Bỏ qua, tới nội dung
1963–1968 và những năm sau · Rôma và khắp nơi

Chương 152

Humanae Vitae

1963–1968 và những năm sau · Rôma và khắp nơi

Giáo hoàng Phaolô VI

Bà Patty Crowley ngồi lặng đi trên chiếc ghế bành trong phòng khách, hai bàn tay đan chặt vào nhau.

Năm ấy, nơi ấy

1960–2016

  1. Rôma
  2. Chicago
  3. Washington
  4. Winnipeg
  5. Kraków
Từ Chicago và Washington đến Winnipeg, tiếng phản đối vọng về Rôma; từ Kraków có một bản nghiên cứu gửi sang.
Bắt đầu đọc

Chương 152

1963–1968 và những năm sau · Rôma và khắp nơi

Nơi chốn
Rôma, Chicago, Washington, Winnipeg, Kraków
Giáo hoàng
Phaolô VI

Bà Patty Crowley ngồi lặng đi trên chiếc ghế bành trong phòng khách, hai bàn tay đan chặt vào nhau.

Đó là một buổi chiều hè oi ả vào cuối tháng Bảy năm 1968 tại thành phố Chicago, Hoa Kỳ. Chiếc máy thu thanh đặt trên bàn vừa phát đi bản tin đặc biệt từ Vatican: Đức Thánh Cha Phaolô VI đã chính thức ký ban hành Thông điệp Humanae Vitae, “Sự Sống Con Người”, quyết định giữ nguyên giáo huấn truyền thống của Hội Thánh về hôn nhân, dứt khoát bác bỏ mọi phương pháp ngừa thai nhân tạo.

Cùng với chồng mình là ông Pat Crowley, bà Patty là người đồng sáng lập Phong trào Gia đình Kitô hữu, một mạng lưới các cặp vợ chồng Công giáo dấn thân lan rộng khắp nước Mỹ từ cuối thập niên 1940. Phương pháp sinh hoạt của họ dựa trên ba bước nổi tiếng mà vị linh mục người Bỉ Joseph Cardijn từng áp dụng cho giới công nhân: Xem, Xét, Làm, nghĩa là quan sát thực tế đời sống quanh mình, đem soi chiếu dưới ánh sáng Lời Chúa, rồi đưa ra hành động cụ thể để biến đổi gia đình và xã hội. Gia đình Crowley không chỉ nuôi nấng những người con ruột thịt của mình mà còn mở rộng vòng tay đón nhận hàng chục trẻ mồ côi và người cơ nhỡ về mái ấm.

Chính vì uy tín và kinh nghiệm mục vụ gia đình sâu sắc ấy, cả hai ông bà đã được Tòa Thánh mời làm thành viên chính thức trong Ủy ban Giáo hoàng đặc biệt nghiên cứu về Dân số, Gia đình và Sinh sản suốt ba năm liền. Họ đã bay qua bay lại giữa Chicago và Rôma hàng chục lần. Họ dày công gửi bảng khảo sát đến hàng ngàn đôi vợ chồng Công giáo tại nhiều quốc gia, rồi mang về Rôma những tập thư dày cộm: đó là những dòng tâm sự đẫm nước mắt và mồ hôi của các bậc cha mẹ kể về gánh nặng kinh tế, sức khỏe suy kiệt và nỗi dằn vặt lương tâm khi phải đối diện với việc sinh con.

Trong ủy ban ấy, đại đa số các thành viên, từ các nhà thần học, bác sĩ, nhà xã hội học cho đến các giám mục, đều bỏ phiếu kiến nghị Đức Giáo hoàng nên mở rộng cánh cửa, cho phép các cặp vợ chồng được sử dụng viên thuốc ngừa thai nhân tạo. Thế nhưng, vị chủ chăn tối cao tại Vatican đã đưa ra một lựa chọn ngược lại.

