Chương 176
1870–2026 · Từ Hippo đến tận cùng trái đất
- Nơi chốn
- Annaba (Hippo), Rôma, Assisi, Lampedusa, khắp thế giới
- Giáo hoàng
- Lêô XIV
Vị Giáo hoàng ngồi xuống chiếc ghế gỗ giản dị giữa những cụ già tóc bạc phơ, ân cần nắm lấy đôi bàn tay nhăn nheo, run rẩy của từng người. Các cụ móm mém kể cho ngài nghe những thăng trầm của đời mình, và vị chủ chăn chăm chú lắng nghe với nụ cười hiền hậu, ánh mắt đượm tình phụ tử.
Đó là buổi sáng ngày 14 tháng Tư năm 2026, tại thành phố cảng Annaba ở miền đông Algeria bên bờ Địa Trung Hải, và vị khách mặc áo chùng trắng ấy là Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Ngài vừa tản bộ qua những phế tích đá cổ của thành Hippo thuở xưa, và chiều nay ngài sẽ dâng Thánh lễ tạ ơn. Thế nhưng, điểm dừng chân đầu tiên mà ngài dành trọn thời giờ lại là một viện dưỡng lão nghèo, do các nữ tu Dòng Tiểu Muội Người Nghèo tận tụy coi sóc.
Hội dòng này được Thánh Nữ Jeanne Jugan sáng lập tại nước Pháp vào năm 1839. Vốn là một người phụ nữ nghèo đi làm thuê giúp việc, mẹ Jeanne Jugan đã khởi đầu công trình bác ái ấy bằng một việc Tin Mừng đơn sơ: nhường chính chiếc giường ấm trong căn phòng trọ nhỏ bé của mình để đón một bà cụ mù lòa, cô độc ngoài đường phố về chăm sóc.

Mười sáu thế kỷ trước, thành phố cảng Annaba này mang tên Hippo Regius, và vị giám mục coi sóc đoàn chiên nơi đây từ năm 396 đến năm 430 là Thánh Augustinô, một trong những tiến sĩ lớn nhất của Hội Thánh hoàn vũ. Ngài sinh năm 354 tại Thagaste, nay là thị trấn Souk Ahras của Algeria, nằm sâu trong nội địa, cách Annaba chừng một trăm cây số. Trong cuốn Tự Thuật bất hủ, Thánh Augustinô đã để lại một lời cầu nguyện làm thổn thức hàng triệu tâm hồn qua muôn thế hệ:
“Lạy Chúa, Chúa đã tạo dựng nên chúng con cho Chúa, và tâm hồn chúng con hằng khắc khoải khôn nguôi cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa!”
Đối với Đức Thánh Cha Lêô XIV, chuyến tông du này mang một ý nghĩa đặc biệt: đó là cuộc hành hương trở về cội nguồn của người con thảo. Ngài vốn là một tu sĩ dâng hiến trọn đời trong Dòng Thánh Augustinô, mang trong mình linh đạo của vị Thánh Tổ phụ thành Hippo.
Buổi chiều hôm ấy, ngài cử hành Thánh lễ trong Vương cung Thánh đường Thánh Augustinô, ngôi thánh đường uy nghiêm xây từ thế kỷ XIX trên một ngọn đồi lộng gió nhìn xuống biển Địa Trung Hải. Tham dự thánh lễ chỉ có vẻn vẹn vài trăm tín hữu. Algeria ngày nay có gần năm mươi triệu dân, hầu hết theo Hồi giáo, trong khi người Công giáo chỉ còn chưa đầy mười ngàn, phần lớn là chuyên gia ngoại quốc, những sinh viên trẻ đến từ vùng hạ Sahara và những người lao động nhập cư nghèo. Mảnh đất này từng là thuộc địa của Pháp từ năm 1830 đến năm 1962; khi độc lập, hầu hết các gia đình gốc Âu đã hồi hương, mang theo phần lớn cộng đoàn Kitô hữu.
