mẹ thì lại trốn chạy mọi hào quang!

Năm 1866, Bernadette lặng lẽ rời quê, vào Dòng Nữ Tử Bác Ái và Giáo Dục Kitô Giáo ở Nevers, cách Lộ Đức hàng trăm cây số về phía bắc, và không bao giờ trở về quê nữa. Ngài nhận tu phục với tên dòng Sơ Marie-Bernarde.

Để giữ ngài khỏi kiêu ngạo, bà giáo tập đối xử với ngài rất nghiêm khắc, lạnh lùng. Ngài khiêm nhường làm việc ở bệnh xá, rồi chính ngài mắc bệnh lao xương, đau đớn dữ dội và nằm liệt giường nhiều năm.

Có người ái ngại hỏi: sao sơ không về Lộ Đức, dìm mình xuống dòng suối do chính tay mình khơi mà xin ơn khỏi bệnh? Người nữ tu mỉm cười trả lời:

“Dòng suối mát lành ấy là dành cho mọi người, chứ không phải là phần của tôi!

Phần của tôi trên trần gian này chính là chiếc giường bệnh của sự hy sinh và đau khổ!”

Nơi đáy sâu của những cơn đau quằn quại, ngài luôn khắc sâu lời nhắn nhủ dịu hiền của Mẹ Maria năm nào nơi hốc đá: “Mẹ không hứa sẽ ban cho con hạnh phúc ở đời này, nhưng là ở đời sau!” Chiều ngày 16 tháng Tư năm 1879, ở tuổi ba mươi lăm, ngài thanh thản trút hơi thở cuối cùng khi hai tay siết chặt cây Thánh Giá và miệng thầm thì lời kinh sau cùng: “Lạy Thánh Maria, Đức Mẹ Chúa Trời, xin cầu cho con là kẻ có tội… là kẻ tội lỗi nghèo hèn này…”

Năm 1933, đúng năm Thánh Cứu Chuộc, Đức Giáo hoàng Piô XI đã long trọng tôn phong Bernadette Soubirous lên bậc Hiển Thánh. Trải qua hơn một thế kỷ, thi hài của Thánh Nữ vẫn vẹn nguyên một cách mầu nhiệm, ngự trị thanh thản trong hòm kính pha lê nơi nhà nguyện Đan viện Nevers, với khuôn mặt tươi tắn như đang chìm trong một giấc ngủ bình an.

Ngày hôm nay, mỗi năm có khoảng sáu triệu lượt khách hành hương đổ về Lộ Đức. Họ xếp hàng trầm mình xuống các bể nước lạnh buốt của dòng suối, và đêm đêm hàng vạn ngọn nến lung linh lại nối đuôi nhau rước kiệu trong khúc ca Ave Maria vang động cả thung lũng.

Để bảo vệ sự thật khoa học, Văn Phòng Y Khoa Lộ Đức thành lập năm 1883 quy tụ các giáo sư, bác sĩ hàng đầu thế giới, kể cả những người không có đức tin, kiểm tra cực kỳ khắt khe từng hồ sơ. Trong số hàng ngàn trường hợp lành bệnh lạ lùng, tính đến nay Hội Thánh mới chỉ chính thức công nhận khoảng bảy mươi trường hợp là phép lạ. Phép lạ thứ bảy mươi được công nhận năm 2018, nơi Nữ tu Bernadette Moriau sau hàng chục năm bị bại liệt.

Thế nhưng, phép lạ vĩ đại nhất của Lộ Đức không nằm ở những đôi nạng gỗ bị vứt lại nơi vách đá; phép lạ lớn nhất chính là: hàng triệu bệnh nhân hiểm nghèo khi trở về dẫu thân xác vẫn mang bệnh tật cũ, tâm hồn họ đã đón nhận được một sự bình an thánh thiện khôn tả để can đảm vác thập giá đời mình cùng với Chúa Kitô! Năm 1992, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã chính thức chọn ngày 11 tháng Hai, ngày kỷ niệm Đức Mẹ hiện ra lần đầu tại Lộ Đức, làm Ngày Quốc Tế Bệnh Nhân cho toàn thể Giáo hội hoàn vũ.

