Bỏ qua, tới nội dung
Lễ Ngũ Tuần, khoảng năm 30 · Giêrusalem

Chương 6

Gió và lửa trong căn phòng trên lầu: ngày sinh nhật của Hội Thánh

Lễ Ngũ Tuần, khoảng năm 30 · Giêrusalem

Giáo hoàng PhêrôHoàng đế Tibêriô

Mười ngày sau khi Chúa Giêsu về trời, căn phòng trên lầu ở thành Giêrusalem vẫn chật kín người.

Năm ấy, nơi ấy

Lễ Ngũ Tuần, khoảng năm 30

  1. Căn phòng trên lầu và đường phố Giêrusalem
Ngày Ngũ Tuần, khách hành hương về Giêrusalem từ khắp nơi trong danh sách ở Công vụ 2,9-11, từ miền Ba Tư xa xôi đến Rôma.
Bắt đầu đọc

Chương 6

Lễ Ngũ Tuần, khoảng năm 30 · Giêrusalem

Mười ngày sau khi Chúa Giêsu về trời, căn phòng trên lầu ở thành Giêrusalem vẫn chật kín người.

Có khoảng một trăm hai mươi người tụ họp ở đó: mười một vị Tông đồ, các bà đạo đức đã đi theo Chúa từ miền Galilê, Đức Mẹ Maria, cùng với anh em họ hàng của Người. Căn phòng chẳng rộng rãi gì. Người ngồi bệt trên chiếu, người tựa lưng vào vách, vai kề vai, hơi ấm tình thân lan tỏa khắp gian nhà. Thánh Luca không ghi rõ căn phòng nằm ở đâu, nhưng truyền thống lâu đời của Hội Thánh tin rằng đó là căn nhà trên núi Sion, ngọn đồi phía tây nam thành cổ, nơi ngày nay khách hành hương vẫn thường lui tới kính viếng và quen gọi là Nhà Tiệc Ly. Suốt những ngày ấy, họ không làm gì to tát, chỉ biết chụm đầu bên nhau mà cầu nguyện. Sách Công vụ Tông đồ gói gọn bầu khí ấy trong một câu: họ “đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện”.

Nhiều tín hữu tin rằng đây chính là căn phòng mà mới vài tuần trước, các môn đệ còn ngồi co ro sau cánh cửa đóng kín vì sợ hãi. Nhưng nay lòng trí các ông đã khác. Các ông đã được gặp Thầy mình sống lại, và biết chắc Người không bao giờ bỏ rơi mình. Dù chưa rõ lời Thầy hứa sẽ ứng nghiệm thế nào hay vào lúc nào, các ông vẫn một lòng vâng lời Thầy dặn: cứ ở lại trong thành, chờ đến khi được “mặc lấy sức mạnh từ trên cao”.

Thế là họ kiên nhẫn chờ đợi suốt chín ngày ròng rã, ngày nối ngày, đêm nối đêm. Về sau, người Công giáo mình học theo gương các Tông đồ và Đức Mẹ trong chín ngày ấy, làm nên truyền thống làm tuần cửu nhật, tức là chín ngày cầu nguyện liên lỉ để dọn lòng trước các dịp lễ trọng đại.

Người Mẹ giữa đàn con

Giữa căn phòng đông đúc ấy có một người phụ nữ trầm lặng. Đó là Đức Mẹ Maria.