Đây cũng chính là mảnh đất thấm máu bảy đan sĩ tử đạo Dòng Trappist ở Đan viện Tibhirine. Giữa cơn bão nội chiến thập niên 1990, các đan sĩ ấy đã can đảm chọn ở lại với những người xóm giềng Hồi giáo nghèo khổ, cho đến khi bị bắt cóc và sát hại vào năm 1996. Đứng trước đoàn chiên bé nhỏ ấy, Đức Lêô XIV âu yếm nhắn nhủ họ hãy kiên trì sống Tin Mừng bằng những cử chỉ yêu thương mộc mạc, bằng sự hiện diện khiêm hạ và bằng tình bạn, cuộc chuyện trò mỗi ngày với những người xung quanh.

Vào thời Thánh Augustinô, Giáo hội Bắc Phi từng là một trong những thành trì đức tin đông đúc bậc nhất của thế giới Kitô giáo: năm 411, một hội nghị lịch sử tại Carthage đã quy tụ tới hai trăm tám mươi sáu giám mục Công giáo trong vùng. Thế rồi, Thánh Augustinô an nghỉ trong Chúa ngày 28 tháng Tám năm 430, đúng lúc đạo quân Vandal đang vây hãm thành Hippo. Qua thời người Vandal, rồi người Byzantine, rồi cuộc chinh phục của người Ả Rập vào thế kỷ VII, ánh hào quang của Giáo hội Bắc Phi xưa dần dần lụi tàn.
Thế nhưng hôm nay, ngay trên mảnh đất phế tích ấy, vẫn còn đó một cộng đoàn đức tin nhỏ bé, nghèo nàn nhưng kiên trung, và vị Giám mục Rôma đã lặn lội đến ngồi bên họ.
Khuôn mặt của Hội Thánh năm 2026 là như thế: nơi này đơm hoa rực rỡ, nơi kia thu nhỏ lại âm thầm; nơi này bừng sôi sức trẻ, nơi kia già nua lặng lẽ… nhưng ở bất cứ nơi đâu, Đức Kitô Phục Sinh vẫn luôn hiện diện!
Một thế kỷ rưỡi:
khi quyền bính trần thế nhường chỗ cho tiếng nói Tin Mừng
Muốn hiểu được vị thế và sức sống của Hội Thánh năm 2026, chúng ta cần lùi lại một trăm năm mươi sáu năm về trước.
Tháng Chín năm 1870, giữa tiếng gầm rú của đại bác, quân đội của phong trào thống nhất nước Ý nổ súng bắn thủng cổng thành Porta Pia, tràn vào chiếm kinh thành Rôma. Chân phước Giáo hoàng Piô IX buộc phải hạ cờ, vĩnh viễn mất đi Các Quốc gia Giáo hoàng, vùng lãnh thổ rộng lớn mà các Đấng kế vị Thánh Phêrô đã trực tiếp cai quản suốt hơn một ngàn một trăm năm, kể từ thời vua Pépin thế kỷ VIII. Vị Giáo hoàng già lui về ẩn mình trong bốn bức tường Vatican, đau buồn tự gọi mình là “người tù của Vatican”.
Mối bất hòa ấy kéo dài gần sáu thập niên, cho đến khi Hiệp ước Latêranô được ký năm 1929 dưới thời Đức Piô XI, khai sinh Quốc gia Thành Vatican với diện tích vỏn vẹn bốn mươi bốn héc-ta: quốc gia có chủ quyền nhỏ nhất hành tinh!

Vào mùa thu năm 1870 định mệnh ấy, các thế lực thế tục và báo chí vô thần châu Âu từng hân hoan tuyên bố rằng ngai tòa giáo hoàng coi như đã bị khai tử, và từ nay vị Giám mục Rôma chỉ còn là một bóng ma của quá khứ phong kiến lụi tàn!
Thế nhưng, một nghịch lý Tin Mừng đã diễn ra!