Bà Patty bàng hoàng chia sẻ rằng bà cảm thấy hụt hẫng và như bị phụ bạc. Hàng triệu người Công giáo khắp phương Tây khi ấy cũng rơi vào tâm trạng bối rối tương tự. Nhưng đồng thời, cũng có hàng triệu tâm hồn khác lại nhìn thấy nơi quyết định ấy lòng can đảm phi thường của một vị Giáo hoàng dám lội ngược dòng thời đại, cất lên tiếng nói bảo vệ sự thánh thiêng của sự sống ngay vào lúc cả thế giới đang say sưa với những trào lưu hưởng thụ mới.

Bức thông điệp ký ngày 25 tháng Bảy năm 1968 ấy đã trở thành văn kiện gây chấn động và gây tranh cãi dữ dội nhất trong toàn bộ lịch sử Hội Thánh Công giáo thế kỷ XX.

“Viên thuốc” và cơn lốc chuyển mình của thời đại

Năm 1960, tại Hoa Kỳ, viên thuốc ngừa thai nhân tạo đường uống đầu tiên, thường gọi là “The Pill”, chính thức được cấp phép thương mại hóa, mở màn cho một cuộc biến chuyển văn hóa sâu rộng.

Trớ trêu thay, một trong những nhân vật chủ chốt nghiên cứu và bào chế ra viên thuốc ấy lại là một tín hữu Công giáo sùng đạo: bác sĩ John Rock, giáo sư sản phụ khoa danh tiếng tại Đại học Harvard. Ông là một người đi lễ hằng ngày, luôn giữ trọn niềm tin kính Chúa. Cùng với nhà sinh vật học Gregory Pincus, bác sĩ Rock lập luận rằng viên thuốc này không phá hủy mầm sống như các biện pháp cơ học thô bạo trước đây, mà chỉ mượn chính các hormone giống hormone tự nhiên của cơ thể để tạm thời ngăn chặn sự rụng trứng, một cơ chế tương tự như những gì cơ thể người phụ nữ tự động diễn ra khi đang mang thai. Năm 1963, ông xuất bản cuốn sách gây tiếng vang mang tên The Time Has Come, “Đã đến lúc”, tha thiết kêu gọi Giáo hội hãy công nhận viên thuốc này như một bước tiến y khoa giúp ích cho các gia đình.

Viên thuốc và những câu hỏi mới
Viên thuốc và những câu hỏi mới

Truyền thống ngàn đời của Hội Thánh luôn dạy rằng việc cố tình dùng các phương tiện nhân tạo để ngăn chặn sự thụ thai là một hành vi nghịch lại luật tự nhiên do Thiên Chúa thiết lập.

  • Năm 1930, sau khi Hội nghị Lambeth của Giáo hội Anh giáo lần đầu tiên mở cửa cho phép ngừa thai trong một vài trường hợp đặc biệt, Đức Giáo hoàng Piô XI đã lập tức ban hành Thông điệp Casti Connubii, “Hôn nhân thanh khiết”, tái khẳng định mạnh mẽ tính bất khả xâm phạm của việc truyền sinh sự sống.
  • Đến năm 1951, trong bài huấn từ gửi các nữ hộ sinh Ý, Đức Giáo hoàng Piô XII đã mở ra một cánh cửa mục vụ nhân từ: ngài xác định rằng các cặp vợ chồng vì những lý do chính đáng về sức khỏe hoặc kinh tế có thể dựa vào chu kỳ sinh lý tự nhiên của người phụ nữ để điều hòa sinh sản; thời bấy giờ người ta thường dùng phương pháp Ogino-Knaus, tức tính lịch hay đo nhiệt độ.

Thế nhưng, bước sang thập niên 1960, sự xuất hiện của viên thuốc ngừa thai đã đặt các nhà luân lý học vào một tình thế hoàn toàn mới mẻ.