Dẫu vậy, Lộ Đức cũng mang những mặt trái của phận người: cảnh tượng hàng trăm cửa hàng buôn bán ảnh tượng, chai lọ nước suối lưu niệm chen chúc thương mại hóa hai bên bờ sông từng làm đau lòng bao đấng bậc, điều mà văn hào Émile Zola từng châm biếm sâu cay trong cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1894.

Fatima năm 1917: lời cầu nguyện cho hòa bình giữa bom đạn thế chiến

Năm 1917, nhân loại đang chìm trong lò lửa hủy diệt kinh hoàng nhất của Thế Chiến thứ nhất. Tại đất nước Bồ Đào Nha, cuộc cách mạng năm 1910 vừa lật đổ chế độ quân chủ để lập nên một nền cộng hòa mang nặng tư tưởng bài giáo sĩ cực đoan: các tu viện bị giải tán, tài sản Giáo hội bị tịch thu, và việc dạy giáo lý bị nghiêm cấm trong các trường học.

Chính giữa bóng tối của thời đại, trời cao lại mở ra: Năm 1916, một vị thiên thần sáng láng tự xưng là Thiên Thần Hòa Bình đã hiện ra ba lần tại Fatima để dạy cho ba đứa trẻ chăn chiên nghèo bài học quỳ gối sụp lạy đền tạ Chúa Ba Ngôi.

Đến trưa ngày 13 tháng Năm năm 1917, tại vùng đồi đá sỏi Cova da Iria gần làng Fatima, ba đứa trẻ chăn chiên đang chơi trò xếp đá thì bỗng thấy một tia chớp rạch ngang trời xanh. Đó là cô bé Lúcia dos Santos mười tuổi, cùng hai người em họ là Phanxicô Marto tám tuổi và Giaxinta Marto bảy tuổi. Trên cành một cây sồi xanh nhỏ, các em kinh ngạc chiêm ngưỡng một Người Nữ xinh đẹp tuyệt trần, “toàn thân tỏa sáng rực rỡ hơn cả vầng thái dương”. Người Mẹ dịu dàng mời gọi các em hãy trở lại đây vào ngày 13 mỗi tháng trong sáu tháng liên tiếp, và tha thiết căn dặn:

Ba trẻ chăn chiên Fatima
Ba trẻ chăn chiên Fatima

“Các con hãy siêng năng lần chuỗi Mân Côi mỗi ngày,

để cầu nguyện cho hòa bình thế giới mau chóng chấm dứt chiến tranh!”

Sứ điệp Fatima lập tức gặp thử thách: mẹ của Lúcia không tin, cầm roi đánh em vì cho rằng con nói dối. Tháng Tám năm 1917, viên quận trưởng Ourém, một người Tam Điểm vô thần, sai lính bắt cả ba đứa trẻ giam vào ngục quận. Ông dọa sẽ quẳng từng đứa vào vạc dầu sôi nếu không khai ra “những bí mật” Bà Đẹp đã trao!

Bé Giaxinta bảy tuổi khóc nức nở đòi mẹ, nhưng thà chết chứ không phản bội lời hứa với Đức Mẹ! Giữa đám tù trộm cướp, ba đứa trẻ quỳ xuống sàn đá lần chuỗi Mân Côi; và chính những tên tù hung dữ ấy gạt nước mắt, quỳ xuống cùng đọc kinh theo! Bất lực, chính quyền phải thả các em ngày 15 tháng Tám. Bốn ngày sau, Mẹ lại hiện ra an ủi các em trên đồi Valinhos.

Đỉnh điểm Fatima là trưa ngày 13 tháng Mười năm 1917 tại Cova da Iria, dưới cơn mưa tầm tã. Hơn bảy mươi ngàn người tề tựu, có tín hữu sốt sắng, có ký giả báo chí thế tục, và cả những học giả vô thần đến chờ xem trò lừa bịp bị vạch trần.