Maria ngồi cầu nguyện giữa những người từng bỏ con mình mà chạy, như người mẹ giữa đám con
Maria ngồi cầu nguyện giữa những người từng bỏ con mình mà chạy, như người mẹ giữa đám con

Mẹ không đứng ra giảng dạy, cũng chẳng lãnh đạo ai. Đây là lần cuối cùng Tân Ước nhắc đến tên Mẹ, và Thánh Luca cũng không ghi lại thêm một lời nào của Mẹ nữa. Nhưng nếu nói về sự kiên nhẫn cậy trông vào Thiên Chúa, không ai hiểu thấu bằng Mẹ. Hơn ba mươi năm trước, chính Mẹ đã cưu mang và chờ đợi suốt chín tháng để sinh hạ Đấng Cứu Thế. Ngày các môn đệ hoảng sợ bỏ chạy tán loạn, chính Mẹ đã đứng vững dưới chân thập giá. Công đồng Vaticanô II nhắc lại hình ảnh Đức Mẹ hiện diện trong căn phòng này, tha thiết cầu xin Chúa Thánh Thần ngự xuống, chính Đấng đã rợp bóng trên Mẹ trong ngày Truyền Tin năm xưa. Giờ đây, Mẹ ngồi giữa những người môn đệ từng yếu đuối bỏ Con mình mà chạy, cùng cầu nguyện và nâng đỡ họ, hệt như một người mẹ hiền ngồi giữa đàn con đang bơ vơ.

Chiếc ghế trống

Trong những ngày chờ đợi ấy, có một việc quan trọng cần phải thu xếp. Ông Phêrô đứng lên giữa anh em và ngỏ lời.

Nhóm Mười Hai do Chúa chọn từ đầu, giờ chỉ còn lại mười một người. Giuđa sau khi phản bội Thầy đã đi treo cổ tự vẫn, để lại một chỗ trống. Con số mười hai vốn không phải là ngẫu nhiên. Nó tượng trưng cho mười hai chi tộc Ítraen xưa, và chính Chúa Giêsu từng hứa các ông sẽ “ngồi trên mười hai ngai mà xét xử mười hai chi tộc Ítraen”. Để dân mới của Chúa được trọn vẹn trước ngày lãnh nhận sứ mạng, con số mười hai ấy phải được lấp đầy.

Ông Phêrô nêu rõ tiêu chuẩn: người thay thế Giuđa phải là người đã đồng hành với anh em từ ngày Chúa Giêsu chịu phép rửa tại sông Giođan cho đến ngày Người lên trời. Trên hết, người ấy phải là nhân chứng tận mắt để “cùng với chúng ta làm chứng rằng Người đã sống lại”.

Cộng đoàn đề cử hai người xứng hợp: ông Giuse, thường gọi là Barsaba, biệt hiệu là Giúttô, và ông Mátthia. Rồi tất cả cùng hiệp ý cầu nguyện: “Lạy Chúa, Chúa thấu suốt lòng dạ mọi người, xin chỉ cho chúng con thấy Chúa chọn ai trong hai người này”. Xưa nay, dân Ítraen vẫn có tục rút thăm để xin ý Chúa, như sách Châm ngôn có lời rằng: “Người ta bỏ thăm vào vạt áo, nhưng quyết định thế nào đều do Đức Chúa”. Hôm ấy, lá thăm rơi trúng tên ông Mátthia.

Bắt thăm chọn người thay chỗ Giuđa: thăm trúng Mátthia
Bắt thăm chọn người thay chỗ Giuđa: thăm trúng Mátthia

Chỉ qua vài dòng ngắn ngủi trong sách Công vụ, ta thấy ngay từ buổi sơ khai, Hội Thánh đã có trật tự trên dưới, có người đứng đầu lo liệu và ý thức rõ việc phải có người nối tiếp. Người Công giáo và Chính Thống giáo nhìn thấy ở biến cố này cội nguồn của việc kế vị các Tông đồ: sứ mạng Chúa trao không dừng lại ở thế hệ đầu tiên, nhưng phải được truyền lại cho các Giám mục nối tiếp nhau mãi về sau.

Giờ đây, Nhóm Mười Hai đã trọn vẹn.

Tiếng gió từ trời

Hôm ấy là ngày lễ Ngũ Tuần, đúng năm mươi ngày sau lễ Vượt Qua.