Bối cảnh xã hội toàn cầu lúc bấy giờ đang sôi sục. Nhờ y học tiến bộ, tuổi thọ con người tăng cao, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh giảm mạnh, khiến dân số thế giới tăng vọt. Nỗi ám ảnh về nạn đói toàn cầu bao trùm khắp nơi, đỉnh điểm là cuốn sách bán chạy như tôm tươi năm 1968 của nhà sinh học Paul Ehrlich: The Population Bomb, “Quả bom dân số”.

Đồng thời, phong trào nữ quyền trỗi dậy mạnh mẽ khi hàng triệu phụ nữ bước ra xã hội làm việc. Tại các đô thị châu Âu và Bắc Mỹ, các gia đình trẻ phải sống chen chúc trong những căn hộ chung cư chật hẹp, tự hỏi làm sao có thể nuôi dạy chu đáo một đàn con năm bảy đứa như thời ông bà xưa.

Mặt khác, chính Công đồng Vaticanô II trong Hiến chế Gaudium et Spes vừa dạy rằng: hôn nhân không chỉ đơn thuần là một “khế ước sinh sản”, mà trước hết là một cộng đoàn thân mật của đời sống và tình yêu vợ chồng, nơi đôi bạn trao hiến trọn vẹn bản thân cho nhau. Nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi: nếu viên thuốc giúp đôi vợ chồng giữ được sự hòa thuận yêu thương mà không phải nơm nớp lo sợ mang thai ngoài ý muốn, thì tại sao Giáo hội lại ngăn cấm?

Những gia đình trẻ trong căn hộ chật hẹp
Những gia đình trẻ trong căn hộ chật hẹp

Hai năm thao thức trong đêm tối của vị mục tử

Năm 1964, tại Công đồng, vấn đề hôn nhân và ngừa thai được bàn sôi nổi. Đức Hồng y Léon Suenens xứ Malines-Brussels, nước Bỉ, một tiếng nói uy tín bậc nhất, tha thiết xin công đồng thận trọng nghiên cứu khoa học, đừng để Hội Thánh lặp lại một “vụ án Galilêô thứ hai”.

Thấy vấn đề quá nhạy cảm, Đức Phaolô VI rút nó khỏi chương trình công đồng, để tự mình lắng nghe chuyên gia rồi quyết định.

Ủy ban nghiên cứu, do Đức Gioan XXIII lập năm 1963 với vỏn vẹn sáu thành viên, được Đức Phaolô VI mở rộng lên hơn bảy mươi người, do cha Henri de Riedmatten Dòng Đa Minh điều phối. Lần đầu tiên trong lịch sử Tòa Thánh, bên cạnh giám mục và thần học gia, có bác sĩ sản khoa, nhà tâm lý, nhà xã hội học, và cả những cặp vợ chồng giáo dân như ông bà Crowley.

Ủy ban và các gia đình
Ủy ban và các gia đình

Năm 1966, ủy ban nộp báo cáo lên Đức Giáo hoàng. Hai bên chia rẽ sâu sắc:

  • Bản Báo cáo Đa số: chiếm đại bộ phận thành viên ủy ban, đề xuất Hội Thánh nên thay đổi giáo huấn để chấp nhận viên thuốc ngừa thai. Họ lập luận theo hướng tổng thể: điều cốt lõi là toàn bộ đời sống hôn nhân phải mở rộng đón nhận sự sống, chứ không nhất thiết từng hành vi vợ chồng riêng lẻ đều phải hướng đến việc thụ thai.
  • Bản Báo cáo Thiểu số: do một nhóm nhỏ các nhà thần học trung kiên khởi thảo, dưới sự hậu thuẫn của Đức Hồng y Alfredo Ottaviani, người đứng đầu Bộ Thánh Vụ. Họ cảnh báo rằng: nếu ngày nay Hội Thánh tuyên bố cho phép ngừa thai nhân tạo, điều đó đồng nghĩa với việc thừa nhận rằng Huấn quyền suốt bao thế kỷ qua đã dạy sai một vấn đề luân lý trọng đại, và uy quyền giáo huấn của người kế vị Thánh Phêrô sẽ bị lung lay tận gốc rễ.