Khi bị tước hết đất đai, không còn phải nuôi quân đội, không còn phải toan tính những mưu mô chính trị vương quyền, các vị Giáo hoàng của thế kỷ XX và XXI được tự do trở về với đúng căn tính của người môn đệ Đức Kitô: một thẩm quyền luân lý và tiếng nói ngôn sứ của Tin Mừng! Và chưa bao giờ trong lịch sử, tiếng nói từ ngai tòa Thánh Phêrô lại được nhân loại lắng nghe và kính trọng đến thế:
- Đức Lêô XIII cất tiếng đanh thép bảo vệ người công nhân nghèo bị bóc lột trong cuộc Cách mạng Công nghiệp;
- Đức Bênêđictô XV, Đức Piô XII, Thánh Gioan XXIII và Thánh Phaolô VI trở thành những sứ giả không mệt mỏi của hòa bình giữa lò lửa thế chiến và chiến tranh lạnh;
- Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, người lữ hành toàn cầu, đặt chân đến hơn một trăm hai mươi quốc gia, trở thành chiếc đòn bẩy đạo đức góp phần phá tan Bức Màn Sắt ở Đông Âu;
- Và bước ngoặt lớn nhất: Công đồng Vaticanô II (1962–1965) quy tụ hơn hai ngàn giám mục khắp năm châu, mở toang các cánh cửa của Hội Thánh để làn gió tươi mát của Chúa Thánh Thần tràn vào, đối thoại và yêu thương thế giới hiện đại.

Sáu mươi năm sau ngày bế mạc Vaticanô II, các thế hệ trẻ bước vào năm 2026 đọc lại các hiến chế của Công đồng không còn với tâm thức giằng xé của những cuộc tranh cãi tả hữu thuở trước. Họ đọc những trang văn kiện ấy bằng đôi mắt thanh thản của người con thảo, và thấy ở đó cái mới vẫn liền một mạch với đức tin các Tông đồ truyền lại.
Bản đồ mới: Nam Bán Cầu
và một Hội Thánh nhiều trung tâm
Bước sang năm 2026, diện mạo của Hội Thánh Công giáo đã đổi khác, thành một bức tranh đa sắc tộc.
Hội Thánh có khoảng một tỷ bốn trăm triệu tín hữu, và đại đa số đang sống ở Nam Bán Cầu.
Một người Công giáo ở Kinshasa bên Congo, một người mẹ ở São Paulo bên Brazil, một thanh niên ở Manila, và một bạn trẻ công nhân ở Thành phố Hồ Chí Minh… dù nói những tiếng mẹ đẻ khác nhau, mang màu da và phong tục khác nhau, nhưng tất cả đều chung một niềm tin, cùng tuyên xưng một Kinh Tin Kính Nicêa, và cùng quỳ gối hướng về một Bàn Tiệc Thánh Thể duy nhất!

Mật nghị Hồng y tháng Năm năm 2025 bầu chọn Đức Thánh Cha Lêô XIV quy tụ các hồng y cử tri đến từ khoảng bảy mươi quốc gia, một Hồng y đoàn của muôn dân. Lần đầu tiên, một vị Giáo hoàng mang quốc tịch Hoa Kỳ bước lên ngai tòa Phêrô, nhưng người mục tử ấy lại học làm giám mục từ chính những xóm nhà vách đất nghèo nàn nơi sa mạc Peru.
Các giáo xứ cổ kính ở Pháp, Đức, Ý hôm nay đang hân hoan đón các linh mục trẻ đến từ châu Phi, Ấn Độ, Việt Nam sang coi sóc và sưởi ấm lại đời sống đức tin.
Nếu vào năm 1910, cứ ba người Công giáo trên thế giới thì có hai người sống ở châu Âu, thì hôm nay, một Giáo hội lấy trời Âu làm trung tâm đã nhường chỗ cho một mạng lưới nhiều trung tâm sống động, nơi mọi nền văn hóa đều góp những nét hoa văn riêng vào tấm thảm Thân Thể Chúa Kitô!