Đúng giữa trưa, mưa ngưng bặt, mây đen xé toang, và Phép Lạ Mặt Trời diễn ra trước mắt bảy vạn người: mặt trời nhạt đi như chiếc đĩa bạc, ai cũng nhìn thẳng được mà không lóa mắt. Rồi mặt trời quay tít như bánh xe lửa khổng lồ, tỏa muôn tia sáng đủ màu xuống mặt đất; bất ngờ, quả cầu lửa dường như rung chuyển, lao thẳng xuống đám đông! Tiếng la hét vang lên, hàng vạn người quỳ rạp xuống bùn đấm ngực ăn năn! Khi hiện tượng chấm dứt sau mười phút, quần áo ướt sũng và mặt đất sình lầy bỗng khô ráo lạ thường!

Ký giả Avelino de Almeida của nhật báo O Século ở Lisbon, tờ báo thế tục bài tôn giáo lớn nhất Bồ Đào Nha bấy giờ, tận mắt chứng kiến và viết bài tường thuật trên trang nhất, nhìn nhận đây là hiện tượng không sao giải thích được!

Phanxicô và Giaxinta sớm qua đời trong đại dịch cúm Tây Ban Nha, Phanxicô năm 1919, Giaxinta năm 1920, sau khi dâng mọi đau đớn cầu cho tội nhân hoán cải. Ngày 13 tháng Năm năm 2017, đúng một trăm năm sau lần hiện ra đầu tiên, Đức Thánh Cha Phanxicô tôn phong hai em lên bậc Hiển Thánh ngay tại Fatima, hai vị thánh nhỏ tuổi nhất không tử đạo của Hội Thánh!

Người chị họ Lúcia sau đó gia nhập Đan viện Cát Minh Coimbra, sống đến năm 2005, thọ chín mươi bảy tuổi, để làm chứng cho sứ điệp của Mẹ.

Mối dây liên kết thiêng liêng giữa Fatima và Tòa Thánh được khắc ghi sâu đậm vào ngày 13 tháng Năm năm 1981, đúng ngày kỷ niệm Đức Mẹ Fatima hiện ra, khi Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II bị tay súng Ali Ağca bắn gục tại Quảng trường Thánh Phêrô. Vị Giáo hoàng thoát chết trong gang tấc đã xác tín sâu xa rằng: “Một bàn tay đã bóp cò súng, nhưng một Bàn Tay Vô Hình khác của Mẹ Maria đã hướng đường bay của viên đạn đi chệch khỏi tử huyệt!” Một năm sau, ngài đã hành hương sang Fatima tạ ơn Mẹ, và chính viên đạn định mệnh ấy ngày nay đã được lồng trang trọng vào bên trong chiếc vương miện vàng trên đầu pho tượng Đức Mẹ Fatima!

Năm Thánh 1950: tín điều Đức Mẹ hồn xác lên trời

Ngày 1 tháng Mười Một năm 1950, đúng vào ngày Đại lễ Các Thánh Nam Nữ giữa Năm Thánh Toàn Xá, trước sự hiện diện của hơn nửa triệu tín hữu đang quỳ chật kín Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo hoàng Piô XII đã long trọng ban hành Tông hiến Munificentissimus Deus.

Bằng những lời lẽ thần học vô cùng thận trọng và trang nghiêm, vị Cha chung đã tuyên xưng:

“Chúng tôi công bố, tuyên ngôn và định tín rằng:

Đức Maria, Mẹ Vô Nhiễm vẹn sạch của Thiên Chúa trọn đời đồng trinh,

sau khi hoàn tất cuộc đời dương thế,

đã được đưa cả hồn lẫn xác vào vinh quang thiên quốc!

Đây là một tín điều do Thiên Chúa mạc khải,

và mọi con cái Hội Thánh buộc phải vững vàng tin nhận!”