Đối với người Do Thái, đây là đại lễ mừng mùa gặt, ngày dâng lên Thiên Chúa những bó lúa mì đầu mùa, đồng thời kỷ niệm biến cố Thiên Chúa ban Lề Luật cho ông Môsê trên núi Sinai. Tiếng Híp-ri gọi là lễ Shavuot, tức lễ Các Tuần, vì tính từ ngày gặt bó lúa đầu tiên, người ta đếm đủ bảy tuần rồi mở hội mừng vào ngày thứ năm mươi. Còn chữ Ngũ Tuần dịch từ tiếng Hy Lạp cũng có nghĩa là “thứ năm mươi”. Khắp thành Giêrusalem lại nườm nượp khách hành hương từ muôn phương đổ về. Kiều bào Do Thái từ khắp đế quốc Rôma và cả những vùng biên viễn xa xôi chen chúc nhau trong những con phố nhỏ hẹp. Đủ thứ ngôn ngữ, đủ kiểu trang phục, quyện trong mùi bụi đường, mùi lúa mới và cái nắng đầu hè rực rỡ.

Lễ Ngũ Tuần: khách hành hương từ khắp nơi đổ về Giêrusalem
Lễ Ngũ Tuần: khách hành hương từ khắp nơi đổ về Giêrusalem

Thánh Luca liệt kê quê hương của họ, đọc lên nghe trải dài như một tấm bản đồ thế giới cổ đại: nào là người từ Parthia, Mêđi, Êlam, Lưỡng Hà, tức vùng Iran và Irắc ngày nay, vốn nằm ngoài biên giới Rôma; nào là người Giuđê, Cappađôcia, Pontô, Tiểu Á, Phrygia, Pamphylia, Ai Cập, vùng Libi quanh Cyrênê, khách từ thủ đô Rôma, người đảo Crêta và cả người Ảrập. Tất cả đều đã vượt ngàn dặm đường xa về Đất Thánh mừng lễ.

Sáng sớm hôm ấy, khi cả cộng đoàn đang quây quần cầu nguyện trong phòng, biến cố kỳ diệu bỗng ập đến. Sách Công vụ thuật lại: “Bỗng từ trời phát ra một tiếng động, như tiếng gió mạnh ùa vào, lấp đầy cả căn nhà nơi họ đang ngồi”.

Tiếng động ấy đến bất ngờ, ầm ào như cơn lốc quét qua cánh đồng, dội vang vào từng góc phòng, từng kẽ vách, khiến ai nấy đều nín thở, tim đập thình thịch.

Tiếng gió mạnh ào ào làm vang dội khắp căn nhà
Tiếng gió mạnh ào ào làm vang dội khắp căn nhà

Trong tiếng Híp-ri cũng như tiếng Hy Lạp, chữ dùng để chỉ “gió”, ruah hay pneuma, cũng đồng thời có nghĩa là “hơi thở” và là “Thần Khí”. Ngay từ trang đầu sách Sáng Thế, Thần Khí Thiên Chúa đã bay lượn trên mặt nước, và chính Thiên Chúa đã thổi hơi vào nắm đất sét để con người đầu tiên được sống. Đêm xưa trò chuyện với ông Nicôđêmô, Chúa Giêsu cũng từng mượn hình ảnh ấy: “Gió muốn thổi đâu thì thổi; ông nghe tiếng gió, nhưng chẳng biết gió từ đâu đến và thổi đi đâu. Ai bởi Thần Khí mà sinh ra thì cũng vậy”. Giờ đây, chính hơi thở sự sống của Thiên Chúa đang ùa ngập căn phòng trên lầu.

Những lưỡi lửa đậu xuống

Chưa hết bàng hoàng vì tiếng gió, một cảnh tượng lạ lùng khác lại hiện ra trước mắt họ. Thánh Luca tả rất cẩn thận: “Họ thấy xuất hiện những hình giống như lưỡi lửa tản ra, đậu xuống trên từng người một”. Ông dùng chữ “như gió”, “như lửa” vì mầu nhiệm Thiên Chúa không thể đóng khung trong vật chất bình thường, chỉ có thể mượn hình ảnh trần gian mà diễn tả.