Tháng Tư năm 1967, cả hai bản báo cáo tuyệt mật này bất ngờ bị rò rỉ ra ngoài và được tuần báo Công giáo National Catholic Reporter tại Mỹ đăng tải nguyên văn. Cả thế giới xôn xao, và hàng triệu giáo dân đinh ninh rằng Tòa Thánh sắp sửa công bố một bước ngoặt lịch sử mở đường cho viên thuốc ngừa thai.

Thế nhưng, Đức Phaolô VI đã chìm vào một cuộc chiến nội tâm thầm lặng và đau đớn kéo dài suốt hai năm ròng rã. Những người thân cận kể lại rằng ngài đã thức thâu đêm trong nhà nguyện riêng, quỳ phục dưới chân Thánh Giá, đọc đi đọc lại từng tập tài liệu và đổ biết bao giọt nước mắt cầu nguyện xin Chúa Thánh Thần soi sáng.

Trong những tháng ngày cô đơn ấy, ngài đã tìm thấy một điểm tựa tư tưởng vững chắc từ phương Đông: Đức Tổng Giám mục trẻ tuổi của Kraków, Ba Lan, là Karol Wojtyła, Đức Gioan Phaolô II tương lai. Vì bị chính quyền cộng sản Ba Lan gây khó khăn không cấp hộ chiếu sang Rôma tham dự các phiên họp cuối của ủy ban, Đức cha Wojtyła đã cùng một nhóm các giáo sư thần học Ba Lan soạn thảo một bản nghiên cứu sâu sắc gửi sang Tòa Thánh.

Dựa trên nền tảng cuốn sách thời danh Tình Yêu và Trách Nhiệm mà ngài đã viết từ năm 1960, Đức cha Wojtyła lập luận từ góc nhìn nhân vị: con người là một nhân vị được Thiên Chúa dựng nên để yêu thương và được yêu thương, tuyệt đối không bao giờ được phép coi con người như một công cụ hay phương tiện để thỏa mãn dục vọng ích kỷ. Những đóng góp thần học sâu sắc từ Ba Lan đã in dấu ấn đậm nét trong văn bản chính thức của thông điệp.

Ngày 25 tháng Bảy năm 1968: bức thông điệp của tình yêu tự hiến

Ngày 25 tháng Bảy năm 1968, đúng ngày lễ kính Thánh Giacôbê Tông Đồ, Đức Thánh Cha Phaolô VI đã chính thức đặt bút ký ban hành Thông điệp Humanae Vitae. Bốn ngày sau, bản văn được công bố trước toàn thế giới.

Phaolô VI năm 1968
Phaolô VI năm 1968

Trái với hình dung về một văn bản kết án khô khan, Humanae Vitae là một bài ca tuyệt đẹp về tình yêu lứa đôi, vỏn vẹn ba mươi mốt đoạn. Đức Thánh Cha mở đầu bằng việc ca ngợi vẻ đẹp của tình yêu vợ chồng trong chương trình sáng tạo của Thiên Chúa:

  • Đó là một tình yêu hoàn toàn nhân bản: hòa quyện trọn vẹn cả cảm xúc giác quan lẫn sự gắn kết thiêng liêng của tâm hồn;
  • Đó là một tình yêu trọn vẹn và nhưng không: người này hiến dâng chính mình cho người kia mà không toan tính vụ lợi;
  • Đó là một tình yêu trung tín và duy nhất: son sắt gắn bó với nhau cho đến hơi thở cuối cùng;
  • Và đỉnh cao là một tình yêu đơm hoa kết trái: tình yêu ấy mở ra để sinh sôi và cộng tác với Đấng Tạo Hóa trong việc trao ban sự sống mới.

