Chương 114
1617–1660 · Pháp
- Nơi chốn
- Pouy, Paris, Folleville, Châtillon-les-Dombes, Marseille, Lorraine
- Giáo hoàng
- Grêgôriô XIII … Alexanđê VII
- Hoàng đế
- Rudolf II … Ferdinand III
Vị tân cha xứ đang chỉnh trang lại phẩm phục trong phòng thánh để chuẩn bị bước ra bàn thờ dâng Thánh lễ thì có người hớt hải chạy vào báo một tin khẩn cấp.
Đó là một sáng Chúa Nhật tháng Tám năm 1617, ở giáo xứ nhỏ Châtillon-les-Dombes gần Lyon, nay là Châtillon-sur-Chalaronne. Cha Vinh Sơn Phaolô mới về nhận xứ được ít lâu. Người đưa tin nghẹn ngào kể: ở một trang trại nghèo cách làng chừng hai cây số, cả nhà, cha mẹ, con cái lẫn người làm, đều ngã bệnh nằm liệt, không còn ai gượng dậy nấu nổi một bát cháo!
Cha Vinh Sơn năm ấy ba mươi sáu tuổi. Lên giảng sáng hôm đó, ngài không bàn thần học cao siêu, mà dồn hết tấm lòng mục tử kể cho bà con nghe cảnh khốn cùng của gia đình kia, bằng những lời mộc mạc, tha thiết.
Chiều hôm ấy, ngài cùng vài giáo dân đi bộ ra thăm trang trại. Trên con đường làng quanh co, ngài ngỡ ngàng gặp từng đoàn người đi đi về về: các bà xách làn bánh mì, các ông mang vò rượu, các cô bưng nồi thịt hầm thơm nức. Cả họ đạo như đã kéo nhau ra cứu giúp! Có người đi xa mệt, phải ngồi nghỉ bên vệ cỏ dưới bóng cây.
Đứng nhìn cảnh ấy, vị linh mục vừa cảm động vừa lo: một hai ngày nữa, căn nhà ấy sẽ chất đầy thức ăn hơn họ dùng được; thức ăn sẽ ôi thiu, và sau cơn sốt sắng nhất thời, gia đình người bệnh lại thiếu thốn bơ vơ như cũ!
Cha Vinh Sơn trầm ngâm rút ra một bài học mục vụ sâu sắc:
“Bà con giáo dân chúng ta có lòng tốt thật, nhưng một lòng tốt mà thiếu sự tổ chức chu đáo thì chẳng khác nào bông hoa sớm nở tối tàn!”
Ba ngày sau, ngài triệu tập các phụ nữ đạo đức trong giáo xứ lại, cùng họ bàn bạc thành lập nên một hội đoàn bác ái nhỏ. Ngài cắt đặt phiên thứ rõ ràng: mỗi ngày chỉ phân công một bà đi chợ nấu ăn rồi mang đến tận giường cho bệnh nhân. Các bà không chỉ đem theo bát cháo viên thuốc; các bà còn ngồi lại bên giường, ân cần hỏi han, bón từng thìa súp, lau rửa thân thể và dịu dàng nói với người bệnh về Tình Yêu Thiên Chúa. Ngài tự tay viết một bản nội quy ngắn gọn cho hội đoàn.
Đó chính là chiếc nôi tiên khởi của Hội Các Bà Bác Ái. Dù Cha Vinh Sơn chỉ ở Châtillon vỏn vẹn năm tháng rồi phải trở về Paris theo sự điều động của bề trên, các bà mẹ xứ đạo vẫn duy trì nếp bác ái ấy một cách bền bỉ mà không hề bị gián đoạn. Từ đốm lửa nhỏ nơi thôn quê ấy, một dòng sông bác ái vĩ đại đã tuôn trào, làm thay đổi bộ mặt xã hội nước Pháp và Giáo hội hoàn vũ.

Cậu bé chăn bò nghèo và cơn cám dỗ danh vọng trần thế
Thánh Vinh Sơn Phaolô sinh năm 1581 tại làng quê Pouy miền tây nam nước Pháp, ngôi làng ngày nay được vinh dự mang tên Saint-Vincent-de-Paul, là người con thứ ba trong một gia đình nông dân có sáu người con. Thuở nhỏ, cậu bé Vinh Sơn từng ngày ngày lam lũ đi chăn heo, chăn bò trên đồng cỏ.
Thấy con sáng dạ, người cha nghèo cắn răng bán đôi bò, tài sản quý nhất nhà, lấy tiền cho con đi học, mong mai này con làm linh mục, có chức vụ bổng lộc êm ấm mà nuôi cha mẹ anh em. Về sau, khi đã nên thánh, ngài vẫn không ngần ngại kể một chuyện ân hận thuở trẻ: có lần cha lặn lội lên trường thăm, quần áo nông dân quê mùa, chân đi khập khiễng, và chàng sinh viên vì sĩ diện đã xấu hổ trốn biệt, không dám ra chào cha trước mặt bạn bè!