Những lưỡi lửa tản ra và đậu xuống trên đầu từng người một
Những lưỡi lửa tản ra và đậu xuống trên đầu từng người một

Ánh lửa thiêng liêng ấy bừng sáng trên từng khuôn mặt đang sững sờ xúc động. Là người Do Thái thuộc nằm lòng Kinh Thánh, ai cũng nhớ ngay đến những lần Thiên Chúa tỏ mình ra trong lửa: bụi gai bốc cháy mà không tàn trước mặt ông Môsê, cột lửa dẫn đường cho dân riêng đi qua sa mạc ban đêm, hay ngọn núi Sinai rực lửa ngày Chúa ban Mười Điều Răn. Lửa luôn là dấu chỉ Thiên Chúa đang hiện diện.

Nhưng lửa hôm nay không mang dáng vẻ hủy diệt hay thiêu đốt. Lửa mang hình những chiếc lưỡi, thứ lửa sinh ra để loan báo, để mở lời. Ngọn lửa ấy cũng không tụ lại một chỗ, mà tách ra, đậu xuống trên đầu mỗi người trong căn phòng, không trừ một ai.

“Ai nấy đều được tràn đầy ơn Chúa Thánh Thần, và bắt đầu nói các thứ tiếng khác, tùy theo khả năng Thánh Thần ban cho”.

Xưa kia trên núi Sinai, Lề Luật được khắc vào những tấm bia đá lạnh lùng. Hôm nay, đúng vào ngày mừng kỷ niệm ban Lề Luật, không còn tấm bia đá nào nữa. Chính Chúa Thánh Thần khắc Luật yêu thương thẳng vào lòng người, đúng như lời ngôn sứ Êdêkien từng tiên báo sáu trăm năm trước: “Ta sẽ cất khỏi lòng các ngươi trái tim bằng đá, mà ban cho các ngươi một trái tim bằng thịt, và đặt Thần Khí của Ta vào trong các ngươi”.

Ai nấy đều nghe được tiếng mẹ đẻ của mình

Tiếng ầm ầm từ căn nhà vang dội ra tận ngoài phố, kéo theo cả một đám đông hiếu kỳ đổ xô tới. Người ta chen vai thích cánh, xôn xao hỏi nhau xem có chuyện gì đang xảy ra.

Tiếng gió vang ra tận đường, đám đông hiếu kỳ kéo đến trước nhà
Tiếng gió vang ra tận đường, đám đông hiếu kỳ kéo đến trước nhà

Và rồi, cánh cửa từng cài then chốt chặt suốt mấy tuần lễ bỗng bật mở. Những con người nhút nhát hôm nào nay bước thẳng ra ngoài, hiên ngang đứng trước hàng ngàn người lạ và cất tiếng rao giảng. Một phép lạ nhãn tiền khiến cả đám đông đứng lặng đi: người Do Thái từ Ba Tư nghe các ông nói rành rọt tiếng Ba Tư; người từ Ai Cập nghe rõ tiếng Ai Cập; khách từ Rôma lại nghe bằng tiếng Latinh. Tất cả đều nghe các môn đệ ca tụng “những kỳ công của Thiên Chúa” bằng chính tiếng mẹ đẻ của mình, thứ tiếng quê hương thân thương từ thuở nằm nôi mà nhiều người ngỡ chẳng bao giờ được nghe lại nơi đất khách quê người.