Từ đó, Đức Phaolô VI đúc kết nguyên lý nền tảng của luân lý hôn nhân Công giáo:

Trong hành vi vợ chồng, Thiên Chúa đã nối kết bất khả phân ly hai ý nghĩa: kết hiệp và truyền sinh. Con người không có quyền tự ý cắt đứt mối dây ấy!

Hành vi vợ chồng chỉ trọn vẹn khi vừa diễn tả tình yêu trao hiến trọn thân xác và tâm hồn, vừa sẵn sàng mở ra đón nhận mầm sống Chúa có thể ban. Mọi hành vi, dù trước, trong hay sau hành vi vợ chồng, cố ý ngăn thụ thai bằng phương tiện nhân tạo như thuốc uống, bao cao su, triệt sản, cũng như nạo phá thai, đều trái với ý định của Thiên Chúa.

Đức Thánh Cha khẳng định: vợ chồng có quyền và bổn phận làm cha mẹ có trách nhiệm, được giãn cách việc sinh con vì lý do sức khỏe, kinh tế chính đáng, nhưng phải dựa vào thời kỳ không thụ thai tự nhiên của người vợ, tức tiết dục định kỳ, vì phương pháp tự nhiên tôn trọng quy luật Thiên Chúa khắc ghi nơi thân xác, và đòi hỏi vợ chồng đối thoại, tự chủ, hy sinh vì nhau.

Bốn lời tiên tri rúng động lương tâm nhân loại

Biết giáo huấn này sẽ bị một thế giới thực dụng chống đối quyết liệt, ở đoạn 17 Thông điệp, Đức Phaolô VI đưa ra bốn lời cảnh báo tiên tri về hậu quả nếu ngừa thai nhân tạo được bình thường hóa:

  • Sự suy thoái luân lý và gia tăng bất trung trong hôn nhân: việc ngừa thai nhân tạo dễ dàng sẽ mở toang cánh cửa cho sự lăng nhăng, ngoại tình và làm suy đồi nền tảng đạo đức xã hội nói chung.
  • Sự hạ thấp phẩm giá của người phụ nữ: người đàn ông khi đã quen với việc sử dụng các biện pháp tránh thai sẽ dần đánh mất sự tôn trọng thánh thiện dành cho người bạn đời; họ sẽ dễ dàng coi người phụ nữ như một công cụ phục vụ cho sự thỏa mãn dục vọng ích kỷ của riêng mình, thay vì tôn vinh nàng như một người bạn đời bình đẳng được yêu thương và nâng niu.
  • Bàn tay can thiệp độc tài của các nhà cầm quyền: một khi ranh giới luân lý bị phá bỏ, các chính quyền trần thế sẽ không ngần ngại sử dụng quyền lực nhà nước để áp đặt các chính sách kiểm soát sinh đẻ cưỡng bức lên thân xác công dân, như bắt buộc triệt sản, ép buộc phá thai để giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội.
  • Ảo tưởng con người muốn làm chủ tuyệt đối thân xác: con người sẽ ngạo mạn tự cho mình quyền tối thượng định đoạt trên sự sống và thân xác, gạt bỏ Đấng Tạo Hóa ra ngoài lề, mở đường cho những thao túng sinh học nguy hiểm.

Dù đưa ra những nguyên tắc bất di bất dịch, vị Cha chung vẫn dành trọn một trái tim mục tử dịu dàng cho những phận người yếu đuối. Ngài tha thiết nhắn nhủ các đôi vợ chồng đang gặp khó khăn: nếu có những lúc vấp ngã vì yếu đuối, xin đừng bao giờ ngã lòng nản chí, nhưng hãy khiêm nhường chạy đến nép mình bên lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa nơi Bí tích Hòa Giải và kín múc sức mạnh nơi bàn tiệc Thánh Thể mỗi ngày.

Cơn bão phản kháng và nỗi đau của người đứng giữa

Những gì xảy ra sau ngày 29 tháng Bảy năm 1968 là một cơn địa chấn chưa từng có trong Giáo hội thời hiện đại.