Ngài học với các cha dòng Phanxicô ở Dax rồi lên Đại học Toulouse, chịu chức linh mục năm 1600 khi mới mười chín tuổi, sớm hơn tuổi luật định thời ấy. Thuở đầu, ngài đi tu với ý rất trần tục: kiếm một giáo xứ giàu để an nhàn tuổi già. Ngài từng kể chuyện bị hải tặc Hồi giáo bắt bán làm nô lệ ở Tunis bên Bắc Phi suốt hai năm rồi vượt biển trốn về. Sử gia ngày nay cho rằng chuyện ấy mang nhiều ẩn ý tu đức hơn là sự thật, và chính ngài lúc về già từng cố thu hồi những lá thư kể chuyện đó.
Lên Paris, ngài làm tuyên úy cho Hoàng hậu Marguerite de Valois, rồi làm thầy dạy con nhà Gondi, một gia tộc danh giá bậc nhất nước Pháp. Ông Philippe-Emmanuel de Gondi là Đô đốc chỉ huy đội chiến thuyền của nhà vua. Giữa chốn phồn hoa, ngài được gặp những bậc thầy tâm linh lớn nhất thời ấy, như Đức Hồng y Pierre de Bérulle và Thánh Phanxicô Salêsiô, vị giám mục hiền hòa xứ Geneva. Nhờ lời khuyên của các ngài và ơn Chúa, lòng người linh mục trẻ bắt đầu đổi khác.
Lời thú tội ở Folleville và Tu hội Truyền Giáo
Tháng Giêng năm 1617, bà phu nhân de Gondi mời Cha Vinh Sơn đi cùng về kinh lý các thôn xóm trong điền trang của gia đình ở miền bắc nước Pháp.
Tại ngôi làng Folleville, ngài được gọi đến bên giường bệnh của một bác nông dân già đang hấp hối. Người trong làng xưa nay ai cũng kính trọng coi ông là một người lương thiện, mẫu mực. Thế nhưng, khi Cha Vinh Sơn ân cần ngồi xuống, gợi ý cho ông xét mình xưng tội lại cả đời, ông lão bỗng òa khóc nức nở. Ông run rẩy thú nhận những tội lỗi tày trời mà suốt cả cuộc đời vì quá xấu hổ và sợ hãi, ông chưa từng dám mở miệng thưa với bất kỳ một linh mục nào trong các tòa giải tội trước đây!
Trút được gánh nặng đè nén suốt mấy mươi năm, ông lão nhẹ nhõm nói với bà chủ điền trang de Gondi: “Thưa bà, nếu hôm nay không có lời khuyên của cha xứ, thì linh hồn tôi chắc chắn đã rơi thẳng vào hỏa ngục rồi!”
Bà phu nhân bàng hoàng thảng thốt: Còn biết bao nhiêu triệu người nông dân chất phác khác nơi các miền quê hẻo lánh đang phải sống và chết trong sự mù quáng đức tin như ông cụ này?
Ngày 25 tháng Giêng năm 1617, ngày Lễ Thánh Phaolô Trở Lại, Cha Vinh Sơn bước lên tòa giảng Nhà thờ Folleville, cất giọng tha thiết thuyết giảng về việc xưng tội tổng quát. Lời giảng đầy ơn Chúa của ngài đánh động tâm can cả một vùng: bà con khắp nơi lũ lượt kéo về quỳ chật kín thánh đường xin xưng tội, đông đến mức ngài phải vội vã mời thêm nhiều linh mục từ các xứ lân cận đến tiếp sức giải tội suốt nhiều ngày đêm!
Biến cố Folleville đã mở toang đôi mắt mục tử của ngài. Ngài thấu hiểu rằng: trong khi các linh mục tài hoa, học thức đều tụ họp chốn thị thành phồn hoa, thì hàng triệu giáo dân nghèo nơi các miền quê nước Pháp hoàn toàn bị bỏ rơi trong sự mù chữ về giáo lý! Nhiều cha xứ thôn quê học vấn non nớt đến nỗi không biết cách giải tội cho chuẩn mực, thậm chí đọc sai cả công thức tha tội của Hội Thánh!

Năm 1625, nhờ gia đình Gondi rộng tay giúp đỡ, ngài lập một hội linh mục chuyên giảng đại phúc nơi thôn quê, gọi là Tu hội Truyền Giáo. Năm 1632, khi dời về tu viện Saint-Lazare ở Paris, người ta quen gọi các ngài là các linh mục dòng Lazarô, hay dòng Vinh Sơn.