Mầu nhiệm ấy đã được Kitô hữu Đông và Tây cử hành hơn một ngàn năm, qua lễ Đức Mẹ An Giấc ngày 15 tháng Tám.

Trước khi công bố, Đức Piô XII đã gửi thông điệp Deiparae Virginis Mariae hỏi ý giám mục khắp thế giới, và câu trả lời là sự đồng thuận gần như trọn vẹn.

Từ khi Công đồng Vaticanô I định tín Ơn Bất Khả Ngộ năm 1870, đây là lần duy nhất một vị Giáo hoàng dùng thẩm quyền định tín tối cao một cách minh nhiên!

Năm Thánh 1950
Năm Thánh 1950

Tiếng chuông kinh tối và chuỗi Mân Côi trong nếp nhà xứ đạo

Thế nhưng, vẻ đẹp đích thực của lòng đạo Công giáo không chỉ tỏa sáng nơi các đại vương cung thánh đường hoa lệ hay những cuộc rước kiệu khổng lồ. Linh hồn của đức tin thực chất được nuôi dưỡng, gìn giữ và truyền thừa ngay bên trong chiếc nôi của mỗi gia đình!

Năm 1947, một linh mục dòng Thánh Giá người Ireland làm mục vụ tại Hoa Kỳ là Cha Patrick Peyton đã khởi xướng một phong trào truyền thông bác ái vĩ đại mang tên Chiến Dịch Kinh Mân Côi Gia Đình. Thuở còn là một chủng sinh nghèo, ngài từng mắc bệnh lao phổi giai đoạn cuối tưởng chừng vô phương cứu chữa, và ngài xác tín mình được chữa lành nhờ lời cầu bầu của Mẹ Maria.

Ngài đã rong ruổi khắp các châu lục, tổ chức những buổi cầu nguyện kinh Mân Côi quy tụ hàng triệu người tại Manila, Rio de Janeiro, London, Paris. Ngài đưa lời kinh Mân Côi lên sóng phát thanh và truyền hình Hollywood qua chương trình Family Theater, quy tụ những ngôi sao điện ảnh lừng danh cùng cất tiếng nguyện cầu. Và ngài đã trao tặng cho nhân loại một châm ngôn mục vụ gia đình bất hủ:

Chuỗi kinh trong gia đình
Chuỗi kinh trong gia đình

“Gia đình nào cùng nhau cầu nguyện,

thì sẽ cùng nhau ở lại bên nhau vững bền!”

Tại quê hương Việt Nam chúng ta, nếp sống cầu nguyện thiêng liêng ấy đã bén rễ sâu xa từ hàng trăm năm trước khi phong trào của Cha Peyton ra đời!

Trải qua bao thế kỷ thăng trầm, cứ mỗi độ hoàng hôn buông xuống trên các xóm đạo làng quê, từ góc nhà tranh cho đến phố thị, tiếng chuông nhà thờ ngân vang báo giờ kinh tối lại kéo mọi thành viên trong gia đình quây quần trước bàn thờ Chúa. Người cha hay người mẹ già xướng kinh, đàn con thơ sốt sắng hòa giọng thưa.

Chính nhờ những Giờ Kinh Tối Gia Đình thầm lặng bên ngọn đèn dầu le lói ấy mà suốt ba thế kỷ cấm đạo máu lửa, qua những năm tháng bom đạn chiến tranh khốc liệt, và qua những thời kỳ bách hại không bóng dáng thánh đường hay linh mục, ngọn lửa đức tin Công giáo vẫn được gìn giữ vẹn nguyên, truyền từ đời ông bà sang đời cha mẹ và con cháu!

Và nơi vùng rừng thiêng nước độc Quảng Trị miền Trung, chúng ta có một ngọn đồi mang tên Đức Mẹ La Vang, nơi người tín hữu Việt Nam tin chắc rằng vào năm 1798, Mẹ Maria đã bồng Chúa Hài Đồng hiện ra ủi an, dạy con cái hái lá vằng sắc nước uống chữa bệnh và hứa ban ơn phù hộ cho những ai chạy đến cầu khẩn danh Mẹ.