Chỉ vài ngày sau, ở Washington, D.C., linh mục thần học gia Charles Curran cùng các giáo sư Đại học Công giáo Hoa Kỳ họp báo công bố một bản phản kháng. Ban đầu có 87 học giả ký tên, rồi danh sách lên hơn sáu trăm linh mục và giáo sư thần học khắp nước Mỹ, nói rằng người Công giáo có quyền theo lương tâm mà bất đồng với thông điệp. Đức Hồng y Patrick O’Boyle của Washington phải kỷ luật nghiêm những giáo sĩ công khai chống đối.

Rạn nứt lan sang các Hội đồng Giám mục:

  • Tháng Chín năm 1968, Hội đồng Giám mục Canada họp ở Winnipeg ra bản tuyên bố thường gọi là Tuyên ngôn Winnipeg, khuyên rằng những cặp vợ chồng đã thành tâm cố gắng giữ giáo huấn mà thấy không thể làm nổi thì đừng coi mình bị cắt đứt khỏi ơn nghĩa Chúa, và có thể hành động theo lương tâm ngay lành.
  • Các hội đồng giám mục Đức, Hà Lan, Bỉ, Áo và Pháp cũng ra văn thư tương tự, xoa dịu giáo dân và nhấn mạnh vai trò của lương tâm cá nhân.
Cơn bão phản đối
Cơn bão phản đối

Ở phương Tây, hàng triệu người Công giáo bình thường chọn “bất tuân trong thinh lặng”: vẫn đi lễ Chúa nhật, vẫn rước Mình Thánh, nhưng trong gia đình thì âm thầm dùng thuốc ngừa thai.

Nhiều linh mục trong tòa giải tội cũng im lặng, không còn hỏi han hay nhắc nhở. Khủng hoảng Humanae Vitae vượt khỏi chuyện sinh sản, thành khủng hoảng về Thẩm quyền Giáo huấn: giáo dân bắt đầu hỏi sự vâng phục Tòa Thánh có giới hạn đến đâu.

Vết rạn nứt thẩm quyền
Vết rạn nứt thẩm quyền

Đức Phaolô VI mang cây thập giá nặng nề này suốt mười năm còn lại của đời mình. Từ năm 1968 đến khi qua đời năm 1978, ngài không viết thêm một thông điệp nào nữa. Ngài âm thầm chịu nỗi đau bị chính con cái trong nhà chê là bảo thủ, lỗi thời, nhưng thanh thản tin rằng mình đã làm tròn bổn phận người lính canh trung thành giữ gia sản đức tin.

Nửa thế kỷ nhìn lại: khi lời tiên báo trở thành hiện thực

Hơn nửa thế kỷ sau mùa hè sóng gió năm 1968, nhiều người nhìn lại Humanae Vitae mà sửng sốt trước tầm nhìn tiên tri của Thánh Phaolô VI.

Những lời cảnh báo năm xưa đã thành thực tế đau lòng hôm nay:

  • Tỷ lệ ly hôn tăng vọt, các cuộc hôn nhân đổ vỡ tràn lan, văn hóa hưởng thụ ích kỷ đã đẩy bao mái ấm gia đình vào thảm cảnh tan đàn xẻ nghé.
  • Sự bùng nổ của ngành công nghiệp khiêu dâm và trào lưu giải phóng tình dục buông thả đã biến thân xác người phụ nữ thành một món hàng thương mại hóa rẻ rúng đúng như lời ngài cảnh báo.
  • Đau đớn nhất là sự can thiệp tàn bạo của các nhà nước độc tài: chính sách “Một Con” kéo dài hàng thập niên tại Trung Quốc đã dẫn đến hàng chục triệu ca cưỡng bức phá thai và triệt sản dã man, tạo nên sự mất cân bằng giới tính trầm trọng; hay chiến dịch cưỡng bức triệt sản hàng triệu người nghèo tại Ấn Độ trong thời kỳ Tình trạng Khẩn cấp thập niên 1970.