Cách làm của các ngài rất gần gũi: từng nhóm linh mục về ở một giáo xứ nghèo vài tuần. Ngày ngày các ngài dạy giáo lý, giải tội, hòa giải những mối thù truyền kiếp giữa các dòng họ, và trước khi đi thì lập một Hội Bác Ái giáo xứ để giáo dân tự lo. Các ngài nhất quyết không nhận của bà con một đồng thù lao.
Cha Vinh Sơn dặn các linh mục phải bỏ hẳn lối giảng cầu kỳ, hoa mỹ: bài giảng bóng bẩy có thể được vỗ tay chốn cung đình nhưng chẳng bao giờ đổi được một tâm hồn tội lỗi! Ngài dạy các cha dùng “phương pháp nhỏ”: giảng Lời Chúa bằng lời lẽ giản dị, trong sáng, chân thành của đời thường.
Để chấn chỉnh hàng giáo sĩ từ gốc theo tinh thần Công đồng Trentô, từ năm 1628 ngài mở các khóa tĩnh tâm bắt buộc cho người sắp chịu chức linh mục, và từ năm 1633 tổ chức các buổi hội thảo mỗi thứ Ba, quy tụ linh mục ở Paris cùng nhau trau dồi nhân đức và thần học. Ngài chính là người đã làm mới diện mạo hàng linh mục nước Pháp thế kỷ XVII.
Thánh Louise de Marillac: tâm hồn u buồn được ánh sáng Chúa biến đổi
Thánh Louise de Marillac sinh năm 1591, con ngoài giá thú của một quý tộc quyền thế dòng họ Marillac. Cha thương, cho ăn học chu đáo, nhưng cả đời ngài không biết mặt mẹ ruột. Thuở thiếu nữ, ngài ao ước vào dòng kín Capuxinô nhưng bị từ chối vì sức khỏe quá yếu. Năm hai mươi hai tuổi, vâng lời gia đình, ngài lấy ông Antoine Le Gras, một viên thư ký mẫn cán của hoàng gia. Hai vợ chồng có một con trai tên Michel, nhưng cậu chậm hiểu, ngỗ nghịch, thành nỗi lo đè nặng lòng mẹ suốt đời.
Người chồng ốm đau triền miên nhiều năm. Bà Louise dằn vặt, tự trách mình, nghĩ những bất hạnh của gia đình là Chúa phạt vì xưa bà không giữ trọn ý nguyện đi tu. Những cơn u uất ập đến làm bà chao đảo, có lúc bị cám dỗ nghi ngờ cả việc có Thiên Chúa!
Thế rồi, một luồng ánh sáng thiêng liêng đã giải thoát tâm hồn bà vào đúng ngày Đại lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống năm 1623, khi bà đang quỳ cầu nguyện trong Nhà thờ Saint-Nicolas-des-Champs tại Paris. Trong khoảnh khắc xuất thần ấy, mà sau này bà ghi lại trong trang viết mang tên Lumière, nghĩa là Ánh sáng, bà được Chúa soi tỏ ba điều mầu nhiệm:
- Bà sẽ được sống trong sự bình an phó thác bên cạnh người chồng đau yếu cho đến ngày ông về với Chúa.
- Mai này bà sẽ được sống trong một cộng đoàn thánh hiến đặc biệt, cùng chị em ngày đêm dấn thân phục vụ tha nhân nơi trần thế.
- Thiên Chúa sẽ gửi đến cho bà một vị linh hướng đạo đức mà lúc ấy bà chưa từng biết mặt.
Năm 1624, bà Louise lần đầu tiên gặp gỡ Cha Vinh Sơn Phaolô. Sau khi người chồng qua đời vào năm 1625, bà dốc trọn tâm hồn nương tựa vào sự hướng dẫn của ngài.
Ban đầu, vị linh mục nông dân chân chất có phần dè dặt trước người phụ nữ quý tộc hay lo âu, bối rối này. Thế nhưng, qua năm tháng, Cha Vinh Sơn nhận ra đằng sau vóc dáng mảnh khảnh, hay đau yếu ấy là một khối óc sắc sảo phi thường, một trái tim bừng cháy lòng mến và một tài năng tổ chức quản trị hiếm có.
Năm 1629, Cha Vinh Sơn tin tưởng trao phó cho bà sứ mạng lên đường kinh lý, kiểm tra các Hội Bác Ái tại các giáo xứ nông thôn. Người phụ nữ quý tộc ấy đã không ngại ngần trèo lên những cỗ xe ngựa gập ghềnh, ngủ lại trong những quán trọ tồi tàn đầy rệp bọ, kiên nhẫn kiểm tra từng trang sổ sách thu chi, gặp gỡ từng gia đình nghèo khó, và trở về với những bản phúc trình mục vụ chi tiết, thấu đáo lạ lùng.