Sự khôn ngoan của Giáo Hội trước các thị kiến tư riêng

Đứng trước các hiện tượng Đức Mẹ hiện ra, người tín hữu Công giáo cần nắm vững một nguyên tắc thần học vô cùng sáng suốt và thận trọng mà Mẹ Hội Thánh luôn dạy dỗ:

Hội Thánh phân biệt rõ ràng giữa hai thực tại:

  • Mặc Khải Công Khai: là toàn bộ chân lý cứu độ được Thiên Chúa mạc khải trọn vẹn nơi Đức Giêsu Kitô và được các Thánh Tông Đồ trao lại qua Kinh Thánh và Thánh Truyền. Kho tàng Mặc Khải Công Khai này đã chính thức khép lại vĩnh viễn sau cái chết của vị Tông đồ cuối cùng, và mọi Kitô hữu buộc phải tin nhận để được cứu độ.
  • Mặc Khải Tư Riêng: là các thị kiến, điềm lạ hay những lần hiện ra, dù là ở Lộ Đức, Fatima hay La Vang. Sách Giáo Lý của Hội Thánh Công giáo, số 67, khẳng định dứt khoát: các mặc khải tư riêng này không bao giờ có thể bổ túc, sửa đổi hay vượt qua Mặc Khải trọn hảo của Chúa Kitô; chúng chỉ đóng vai trò như một lời nhắc nhở mục vụ giúp người tín hữu sống trọn vẹn hơn Tin Mừng trong một giai đoạn lịch sử cụ thể mà thôi. Do đó, Hội Thánh tuyệt đối không bao giờ ép buộc bất kỳ người tín hữu nào phải tin vào các lần hiện ra như một điều kiện bắt buộc để được cứu rỗi!
Mặc khải công khai và mặc khải tư riêng
Mặc khải công khai và mặc khải tư riêng

Hội Thánh luôn giữ một thái độ vô cùng nghiêm ngặt và cẩn trọng: trong hàng ngàn vụ việc xưng là “Đức Mẹ hiện ra” suốt thế kỷ XX, chỉ có một số ít trường hợp được thẩm định và chuẩn nhận sau nhiều năm điều tra tâm lý, y khoa và thần học nghiêm ngặt.

Năm 2000, khi Tòa Thánh công bố trọn vẹn phần thứ ba của Bí Mật Fatima, thị kiến về “một Giám mục mặc áo Trắng” cất bước đi qua một thành phố đổ nát đầy xác chết và bị bắn ngã gục, Đức Hồng y Joseph Ratzinger, sau này là Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI, đã viết một bản chú giải thần học sâu sắc. Ngài nhấn mạnh rằng: các thị kiến ngôn sứ trong Kinh Thánh không bao giờ là một cuốn phim chụp trước tương lai theo thuyết định mệnh; ngôn sứ là lời kêu gọi khẩn thiết của Thiên Chúa mời gọi con người hãy hoán cải tâm hồn và cầu nguyện trong giây phút hiện tại! Trọng tâm của mọi sứ điệp từ trời cao chưa bao giờ là sự tò mò về những thảm họa, mà luôn là lời tha thiết: Hãy cầu nguyện, hãy sám hối và hãy trở về với Tình Yêu của Chúa!

Bí mật thứ ba của Fatima
Bí mật thứ ba của Fatima

Và một bài học linh đạo mầu nhiệm làm rạng ngời đức tin của chúng ta chính là: Những con người được Thiên Chúa tuyển chọn để trao gửi sứ điệp!

  • Nơi đan viện Paray-le-Monial: Người chọn một nữ tu vụng về, hay ốm đau bị chị em khinh miệt.
  • Nơi hang đá Lộ Đức: Người chọn một cô bé mười bốn tuổi mù chữ, mắc bệnh hen suyễn, sống trong gian ngục bỏ hoang.
  • Nơi đồi vắng Fatima: Người chọn ba đứa trẻ chăn chiên thơ ngây chưa từng bước chân ra khỏi lũy tre làng.
  • Nơi đồi Tepeyac xứ Mexico: Người chọn Juan Diego, một bác nông dân thổ dân nghèo khó.