Họ trố mắt nhìn nhau, kinh ngạc thốt lên: “Ủa, mấy người đang nói kia chẳng phải đều là dân Galilê cả sao? Thế sao mỗi người chúng ta lại nghe họ nói bằng chính tiếng mẹ đẻ của mình?” Dân miền Galilê vốn nổi tiếng là dân quê mùa, ít học, giọng nói lại nặng và thô, chính chất giọng đặc sệt ấy đã từng làm lộ tung tích ông Phêrô trong đêm xử án Chúa Giêsu. Vậy mà giờ đây, lời các ông nói ra lại chạm thấu lòng người muôn phương.

Mỗi người nghe các tông đồ nói tiếng mẹ đẻ của mình
Mỗi người nghe các tông đồ nói tiếng mẹ đẻ của mình

Người đọc Kinh Thánh không khỏi nhớ lại câu chuyện tháp Babel trong sách Sáng Thế. Thuở ấy, loài người vì kiêu ngạo muốn xây một ngọn tháp chạm tới trời để đánh bóng tên tuổi mình, nên ngôn ngữ bị rối loạn, chẳng ai hiểu ai, đành ly tán khắp mặt đất. Trong buổi sáng lễ Ngũ Tuần tại Giêrusalem, phép lạ đi theo chiều ngược lại: người ta vẫn đến từ muôn phương, nói trăm thứ tiếng khác nhau, nhưng nhờ Chúa Thánh Thần, tất cả lại hiểu được nhau trong cùng một đức tin.

Ngay từ ngày đầu tiên bước ra ánh sáng, Hội Thánh đã mang lấy bản tính “Công giáo”, một từ có gốc Hy Lạp nghĩa là “phổ quát”, mở rộng vòng tay cho muôn dân thiên hạ.

Dĩ nhiên, không phải ai ở đó cũng mở lòng đón nhận. Một số kẻ đứng ngoài bĩu môi chế nhạo: “Mấy người này uống rượu mới nên say xỉn đó mà!”

Người đánh cá lên tiếng

Đúng lúc ấy, ông Phêrô cùng đứng lên với mười một vị Tông đồ và dõng dạc cất tiếng.

Người đánh cá lên tiếng trước hàng ngàn người
Người đánh cá lên tiếng trước hàng ngàn người

Thật khó tin đó lại là cùng một con người mới chưa đầy hai tháng trước còn run cầm cập, chối Thầy đến ba lần chỉ vì câu hỏi vặn của một cô đầy tớ gái. Giờ đây, người đánh cá năm xưa đứng sừng sững trước hàng ngàn con người, ngay giữa lòng thành phố vừa đóng đinh Thầy mình, mà lời lẽ đanh thép, không chút sợ hãi.

Ông mở đầu bằng một câu vừa dí dỏm vừa thực tế: “Thưa anh em, những người này không say rượu như anh em nghĩ đâu, vì bây giờ mới là giờ thứ ba”, tức khoảng chín giờ sáng, còn quá sớm để ai say sưa. Rồi ông dẫn ngay lời ngôn sứ Giôen trong Cựu Ước để cắt nghĩa biến cố đang diễn ra: Thiên Chúa đã hứa đến thời sau hết, Ngài sẽ đổ tràn Thần Khí xuống trên mọi phàm nhân, để con trai con gái nói lời ngôn sứ, người trẻ thấy thị kiến, người già được báo mộng. Điều dân chúng đang thấy tận mắt hôm nay chính là lời hứa ngàn xưa nay đã thành sự thật.

Tiếp đó, ông Phêrô đi thẳng vào trọng tâm, câu chuyện chấn động mà cả thành Giêrusalem đều biết. Ông nhắc đến Đức Giêsu thành Nadarét, Đấng đã làm biết bao phép lạ điềm thiêng giữa họ, nhưng đã bị nộp và bị đóng đinh vào thập giá qua tay những kẻ ngoại bang. Song cái chết không cầm giữ được Người: “Đức Giêsu đó, Thiên Chúa đã làm cho sống lại; về điều này, tất cả chúng tôi đây xin làm chứng”.