Cô gái chăn bò Marguerite Naseau và tu hội không có tường nội vi
Tại kinh thành Paris, các Hội Bác Ái sau thời gian đầu hăng hái bắt đầu gặp phải một chướng ngại thực tế: các hội viên đa phần là những phu nhân quý tộc giàu sang. Các bà có lòng hảo tâm, nhưng các đức ông chồng quý tộc lại kịch liệt phản đối việc vợ mình bước chân vào những khu ổ chuột nhơ nhớp, hôi hám đầy rẫy mầm mống dịch bệnh. Thế là các bà đành chọn giải pháp sai những người hầu gái trong nhà đi làm việc bác ái thay cho mình! Mà những người làm thuê thì chỉ làm việc chiếu lệ qua loa chứ làm sao có được trái tim yêu thương của một người mẹ hiền.
Giữa lúc bế tắc ấy, một phép màu của ơn Chúa đã xuất hiện vào năm 1630: một cô gái thôn quê mộc mạc tên là Marguerite Naseau tìm đến gõ cửa Cha Vinh Sơn.
Marguerite vốn xuất thân từ một gia đình bần nông làm nghề chăn bò. Vì quá khao khát học chữ để đọc Kinh Thánh, cô đã dành dụm từng đồng xu mua một cuốn sách đánh vần vỡ lòng; rồi mỗi khi dắt bò ra đồng, hễ thấy bất cứ ai biết chữ đi ngang qua bờ ruộng, cô liền chạy lại lễ phép chỉ vào từng con chữ hỏi xem chữ này phát âm làm sao! Bằng sự nhẫn nại phi thường ấy, cô đã tự học đọc, học viết thành thạo. Biết chữ rồi, cô đi khắp các làng quê lân cận, gom góp các bé gái nghèo lại để dạy chữ và dạy giáo lý hoàn toàn miễn phí. Nghe tin các hội bác ái ở Paris đang cần người dấn thân trực tiếp, cô đã tình nguyện rời làng lên kinh đô xin làm người tôi tớ phục vụ người nghèo.

Cô gái trẻ lao vào công việc phục vụ với tất cả sức lực và tình yêu. Ba năm sau, khi gặp một người phụ nữ nghèo mắc bệnh dịch hạch nằm hấp hối ngoài đường mà ai nấy đều kinh hoàng tháo chạy, Marguerite đã không ngần ngại cõng bà về phòng mình, đặt người bệnh nằm trên chiếc giường duy nhất của cô và ân cần săn sóc. Cô bị lây nhiễm dịch hạch và thanh thản trút hơi thở cuối cùng vài ngày sau đó.
Nhiều năm sau, mỗi khi nhắc lại gương sáng của cô, Cha Vinh Sơn luôn rưng rưng nước mắt, gọi Marguerite Naseau là Nữ Tử Bác Ái tiên khởi của tu hội. Ngài nhắn nhủ các nữ tu bằng lòng tôn kính của một người học trò: một cô gái quê chăn bò ít học đã làm được những điều vĩ đại vì Chúa mà biết bao học giả thông thái cả đời chỉ biết nói trên đầu môi chót lưỡi!
Nối gót Marguerite, từng đoàn thiếu nữ thôn quê chất phác đã tìm về Paris xin dâng mình phục vụ. Cha Vinh Sơn liền trao gửi các cô cho bà Louise de Marillac huấn luyện.
Ngày 29 tháng Mười Một năm 1633, bà Louise đón nhận những tập sinh đầu tiên về sống chung dưới mái nhà của mình tại Paris, chính thức khai sinh Tu hội Nữ Tử Bác Ái. Năm 1634, Cha Vinh Sơn quy tụ thêm các mệnh phụ phu nhân quý tộc thành lập Hội Các Bà Bác Ái Bệnh Viện Hôtel-Dieu để cộng tác cùng các Sơ chăm sóc hàng ngàn bệnh nhân nghèo bên cạnh Nhà thờ Đức Bà Paris.

Bà Louise đích thân dạy các thiếu nữ đọc viết, học giáo lý, và đặc biệt là huấn luyện chuyên môn điều dưỡng bài bản: dạy các chị cách bắt mạch, rửa vết thương lở loét, pha chế thuốc men, giữ vệ sinh phòng bệnh và nghệ thuật thì thầm an ủi những người hấp hối.