Trong mọi biến cố lịch sử, Thiên Chúa và Mẹ Maria không bao giờ ngỏ lời trước tiên với các bậc đại thần thế phiệt, các nhà thông thái uyên bác nơi viện hàn lâm, hay các bậc vua chúa chốn triều đình!

Người luôn cúi mình xuống ngỏ lời với những phận người nhỏ bé, nghèo hèn và khiêm hạ nhất nơi trần gian; để rồi qua sự đơn sơ trong trắng của họ, Người làm cho những kẻ quyền uy phải cúi đầu, làm cho các bậc học giả phải suy ngẫm, và dẫn đưa toàn thể nhân loại trở về với mạch nguồn Tình Yêu Cứu Độ vô biên của Thiên Chúa Ba Ngôi!

Người luôn cúi mình xuống ngỏ lời với những phận người nhỏ bé, nghèo hèn và khiêm hạ nhất nơi trần gian; để rồi qua sự đơn sơ trong trắng của họ, Người làm cho những kẻ quyền uy phải cúi đầu, làm cho các bậc học giả phải suy ngẫm, và dẫn đưa toàn thể nhân loại trở về với mạch nguồn Tình Yêu Cứu Độ vô biên của Thiên Chúa Ba Ngôi!

Chương 130 / 177

Tư liệu

Gấp chương lại

Dấu mốc

“Ta là Đấng Vô Nhiễm Nguyên Tội.”

Lời Bà nói với Bernadette, 25 tháng Ba năm 1858
Từ Paray-le-Monial đến Lộ Đức, Nevers và Fatima, Thiên Chúa nói với những người bé nhỏ nhất, rồi để các giám mục đi hỏi lại họ.

Những người trong chương

  • Bernadette Soubirous · Thi hài thánh nữ nằm trong tủ kính ở nhà nguyện tu viện Nevers, nơi em sống và qua đời năm 1879.
  • Phanxicô và Giaxinta Marto · Hai em được Đức Phanxicô tuyên thánh ngay tại Fatima năm 2017, đúng một trăm năm sau những lần hiện ra.
  • Margarita Maria Alacoque · Nữ tu ở Paray-le-Monial, tuyên thánh năm 1920. Đền thờ Thánh Tâm trên đồi Montmartre ở Paris nay sừng sững trên thành phố.

Nơi ấy hôm nay

  • Lộ Đức mỗi năm đón vài triệu người. Dòng suối Bernadette cào lên năm 1858 chảy mãi đến nay, và mỗi tối khách hành hương rước đuốc, hát kinh Kính Mừng.
  • Fatima giữ viên đạn đã bắn Đức Gioan Phaolô II năm 1981, nay gắn vào vương miện tượng Mẹ ở đó.
  • Paray-le-Monial, thị trấn vùng Bourgogne, vẫn còn tu viện Dòng Thăm Viếng nơi chị Margarita Maria thấy Trái Tim Chúa năm 1673.

Muốn đọc thêm

Hồng y Ratzinger, lời bình về “bí mật thứ ba” trong Thông điệp Fatima (2000) · Sách Giáo lý của Hội Thánh Công giáo, số 67 · René Laurentin, Lourdes: Documents authentiques · Trang chính thức của Các Đền thánh Lộ Đức

Trong bách khoa

Bạn vừa gặp

Những nơi đã đi qua

Chương liên quan

Hình ảnh trong chương

Gửi cảm tưởng về chương này

Chương sau · Chương 131

Công đồng Vaticanô I

Hơn trăm giám mục từng phản đối, vậy sao ngày định tín năm 1870 chỉ có hai phiếu chống?

Khoảng 25 phút đọc