Tiếp nối ngọn lửa của vị tiền nhiệm, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã dành trọn những năm đầu triều đại của mình để củng cố nền tảng thần học cho Humanae Vitae.

Từ năm 1979 đến năm 1984, qua 129 bài huấn từ trong các buổi tiếp kiến chung sáng thứ Tư hằng tuần, ngài đã xây dựng nên một công trình thần học vĩ đại mang tên “Thần học về Thân xác”. Ngài không dùng ngôn ngữ của những điều cấm đoán luật pháp, mà dùng vẻ đẹp của Lời Chúa để diễn tả ý nghĩa của thân xác con người: thân xác chính là dấu chỉ hữu hình của tình yêu vô hình, được Thiên Chúa tạo dựng để trao hiến trọn vẹn và đón nhận mầm sống. Đến năm 1981, ngài ban hành Tông huấn Familiaris Consortio về Gia đình Kitô hữu, tha thiết mời gọi các gia đình hãy can đảm trở thành cung thánh của sự sống và tình yêu.

Năm 2016, trong Tông huấn Amoris Laetitia, “Niềm vui của Tình yêu”, Đức Thánh Cha Phanxicô đã tái khẳng định trọn vẹn giáo huấn của Humanae Vitae, đồng thời soi chiếu thêm ánh sáng mục vụ dịu dàng của lòng thương xót: các linh mục được mời gọi hãy kiên nhẫn đồng hành, lắng nghe và nâng đỡ các gia đình trong hoàn cảnh cụ thể nhiều thách đố của họ, giúp họ đào tạo và lắng nghe tiếng nói lương tâm chân chính chứ không phải áp đặt hay thay thế lương tâm của họ.

Đồng hành với đôi vợ chồng
Đồng hành với đôi vợ chồng

Ngày 14 tháng Mười năm 2018, Đức Phanxicô tôn phong Đức Phaolô VI Hiển thánh giữa kỳ Thượng Hội đồng Giám mục về Giới trẻ, như lời Hội Thánh khẳng định: vị mục tử từng bị cả thế giới chê cười năm xưa là một vị thánh can trường đã dám hiến thân bảo vệ Tin Mừng Sự Sống!

Mảnh đất quê hương: gia đình Công giáo Việt Nam và Tin Mừng sự sống

Ở Việt Nam, Humanae Vitae được đón nhận trong một hoàn cảnh rất đặc biệt.

Năm 1968, tiếng súng chiến tranh đang gầm rú khắp hai miền. Giữa bom đạn, tiếng vang những cuộc tranh luận thần học phương Tây hầu như không chạm tới các xóm đạo bình dị.

Thấm nhuần đạo hiếu phương Đông và nếp nghĩ của cha ông: “Con cái là hoa màu ruộng đất, là hồng ân Chúa ban”, các gia đình Công giáo thời ấy coi đông con là phúc lành. Bất chấp nghèo khó trăm bề thời chiến và những năm bao cấp, những người cha người mẹ Công giáo vẫn một nắng hai sương, chịu cực chịu khổ nuôi năm, bảy, thậm chí mười người con khôn lớn. Chính từ những mái nhà đông con, đạo hạnh ấy, biết bao ơn gọi linh mục, tu sĩ đã được ươm mầm cho Giáo hội hôm nay.