Những câu hỏi còn bỏ ngỏ
trên bàn tiệc đức tin
Thế nhưng, Hội Thánh bước vào năm 2026 không phải là một Hội Thánh tự mãn, ru ngủ mình trong những con số thống kê. Hội Thánh đang phải đối diện với muôn vàn trăn trở:
- Trao đức tin cho thế hệ số: làm sao gieo Lời Chúa vào tâm hồn những đứa trẻ sinh ra và lớn lên với chiếc điện thoại thông minh dính chặt trên tay, giữa một thế giới ngập tràn thuật toán cám dỗ và sự phân tâm không dứt?
- Tiếng nói của người phụ nữ: những người mẹ, người chị, người nữ tu đã âm thầm nâng đỡ và giữ cho các họ đạo tồn tại suốt hai ngàn năm qua; vậy làm sao để họ có được vị thế và tiếng nói xứng hợp trong những quyết định của Hội Thánh?
- Hàn gắn sau cơn bão lạm dụng: làm sao dựng lại niềm tin đã rạn vỡ sau những cuộc khủng hoảng lạm dụng đau thương, và xây dựng một môi trường thật sự an toàn, minh bạch cho con trẻ?
- Sự hiệp nhất trong nhà: làm sao để những người Công giáo còn bất đồng sâu sắc về phụng vụ cũ mới, về cách hiểu Công đồng, về các vấn đề luân lý gia đình vẫn có thể ngồi lại quanh một chiếc bàn, lắng nghe và yêu thương nhau?
- Thiếu vắng linh mục: ở nhiều vùng đất rộng lớn của Mỹ Latinh, châu Phi và hải đảo, làm sao để cộng đoàn Dân Chúa được dự bàn tiệc Thánh Thể mỗi tuần?

Và trên hết là nỗi thao thức hiệp nhất các Kitô hữu.
Năm 2025 vừa qua, người Công giáo và Chính Thống giáo trên toàn thế giới đã cùng mừng Đại lễ Phục Sinh vào cùng một ngày Chúa nhật, 20 tháng Tư, một sự trùng hợp hiếm hoi làm nức lòng hàng tỷ Kitô hữu. Người ta tha thiết tự hỏi: tại sao không biến ngày lễ chung ấy thành thông lệ hằng năm? Rào cản vẫn nằm ở mười ba ngày chênh lệch giữa lịch Julian cũ mà Chính Thống giáo dùng để tính lễ và lịch Gregory của thế giới.
Và cuối năm 2025, bên bờ hồ Nicêa, giữa những phế tích, tròn một ngàn bảy trăm năm sau Công đồng Chung đầu tiên, hình ảnh Đức Giáo hoàng Rôma và Đức Thượng phụ Constantinôpôli cùng đứng bên nhau đọc chung Kinh Tin Kính đã làm rơi nước mắt biết bao người. Thế nhưng, hai vị mục tử vẫn chưa thể cùng nhau dâng một Thánh lễ và bẻ chung một Tấm Bánh! Đã gần một ngàn năm trôi qua kể từ cuộc Đại Ly Giáo năm 1054, và hơn năm trăm năm kể từ cuộc Cải Cách năm 1517, vết thương xé rách Thân Thể Chúa Kitô vẫn còn rỉ máu, và đòi những bước hoán cải kiên nhẫn hơn nữa.
Hai vị thánh mặc quần jean:
ngọn hải đăng của người trẻ thời số
Sáng Chúa nhật ngày 7 tháng Chín năm 2025, bầu khí ngày hội thanh xuân bùng lên trên Quảng trường Thánh Phêrô. Khoảng tám mươi ngàn tín hữu, phần lớn là các bạn trẻ trong áo thun, ba lô, tề tựu đông nghẹt để dự thánh lễ tuyên thánh đầu tiên do Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự.