Ông nói bằng tất cả sự xác tín của một người đã chạm vào Đấng Phục Sinh. Và câu kết của ông vang lên sắc bén, chạm thẳng vào lương tâm người nghe: “Vậy toàn thể nhà Ítraen phải biết chắc điều này: Đức Giêsu mà anh em đã treo trên thập giá, Thiên Chúa đã đặt Người làm Đức Chúa và làm Đấng Kitô!”

“Chúng tôi phải làm gì?”

Sách Công vụ ghi lại rằng, nghe những lời ấy, dân chúng cảm thấy “như có mũi nhọn đâm thấu lòng”.

Nghe lời Phêrô, họ “đau đớn trong lòng” và hỏi: “Chúng tôi phải làm gì?”
Nghe lời Phêrô, họ “đau đớn trong lòng” và hỏi: “Chúng tôi phải làm gì?”

Trong đám người nghe ông, không một tiếng la ó phản đối, cũng chẳng ai bỏ đi. Có lẽ trong đám đông đang đứng lặng người đi ấy, không ít người mới bảy tuần trước còn đứng ở sân dinh tổng trấn Philatô mà gào lên đòi đóng đinh Người. Nay thấm thía tội mình, họ quay sang hỏi ông Phêrô và các Tông đồ: “Thưa các anh, vậy chúng tôi phải làm gì?”

Ở đây cũng cần nhớ rằng, ông Phêrô là một người Do Thái đang nói với đồng bào Do Thái của mình về Đấng Cứu Thế xuất thân từ dân tộc Do Thái. Như Công đồng Vaticanô II về sau đã khẳng định rõ: trách nhiệm về cái chết của Chúa Giêsu không thể đổ lên đầu toàn thể dân Do Thái thời bấy giờ, lại càng không thể quy cho người Do Thái ngày nay.

Trước câu hỏi khắc khoải của đám đông, ông Phêrô ân cần chỉ lối: “Anh em hãy ăn năn sám hối, và mỗi người hãy chịu phép Rửa Tội nhân danh Đức Giêsu Kitô để được ơn tha tội; và anh em sẽ nhận được ân huệ là Chúa Thánh Thần. Vì lời hứa ấy là dành cho anh em, cho con cháu anh em, và cho tất cả những người ở phương xa, bất cứ ai mà Chúa là Thiên Chúa chúng ta sẽ kêu gọi”.

“Tất cả những người ở phương xa”. Lúc nói câu ấy, có lẽ chính ông Phêrô cũng chưa hình dung hết tầm vóc của lời mình vừa thốt ra. Chẳng bao lâu nữa, những người ở xa ấy sẽ là người Samari, là người Hy Lạp, người Rôma, rồi trải dài qua hai thiên niên kỷ, sẽ là muôn dân trên khắp các châu lục, trong đó có cả những người con đất Việt trên dải đất hình chữ S bên bờ Biển Đông này.

Ba ngàn người đón nhận đức tin

Ngay trong ngày hôm ấy, những ai mở lòng đón nhận lời rao giảng của ông Phêrô đều xin lãnh nhận phép Rửa Tội. Thánh Luca ghi nhận một con số đáng kinh ngạc: “khoảng ba ngàn người” gia nhập đoàn chiên Chúa.

Khoảng ba ngàn người chịu phép rửa trong ngày ấy
Khoảng ba ngàn người chịu phép rửa trong ngày ấy

Buổi sáng, Hội Thánh mới chỉ là một trăm hai mươi con người lặng lẽ trong một căn phòng nhỏ. Đến chiều, con số ấy đã vượt quá ba ngàn.

Các giáo phụ xưa thường nhìn thấy ở đây một sự đối xứng đầy ý nghĩa với Cựu Ước: ngày ông Môsê từ núi Sinai đi xuống, vì tội thờ bò vàng mà khoảng ba ngàn người đã phải chết; còn ngày Chúa Thánh Thần ngự xuống, cũng đúng ba ngàn người được tái sinh trong ân sủng. Đúng như lời Thánh Phaolô viết về sau: “Chữ viết thì giết chết, còn Thần Khí mới ban sự sống”.