Vào thời đại bấy giờ, giáo luật của Hội Thánh buộc mọi nữ tu bắt buộc phải sống trong các đan viện nội cấm sau những bức tường đá cao ngút. Để bảo vệ sứ mạng phục vụ di động của chị em, Cha Vinh Sơn và bà Louise đã đưa ra một quyết định mang tính cách mạng: ngài kiên quyết không cho các chị em mang danh xưng “nữ tu”, không mặc áo dòng tu sĩ lộng lẫy, và không tuyên khấn trọn đời, cốt để các giám mục không thể ép buộc họ vào sống trong bốn bức tường kín!
Các chị chỉ mặc chiếc áo chùng màu xám tro giản dị của những người phụ nữ thôn quê vùng ngoại ô Paris, và chỉ tuyên khấn lại từng năm một vào mỗi dịp Lễ Truyền Tin. Cứ mỗi sớm mai khi trời còn chưa tỏ rạng, các Sơ lại chia nhau đi từng đôi một vào các ngõ hẻm nghèo, tay xách những chiếc nồi đậy nắp chứa đầy súp nóng và thuốc men mang đến cho các bệnh nhân neo đơn.

Cha Vinh Sơn đã trao tặng cho các Nữ Tử Bác Ái bản tôn chỉ mục vụ bất hủ đã đi vào lịch sử linh đạo:
“Nhà tu viện của các chị chính là ngôi nhà của những người đau yếu bệnh tật.
Gian phòng riêng của các chị chính là một căn phòng trọ thuê mướn.
Nhà nguyện của các chị chính là ngôi thánh đường giáo xứ.
Hành lang tu viện của các chị chính là những con phố đông đúc nơi đô thị.
Hàng rào nội vi của các chị chính là lòng vâng phục thánh thiện.
Và tấm khăn che mặt của các chị chính là đức khiêm nhường thẳm sâu!”
Ngài còn căn dặn một quy tắc vàng: Nếu một nữ tu đang quỳ gối sốt sắng cầu nguyện trước Nhà Tạm mà có người nghèo gõ cửa kêu cứu, thì chị em hãy lập tức đứng dậy chạy đến giúp đỡ họ mà không phải băn khoăn áy náy điều gì; bởi vì làm như thế hoàn toàn không phải là bỏ bê việc Chúa, mà chính là “từ bỏ Chúa để được gặp gỡ chính Chúa nơi người nghèo”!
Mái ấm cho những hài nhi bị bỏ rơi và những người tù khổ sai
Paris thế kỷ XVII giấu một thảm cảnh nhức nhối: mỗi năm có tới ba, bốn trăm trẻ sơ sinh bị bỏ trên bậc thềm nhà thờ, xó chợ hay vệ đường lạnh buốt. Nhà chức trách gom các em vào một nhà tế bần tên La Couche, nghĩa là “Chiếc nôi”, khoán trắng cho vài người đàn bà trông. Thiếu sữa, thiếu hơi ấm, bị bỏ bê, hầu hết các em chết sau vài tuần! Đau hơn nữa, có em bị bọn buôn người mua rẻ, rồi bẻ gãy tay chân đem đi ăn xin cho người qua đường động lòng!
Năm 1638, bà Louise de Marillac và các Nữ Tử Bác Ái đã mở rộng vòng tay đón nhận mười hai em bé đầu tiên, chọn bằng cách bốc thăm vì sức người có hạn. Rồi từng bước một, với tình thương của người mẹ, các ngài đã đón nhận toàn bộ những đứa trẻ bị bỏ rơi của cả thành phố! Họ tìm kiếm những bà vú nuôi nhân đức nơi thôn quê, trích tiền chu cấp đàng hoàng, và thường xuyên đi kiểm tra xem các bé có được chăm sóc tử tế hay không.
Có những thời điểm kinh tế kiệt quệ, ngân quỹ cạn sạch, các phu nhân quý tộc nản lòng muốn buông tay giải tán trại nuôi trẻ. Cha Vinh Sơn đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp. Bồng một hài nhi bé bỏng trên tay, vị linh mục nghẹn ngào nhìn thẳng vào mắt các bà mẹ giàu sang, cất lên những lời lay động lương tri:
“Thưa các bà, bấy lâu nay các bà chính là những người mẹ hiền của những đứa con thơ vô tội này; và giờ đây các bà phải quyết định xem mình có nỡ lòng bỏ rơi chúng để chúng phải chết hay không?

Xin các bà hãy thôi làm mẹ của chúng, mà hãy làm quan tòa phán xét số phận của chúng đi: sự sống hay cái chết của những sinh linh bé bỏng này giờ đây nằm trọn trong tay các bà đấy!”