Trên mặt tiền Đền thờ Thánh Phêrô hôm ấy, người ta xúc động ngắm nhìn chân dung khổng lồ của hai vị thánh trẻ của thời hiện đại.
Chàng thanh niên sinh ra trong một gia đình giàu sang bậc nhất thành Turin nước Ý; thân phụ anh là chủ tờ nhật báo danh tiếng La Stampa và từng làm Đại sứ Ý tại Đức. Pier Giorgio là một chàng trai tràn đầy sức sống: mê thể thao, mê leo những đỉnh núi tuyết Alps hiểm trở, tính tình vui vẻ, hóm hỉnh và có rất nhiều bạn bè.
Thế nhưng, đằng sau nụ cười ấy là một trái tim bác ái lạ lùng. Ngày ngày, anh âm thầm trích tiền tiêu vặt, tự tay gánh từng bao than củi sưởi, mang thức ăn và thuốc men đến cho những gia đình nghèo khổ nhất trong các khu ổ chuột tăm tối của thành phố, mà cha mẹ anh hoàn toàn không hay biết.
Tháng Bảy năm 1925, anh ngã bệnh và qua đời vì bại liệt cấp tính khi mới hai mươi bốn tuổi. Người ta tin rằng anh đã lây bệnh từ chính những người nghèo anh ân cần chăm sóc.
Trong ngày tang lễ, gia đình anh sững sờ khi thấy hàng ngàn người nghèo khổ, những người ăn xin rách rưới đứng tràn ngập các ngõ phố Turin, vừa khóc vừa nghẹn ngào đi theo linh cữu của “vị ân nhân trẻ tuổi”.
Trên tấm ảnh chụp lúc anh đang bám tay leo vách núi đá cheo leo, Pier Giorgio đã nắn nót viết hai chữ tiếng Ý, về sau trở thành tôn chỉ sống của hàng triệu bạn trẻ:
“Verso l’alto!” Hướng lên những đỉnh cao!
Cậu thiếu niên sinh ra tại London và lớn lên tại Milano, một người con của thế hệ số. Carlo là một cậu bé bình dị như muôn vàn bạn bè cùng trang lứa: thích chơi trò chơi điện tử, say mê máy vi tính, tự mày mò học các ngôn ngữ lập trình, và thích quay những đoạn phim vui nhộn về chú chó cưng của mình.
Thế nhưng, từ ngày rước lễ lần đầu năm bảy tuổi, Carlo không bỏ một ngày nào mà không dự Thánh lễ, và cậu năng chầu Thánh Thể. Cậu hay nói về Bí tích Thánh Thể thế này:
“Thánh Thể là đường cao tốc đưa tôi thẳng lên Thiên Đàng!”
Cậu dùng chính tài năng máy tính của mình để làm một trang web triển lãm các Phép Lạ Thánh Thể trên khắp thế giới.
Carlo còn để lại câu này:
“Tất cả mọi người sinh ra đều là những bản gốc độc nhất vô nhị, nhưng đau đớn thay, biết bao người chết đi lại như những bản sao tầm thường!”
Ngày 12 tháng Mười năm 2006, Carlo thanh thản trút hơi thở cuối cùng vì bệnh bạch cầu cấp khi mới mười lăm tuổi, dâng trọn mọi đau đớn để cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng và Hội Thánh. Cậu an nghỉ tại Assisi, trong ngôi mộ kính ở Thánh địa Từ Bỏ, mặc bộ quần áo thân thuộc: quần jean và đôi giày thể thao!

Hội Thánh năm 2026 tự hào có những vị thánh mặc quần jean và đi giày thể thao!
Những bạn trẻ vừa chịu phép Rửa Tội ở Pháp, những người trẻ trong các giáo xứ ở Việt Nam, Nigeria hay Philippines, khi nhìn vào gương sáng của Pier Giorgio Frassati và Carlo Acutis đều nhận ra một chân lý giải thoát: nên thánh không phải là điều gì xa vời hay lập dị, mà là ơn gọi có thể sống được ngay giữa nhịp sống đời thường hôm nay!