Rất nhiều người trong số ba ngàn tân tòng hôm ấy là khách hành hương. Khi kỳ lễ khép lại, họ sẽ khăn gói trở về Rôma, về Ai Cập, Lưỡng Hà hay Tiểu Á, mang theo hạt giống Tin Mừng về gieo trên quê hương mình. Bởi thế, người tín hữu muôn đời vẫn gọi lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, tức lễ Ngũ Tuần, là ngày sinh nhật của Hội Thánh, ngày Hội Thánh chính thức bước ra trước mặt thế giới. Cho đến tận hôm nay, cứ đúng năm mươi ngày sau đại lễ Phục Sinh, người Công giáo, Chính Thống giáo và nhiều hệ phái Tin Lành trên toàn thế giới vẫn long trọng cử hành ngày đại lễ này.

Lễ xong, khách hành hương lên đường về Rôma, Ai Cập, Lưỡng Hà, Tiểu Á, mang tin vui theo về
Lễ xong, khách hành hương lên đường về Rôma, Ai Cập, Lưỡng Hà, Tiểu Á, mang tin vui theo về

Riêng tại Giêrusalem, ba ngàn con người vừa mới bước ra khỏi dòng nước Rửa Tội ấy sẽ bắt đầu một hành trình mới: học cách sống chung với nhau như anh em một nhà, ngay từ sáng hôm sau.

Riêng tại Giêrusalem, ba ngàn con người vừa mới bước ra khỏi dòng nước Rửa Tội ấy sẽ bắt đầu một hành trình mới: học cách sống chung với nhau như anh em một nhà, ngay từ sáng hôm sau.

Chương 6 / 177

Tư liệu

Gấp chương lại

Dấu mốc

“Thưa anh em, những người này không say rượu như anh em nghĩ đâu, vì bây giờ mới là giờ thứ ba.”

Cv 2,15
Ngày Ngũ Tuần, khách hành hương về Giêrusalem từ khắp nơi trong danh sách ở Công vụ 2,9-11, từ miền Ba Tư xa xôi đến Rôma.

Những người trong chương

  • Mátthia · Người được bắt thăm thay chỗ Giuđa. Các truyền thống kể khác nhau về nơi ông đi truyền giáo. Ở Trier, nước Đức, có tu viện mang tên thánh Mátthia, nơi người ta kính hài cốt ông.
  • Phêrô · Người đánh cá đứng lên giảng ngày Ngũ Tuần. Truyền thống đặt mộ ông ngay dưới bàn thờ chính Đền thờ Thánh Phêrô ở Vatican.

Nơi ấy hôm nay

  • Nhà Tiệc Ly ở núi Sion, Giêrusalem. Tòa nhà hôm nay kiểu Gothic thế kỷ XIV, dựng trên chỗ mà truyền thống từ thế kỷ IV đã đặt căn phòng ấy. Đó là điều truyền lại, Luca không nói.
  • Các miền trong Công vụ 2,9-11 nay thuộc Iran, Irắc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Libya, Ý, Hy Lạp và bán đảo Ả Rập. Ba xứ đầu danh sách, Parthia, Media, Elam, nằm ngoài biên giới Rôma.

Muốn đọc thêm

Cv 1–2 · Ga 3,8 · Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 731–732 và 1076 · vatican.va

Trong bách khoa

Bạn vừa gặp

Những nơi đã đi qua

Chương liên quan

Hình ảnh trong chương

Gửi cảm tưởng về chương này

Chương sau · Chương 7

Những người chia nhau tấm bánh: nhịp sống hiệp thông của cộng đoàn sơ khai

Không ai bắt buộc, sao các tín hữu đầu tiên ở Giêrusalem lại bán ruộng đất đem chia cho nhau?

Khoảng 16 phút đọc