Cả hội trường òa khóc nức nở. Các bà mẹ quý tộc đã cùng nhau tháo những chuỗi ngọc đeo cổ, những chiếc nhẫn kim cương đắt giá dâng nộp vào quỹ cứu trợ, và mái ấm cho các trẻ thơ bị bỏ rơi được cứu thoát trong gang tấc!
Từ năm 1619, nhờ gia đình Đô đốc Gondi, Cha Vinh Sơn được cử làm Tổng tuyên úy cho tù khổ sai trên các chiến thuyền của hoàng gia. Đó là những phận người khổ nhất trần gian: chân bị xích vào ghế chèo, sáu người một mái chèo, ngày đêm bị roi da quất rách thịt, ăn đói, tiểu tiện tại chỗ, chèo cho đến khi kiệt sức chết gục trên mái chèo. Trước khi xuống tàu, họ bị giam trong những hầm ngục ẩm thấp, tối tăm ở Paris và Marseille.
Cha Vinh Sơn không ngần ngại bước xuống những hầm ngục hôi thối ấy. Ngài mang bánh mì, băng những vết thương xích sắt cứa nát, nghe họ xưng tội, và can đảm xin các viên chỉ huy bớt những hình phạt tàn nhẫn. Về sau, ngài vận động lập hẳn một bệnh viện cho tù chèo thuyền ở Marseille, và đưa các Nữ Tử Bác Ái đến phục vụ họ bằng trọn tình thương Kitô giáo.

Cứu trợ vùng chiến địa Lorraine và vị ngôn sứ nơi cung đình
Khi cuộc Chiến tranh Ba Mươi Năm tràn qua biên giới, vùng đất Lorraine ở phía đông nước Pháp đã trở thành bãi chiến trường đẫm máu. Làng mạc bị san phẳng, đồng ruộng cháy rụi, dịch bệnh và nạn đói hoành hành đến mức lịch sử đau xót ghi nhận cả những thảm cảnh mẹ ăn thịt con!
Cha Vinh Sơn đã tổ chức một chiến dịch cứu trợ nhân đạo quy mô chưa từng có trong lịch sử:
- Ngài vận động các quý tộc hảo tâm tại Paris, tiêu biểu là Nữ Công tước d’Aiguillon, cháu gái của Đức Hồng y Richelieu, quyên góp những số tiền khổng lồ.
- Ngài cử các tu huynh dòng Lazarô can đảm băng qua các làn đạn chiến sự để tiếp tế. Trong số đó, Thầy Mathieu Régnard đã thực hiện hơn năm mươi chuyến đi sinh tử vượt qua các phòng tuyến quân sự, giắt trong lưng áo hàng vạn đồng tiền vàng, cải trang đủ mọi thân phận để qua mặt các toán lính cướp mà chưa một lần bị phát giác!
- Đoàn cứu trợ đã phân phát biết bao bột mì, quần áo ấm và hạt giống cho nông dân tái sản xuất, chu đáo chôn cất người chết, và đưa hàng trăm thiếu nữ cơ nhỡ về Paris nuôi nấng để tránh bị lính tráng làm nhục.
- Ngài cho in ấn các bản tin cứu trợ định kỳ miêu tả chân thực nỗi khổ của đồng bào vùng chiến sự để lay động lòng trắc ẩn của người dân kinh đô.

Từ năm 1643, uy tín đạo đức đưa ngài vào Hội đồng Lương tâm bên cạnh Thái hậu Nhiếp chính Anne xứ Áo. Đứng giữa những bậc quyền uy nhất, cậu bé chăn bò năm xưa chẳng màng danh vọng. Ngài dùng vị trí ấy để chống việc mua bán chức vụ, đòi triều đình chỉ cử làm giám mục những người thật sự đạo đức, thánh thiện và thương đoàn chiên.
Khi cuộc nội chiến Fronde, từ 1648 đến 1653, bùng nổ, Paris bị phong tỏa và dân nghèo các vùng quê kéo về tị nạn, tu viện Saint-Lazare của ngài thành một nhà bếp khổng lồ: ngày ngày các cha, các thầy và các Sơ nổi lửa nấu súp phát chẩn cho hàng vạn người đói, có ngày tới mười lăm ngàn suất!

“Người nghèo chính là những người chủ của chúng ta”
Đòi hỏi các Nữ Tử Bác Ái phải dấn thân hết mình, nhưng Cha Vinh Sơn và Mẹ Louise de Marillac lại chăm sóc các chị em bằng tình thương phụ tử và mẫu tử vô bờ bến.