Bến cảng Lampedusa:
lời cảnh tỉnh về lòng đón tiếp khách lạ
Ngày 4 tháng Bảy năm 2026, đúng mười ba năm sau chuyến đi lịch sử của Đức Phanxicô, Đức Thánh Cha Lêô XIV đáp máy bay trở lại hòn đảo tiền tiêu Lampedusa.
Ngài bước vào nghĩa trang nhỏ của hòn đảo, lặng lẽ quỳ cầu nguyện trước khu mộ của những người tị nạn xấu số vùi thân dưới đáy biển mà không ai biết tên tuổi, quê hương. Ngài đến viếng đài tưởng niệm “Cửa Châu Âu” bằng gốm sẫm màu nhìn ra biển. Tại cầu cảng Favaloro, ngài làm phép tấm bia đá đặt tên cầu cảng theo tên Đức Cố Giáo hoàng Phanxicô, để tri ân người mục tử của những người di cư. Ngay tại bến tàu lộng gió ấy, ngài xúc động dang tay ôm lấy một gia đình tị nạn châu Phi vừa bước chân lên bờ sau những ngày đêm kinh hoàng trên biển.

Hai ngàn năm trước, người La Mã ngoại giáo bắt đầu để mắt và khâm phục những Kitô hữu đầu tiên không phải vì những bài thuyết giáo cao siêu, mà vì một điều kỳ lạ: họ luôn mở rộng cửa đón khách lạ, chăm sóc những người bệnh bị bỏ rơi và tự tay chôn cất những người nghèo chết không ai nhận!
Năm 362, Hoàng đế La Mã Giulianô Kẻ Bội Giáo, người tìm mọi cách phục hưng các thần ngoại giáo, đã cay đắng viết thư than phiền với các tư tế ngoại đạo:
“Những kẻ theo đạo Galilê này không chỉ nuôi những người nghèo của họ, mà còn nuôi cả những người nghèo của chúng ta nữa! Lòng nhân ái ấy đang chinh phục cả đế quốc!”
Hai ngàn năm sau, trên một hòn đảo nhỏ trơ trọi giữa lòng Địa Trung Hải, bài học Tin Mừng ấy vẫn còn nguyên: Hội Thánh hôm nay và ngày mai sống hay chết là ở chỗ có biết đón nhận, và nhận ra khuôn mặt Chúa Kitô nơi những người khách lạ nghèo khổ bên lề cuộc đời hay không!
Một Hội Thánh lữ hành trên đường
Công đồng Vaticanô II đã dùng một hình ảnh Kinh Thánh rất đẹp để nói về Giáo hội: Hội Thánh là Dân Thiên Chúa lữ hành, một đoàn dân đang trên đường đi, chưa tới đích.
Hiến chế Lumen Gentium phác họa đoàn dân ấy như một lữ khách bước đi giữa trần gian:
“Hội Thánh tiến bước trên đường lữ thứ giữa những cuộc bách hại của thế gian và những nguồn an ủi của Thiên Chúa!”
Tác giả Thư gửi tín hữu Do Thái thuở xưa cũng đã nói lên điều ấy bằng một câu ngắn gọn:
“Ở trần gian này, chúng ta không có một thành đô bền vững; nhưng chúng ta đang mải miết kiếm tìm Thành Đô sẽ đến!”
Hội Thánh năm 2026 là đoàn người hành hương ấy, đủ mọi màu da, nói hàng ngàn thứ tiếng khác nhau.
Trong đoàn người ấy có những người bước đi thoăn thoắt hăng say, có những người già nua mỏi gối chồn chân. Có những người mệt mỏi đến mức muốn buông xuôi bỏ cuộc, và cũng có những cuộc cãi vã to tiếng dọc đường… Thế nhưng, tất cả đều đang cùng nhìn về một hướng, cùng cất bước về một Quê Trời!

Đoàn lữ hành ấy mang trên mình những vết thương, vết sẹo của lịch sử: những vết nhơ của các cuộc Thập tự chinh đẫm máu, những giàn hỏa thiêu, những chiếc xích sắt trên các con tàu buôn nô lệ, những ngôi trường nội trú bản địa, và những cuộc khủng hoảng lạm dụng mà các trang sách này đã can đảm nhìn thẳng…
Thế nhưng, cũng chính trong đoàn người hành hương ấy, rạng ngời biết bao đóa hoa thánh thiện:
- Dòng máu kiên trung của các Thánh Tử Đạo nơi đấu trường Colosseo, trên các đồi thập giá ở Nagasaki, và trên khắp mảnh đất quê hương Việt Nam thân yêu;
- Trái tim bừng cháy lửa bác ái của Thánh Vinh Sơn Phaolô nơi các xóm nghèo nước Pháp thế kỷ XVII;
- Đôi bàn tay dịu hiền nâng niu người hấp hối bên vỉa hè Calcutta của Mẹ Thánh Têrêsa;
- Sự tự hiến anh hùng của Thánh Maximilian Kolbe, người can đảm bước ra khỏi hàng tù để chết thay cho một người bạn tù xa lạ trong hầm bỏ đói ở trại tập trung Auschwitz năm 1941;
- Và nụ cười hồn nhiên của chàng thiếu niên hiển thánh Carlo Acutis trong chiếc quần jean…
Dòng sông vẫn cuộn chảy về biển cả
Hai ngàn năm trước, dòng sông ân sủng ấy khởi đầu từ một con suối nhỏ bé: một nhóm ngư dân chất phác làng chài Galilê, vài người phụ nữ đạo đức và một người thu thuế tội lỗi được ơn hoán cải, quy tụ trong một góc hẻo lánh của Đế quốc La Mã.
Họ không có bạc tiền dính túi, không có quân đội gươm giáo, không có học hàm học vị nơi triều đình.
Gia tài duy nhất mà họ mang theo trong tim để đi đến tận cùng trái đất chỉ là một lời tuyên xưng:
“Thầy của chúng tôi đã bị đóng đinh chết trên cây thập giá, nhưng Người đã sống lại thật rồi, và Người đang hằng sống giữa chúng tôi!”

Từ bờ hồ Galilê năm ấy, dòng sông Thần Khí đã cuộn chảy không ngừng qua hai mươi thế kỷ thăng trầm dâu bể của nhân loại:
- Nó chảy qua cát nóng đẫm máu của các đấu trường La Mã và những hang toại đạo tối tăm;
- Chảy qua sa mạc tĩnh lặng của các ẩn sĩ Ai Cập và những tu viện uy nghiêm thời Trung Cổ;
- Vượt muôn trùng sóng gió đại dương theo những con tàu thừa sai sang Tân Thế Giới;
- Len lỏi qua những trại tập trung tàn khốc và những hầm ngục của các chế độ độc tài thế kỷ XX;
- Và dòng sông ấy đã chảy êm đềm bên những lũy tre xanh của các giáo họ cổ kính ven sông Hồng miền Bắc, chảy qua những cù lao trù phú ven sông Tiền, sông Hậu miền Nam, và đang ngày ngày tưới mát tâm hồn hàng triệu công nhân trẻ giữa những khu công nghiệp ồn ào của Bình Dương, Đồng Nai hôm nay!

Có những khúc sông trong vắt rạng ngời ánh sáng của các vị thánh; cũng có những khúc quanh đục ngầu phù sa vì những yếu đuối, tội lỗi của phận người…
Thế nhưng, dòng sông ấy chưa bao giờ và sẽ không bao giờ cạn!
Bởi vì nguồn mạch của dòng sông ấy không phát xuất từ sức mạnh phàm nhân, mà khởi đi từ cạnh sườn bị đâm thấu của Đức Kitô trên đồi Canvê, và được nuôi dưỡng không ngừng bằng ân sủng của Chúa Thánh Thần!