Bà Louise viết thư hỏi han từng chị đang phục vụ ở những bệnh viện xa, dặn ăn cho đủ, ngủ cho đủ, thấy trong người đau yếu là phải đi thầy thuốc ngay, không được làm quá sức. Cha Vinh Sơn nghiêm dặn các bề trên không được vắt kiệt sức chị em: muốn làm bác ái lâu dài suốt đời, người tông đồ trước hết phải biết giữ gìn sức khỏe của mình!

Ngài cảnh tỉnh những ai chỉ thích nói về lòng yêu mến Chúa trên đầu môi chót lưỡi:
“Lòng kính mến Thiên Chúa sẽ chẳng có một chút giá trị nào nếu nó chỉ dừng lại nơi những lời kinh hoa mỹ!
Tình yêu đích thực ấy phải được minh chứng cụ thể bằng sức lao động của đôi bàn tay và những giọt mồ hôi rơi trên vầng trán!”
Và ngài đã để lại một bài học linh đạo muôn đời làm nền tảng cho mọi công cuộc từ thiện Kitô giáo:
“Hỡi các chị em, những người nghèo khó khốn cùng chính là những người chủ, những bậc thầy của chúng ta!
Có thể trước mắt người đời, họ xuất hiện với vẻ ngoài dơ bẩn, thô lỗ, hôi hám và đôi khi vô ơn bạc bẽo.
Thế nhưng, xin chị em hãy lật mặt sau của tấm huy chương ấy lại: và chị em sẽ nhìn thấy dung nhan rạng ngời của chính Chúa Giêsu Kitô đang hiện diện ở mặt bên kia!”
Về nhà Cha và mùa hoa tình thương nở rộ
Thánh Nữ Louise de Marillac thanh thản an nghỉ trong Chúa vào ngày 15 tháng Ba năm 1660. Lúc bấy giờ, Cha Vinh Sơn tuổi già sức kiệt, nằm liệt giường không thể đến tiễn biệt người bạn tri kỷ, ngài chỉ nhắn gửi lời trăn trối rằng ngài cũng sẽ sớm theo chân bà về cõi vĩnh hằng.
Sáu tháng sau, vào rạng sáng ngày 27 tháng Chín năm 1660, Cha Thánh Vinh Sơn Phaolô đã trút hơi thở cuối cùng trong thanh thản ngay trên chiếc ghế bành bên lò sưởi tại tu viện Saint-Lazare, hưởng thọ bảy mươi chín tuổi.
Khi ngài nằm xuống, hạt giống bác ái đã vươn cành xanh tốt khắp cõi châu Âu và hải ngoại: Tu hội Truyền Giáo đã hiện diện vững chắc tại Ý, Ba Lan, Ireland, Scotland, Bắc Phi và đảo Madagascar xa xôi; trong khi Tu hội Nữ Tử Bác Ái đã quản lý hàng chục bệnh viện và mái ấm tình thương khắp nước Pháp và Ba Lan.
Cha Vinh Sơn được Hội Thánh long trọng tôn phong Hiển Thánh vào năm 1737, và Mẹ Louise de Marillac được tôn phong Hiển Thánh vào năm 1934. Năm 1960, đúng ba trăm năm sau ngày ngài qua đời, Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII đã đặt Thánh Nữ Louise de Marillac làm bổn mạng của các nhân viên xã hội trên toàn thế giới. Hài cốt Thánh Vinh Sơn ngày nay an nghỉ trong ngôi nguyện đường cổ kính nơi phố rue de Sèvres; còn hài cốt Thánh Louise an nghỉ tại ngôi nhà mẹ của các Sơ trên phố rue du Bac, nơi ngập tràn ân sủng của Mẫu Ảnh Phép Lạ.

Năm 1833, giữa lòng Paris, khi chàng sinh viên luật hai mươi tuổi Frédéric Ozanam bị các bạn học vô thần chế giễu rằng người Công giáo chỉ biết nói suông chứ chẳng làm được việc gì cho xã hội, anh cùng các bạn trẻ đã đứng lên thành lập Hội Bác Ái Vinh Sơn. Chân phước Frédéric Ozanam, được tôn phong năm 1997, đã làm bùng cháy lại ngọn lửa của tiền nhân.

Năm 1885, Đức Giáo hoàng Lêô XIII đã long trọng đặt Thánh Vinh Sơn Phaolô làm Đấng Quan Thầy của mọi công cuộc từ thiện bác ái trong toàn thể Giáo hội Công giáo.
Dòng chảy yêu thương nơi các xứ họ đạo Việt Nam
Ngày nay, bước chân con cái thiêng liêng của Thánh Vinh Sơn, các linh mục Tu hội Truyền Giáo và các nữ tu Nữ Tử Bác Ái, đã in dấu khắp mọi miền đất nước Việt Nam.