Năm 2026 hôm nay, dòng sông đức tin ấy vẫn đang tiếp tục cuộn chảy mạnh mẽ. Nó cuốn theo tất cả những niềm vui và nỗi buồn, những âu lo và hy vọng của nhân loại để tiến bước về phía trước.
Và chương khép lại của cuốn sách hai ngàn năm này sẽ không kể thêm biến cố nào nữa. Đó sẽ là khoảnh khắc để mỗi người tín hữu cùng dừng chân bên bờ sông, ngoảnh đầu nhìn lại trọn chặng đường ân sủng hai thiên niên kỷ mà Mẹ Hội Thánh đã đi qua, rồi vững tin ngước mắt về phía chân trời tương lai, nơi Đấng Phục Sinh vẫn đang kiên nhẫn đứng đợi và vẫy gọi chúng ta bước vào vinh quang Nước Trời!
Đó sẽ là khoảnh khắc để mỗi người tín hữu cùng dừng chân bên bờ sông, ngoảnh đầu nhìn lại trọn chặng đường ân sủng hai thiên niên kỷ mà Mẹ Hội Thánh đã đi qua, rồi vững tin ngước mắt về phía chân trời tương lai, nơi Đấng Phục Sinh vẫn đang kiên nhẫn đứng đợi và vẫy gọi chúng ta bước vào vinh quang Nước Trời!
Chương 176 / 177
Gấp chương lại
Dấu mốc
“Tất cả mọi người sinh ra đều là những bản gốc độc nhất vô nhị, nhưng đau đớn thay, biết bao người chết đi lại như những bản sao tầm thường!”
Những người trong chương
- Pier Giorgio Frassati · Tuyên thánh ngày 7 tháng Chín năm 2025. Hài cốt anh nằm trong nhà thờ chính tòa Turin. Hội Thánh kính nhớ anh ngày 4 tháng Bảy.
- Carlo Acutis · Nằm ở Assisi, mặc quần jean và đi giày thể thao, trong Thánh địa Từ Bỏ. Mỗi năm hàng trăm ngàn bạn trẻ đến viếng.
- Bảy đan sĩ Tibhirine · Dòng Trappist, bị sát hại năm 1996. Năm 2018 các ngài được phong chân phước cùng các vị tử đạo Algeria khác.
Nơi ấy hôm nay
- Annaba, xưa là Hippo, có Vương cung thánh đường Thánh Augustinô xây thế kỷ XIX trên đồi nhìn ra biển, nơi Đức Lêô dâng lễ ngày 14 tháng Tư năm 2026.
- Lampedusa có đài tưởng niệm bằng gốm tên Cánh Cửa Châu Âu, và bến Favaloro mang tên Đức Phanxicô từ ngày 4 tháng Bảy năm 2026.
Muốn đọc thêm
Dt 13,14 · Thánh Augustinô, Tự Thuật, quyển 1 · Hiến chế Lumen Gentium, số 8 · Giulianô, thư gửi một tư tế ngoại giáo, năm 362 · Hiệp ước Latêranô (1929)
Trong bách khoa
Bạn vừa gặp
- Lêô XIV
- Piô IX
- Lêô XIII
- Piô XII
- Gioan XXIII
- Phaolô VI
- Gioan Phaolô II
- Phanxicô
- Augustinô
- Pier Giorgio Frassati
- Carlo Acutis
- Jeanne Jugan
- Vinh Sơn Phaolô
- Têrêsa Calcutta
- Maximilian Kolbe
Những nơi đã đi qua
Chương liên quan
Hình ảnh trong chương

Chương sau · Chương 177
Hải trình vẫn tiếp tục
Sau hai ngàn năm, ai mới thật là những người đã giữ cho dòng sông đức tin không đứt?
Khoảng 13 phút đọc