Từ những trại phong hẻo lánh trên Tây Nguyên, những mái ấm nuôi trẻ mồ côi, khuyết tật, những nhà dưỡng lão cho các cụ neo đơn, đến những phòng khám từ thiện phát thuốc cho người nghèo, bóng áo giản dị của các linh mục và nữ tu Vinh Sơn vẫn âm thầm có mặt như những giọt dầu xoa dịu nỗi đau.
Và thân thương hơn cả, ở hầu hết các giáo xứ, họ đạo Việt Nam đều có Ban Bác Ái Vinh Sơn hay Hội Bác Ái Thánh Vinh Sơn Phaolô.
Họ là những ông bố bà mẹ bình dị, những anh chị giáo dân chân chất lặng lẽ góp từng bát gạo, từng đồng tiền, rồi mỗi tuần thay phiên nấu nồi cháo nóng, mang quà đến tận giường các cụ già neo đơn, người bệnh nặng và những mảnh đời bất hạnh nơi góc xóm, không phân biệt lương giáo.
Họ đang làm lại đúng những công việc mà các bà mẹ đạo đức nơi giáo xứ Châtillon năm xưa đã khởi sự cách đây hơn bốn thế kỷ: Mỗi ngày, lần lượt một người mang đến một bát cháo ấm lòng, rồi ngồi lại bên giường, nắm lấy bàn tay run rẩy của người bệnh để trao ban hơi ấm tình thương.
Bởi vì họ thấu hiểu sâu sắc rằng: mọi lời kinh nguyện sốt sắng nhất và mọi công trình vĩ đại nhất của trần gian rồi cũng sẽ qua đi; chỉ có những việc lành bác ái cụ thể được trao ban bằng đôi bàn tay yêu thương và giọt mồ hôi vì người nghèo mới là kho tàng bất diệt tồn tại muôn đời trước Nhan Thánh Chúa mà thôi!
Bởi vì họ thấu hiểu sâu sắc rằng: mọi lời kinh nguyện sốt sắng nhất và mọi công trình vĩ đại nhất của trần gian rồi cũng sẽ qua đi; chỉ có những việc lành bác ái cụ thể được trao ban bằng đôi bàn tay yêu thương và giọt mồ hôi vì người nghèo mới là kho tàng bất diệt tồn tại muôn đời trước Nhan Thánh Chúa mà thôi!
Chương 114 / 177
Gấp chương lại
Dấu mốc
“… nhưng một lòng tốt mà thiếu sự tổ chức chu đáo thì chẳng khác nào bông hoa sớm nở tối tàn!”
Những người trong chương
- Vinh Sơn Phaolô · Hài cốt ngài an nghỉ trong nhà nguyện ở phố rue de Sèvres, Paris.
- Louise de Marillac · Hài cốt thánh nữ nằm trong nhà nguyện nhà mẹ của các Sơ ở phố rue du Bac, Paris. Cũng ở đó, năm 1830, chị Catherine Labouré được thị kiến, từ đó có Ảnh Phép lạ.
- Frédéric Ozanam · Sinh viên trẻ lập nhóm thăm người nghèo năm 1833. Hội Bác ái Vinh Sơn Phaolô nay có mặt ở hơn một trăm năm mươi nước, khoảng tám trăm ngàn hội viên.
Nơi ấy hôm nay
- Châtillon-sur-Chalaronne, gần Lyon, là giáo xứ nơi cha Vinh Sơn lập Hội các Bà Bác ái đầu tiên năm 1617.
- Saint-Vincent-de-Paul là tên ngày nay của làng Pouy, quê cậu bé chăn heo, gần thị trấn Dax.
- Folleville là nơi cha Vinh Sơn giảng về xưng tội tổng quát năm 1617. Các dòng thuộc gia đình Vinh Sơn xem đây là nơi khởi đầu sứ vụ của mình.
Muốn đọc thêm
Mt 25,35-40 · Thánh Vinh Sơn Phaolô, Thư từ và các bài nói chuyện · Thánh Louise de Marillac, Thư và các bài viết · vincentians.com
Trong bách khoa
Bạn vừa gặp
- Vinh Sơn Phaolô
- Louise de Marillac
- Philippe-Emmanuel de Gondi
- Marguerite de Gondi
- Marguerite de Valois
- Pierre de Bérulle
- Antoine Le Gras
- Marguerite Naseau
- Mathieu Régnard
- Frédéric Ozanam
- Lêô XIII
Những nơi đã đi qua
Chương liên quan
Hình ảnh trong chương

Chương sau · Chương 115
Port-Royal và nỗi sợ Thiên Chúa
Vì sao một viện mẫu mười tám tuổi không chịu mở cửa tu viện cho chính cha mẹ mình?
Khoảng 26 phút đọc