Sang thời hiện đại, trước áp lực kinh tế và lối sống tiêu thụ, Hội đồng Giám mục và các giáo phận đồng hành với người trẻ qua các lớp Giáo lý Hôn nhân và Dự trưởng:

  • Các đôi bạn sắp bước vào đời sống hôn nhân được học hỏi thấu đáo về vẻ đẹp của Bí tích Hôn phối, về sự hiệp thông thủy chung và trách nhiệm thiêng liêng trong việc truyền sinh sự sống.
  • Các giáo phận phổ biến Phương pháp Rụng trứng Billings, phương pháp điều hòa sinh sản tự nhiên do hai bác sĩ Công giáo người Úc John và Evelyn Billings nghiên cứu từ thập niên 1950. Phương pháp giúp người vợ nhận biết các dấu hiệu tự nhiên của cơ thể để chủ động đón con hay hoãn thụ thai, an toàn, không tác dụng phụ, và phù hợp luân lý Công giáo.
  • Ở nhiều giáo xứ từ Bắc chí Nam, các nhóm Caritas, Ban Bảo vệ Sự sống dấn thân nơi bệnh viện, phòng khám, khuyên các bà mẹ trẻ từ bỏ ý định phá thai, mở mái ấm đón các bà mẹ đơn thân cơ nhỡ, và tận tụy nhặt từng hài nhi xấu số bị bỏ bên lề đường về tắm rửa, dâng lễ, an táng trong những nghĩa trang thai nhi ấm áp.

Những trăn trở của ông bà Patty và Pat Crowley cùng Đức Phaolô VI năm 1968 không phải chuyện đã khép lại.

Câu hỏi ấy, mỗi đôi vợ chồng Công giáo Việt Nam hôm nay vẫn đang trả lời bằng chính đời sống: giữa một xã hội đầy cám dỗ thực dụng, làm sao giữ ngọn lửa tình yêu hôn nhân tinh tuyền, thủy chung, và can đảm mở vòng tay đón nhận sự sống như món quà thánh Thiên Chúa tin tưởng trao cho gia đình mình.

Câu hỏi ấy, mỗi đôi vợ chồng Công giáo Việt Nam hôm nay vẫn đang trả lời bằng chính đời sống: giữa một xã hội đầy cám dỗ thực dụng, làm sao giữ ngọn lửa tình yêu hôn nhân tinh tuyền, thủy chung, và can đảm mở vòng tay đón nhận sự sống như món quà thánh Thiên Chúa tin tưởng trao cho gia đình mình.

Chương 152 / 177

Tư liệu

Gấp chương lại

Dấu mốc

Và đỉnh cao là một tình yêu đơm hoa kết trái

Từ Chicago và Washington đến Winnipeg, tiếng phản đối vọng về Rôma; từ Kraków có một bản nghiên cứu gửi sang.

Những người trong chương

  • Patty và Pat Crowley · Cặp vợ chồng giáo dân ở Chicago, lập Phong trào Gia đình Kitô hữu và ngồi trong Ủy ban Giáo hoàng ba năm. Về sau bà kể mình thấy hụt hẫng như bị phụ bạc.
  • Phaolô VI · Từ 1968 đến khi mất năm 1978, ngài không viết thêm thông điệp nào. Năm 2018 ngài được tôn phong hiển thánh.
  • Karol Wojtyła · Đức Gioan Phaolô II sau này, từ 1979 đến 1984 giảng 129 bài “thần học về thân xác” để đặt nền cho thông điệp.

Nơi ấy hôm nay

  • Winnipeg là nơi các giám mục Canada họp tháng Chín năm 1968 và ra Tuyên bố Winnipeg, nói nhiều về lương tâm.
  • Các giáo phận Việt Nam mở lớp giáo lý hôn nhân cho các đôi sắp cưới, nhiều nơi dạy phương pháp Billings.

Muốn đọc thêm

Phaolô VI, thông điệp Humanae Vitae (1968) · Piô XI, Casti Connubii (1930) · Công đồng Vaticanô II, Gaudium et Spes số 47-52 · Gioan Phaolô II, Familiaris Consortio (1981) · Đức Phanxicô, Amoris Laetitia (2016) · Wojtyła, Tình yêu và Trách nhiệm (1960)

Trong bách khoa

Bạn vừa gặp

Những nơi đã đi qua

Chương liên quan

Hình ảnh trong chương

Gửi cảm tưởng về chương này

Chương sau · Chương 153

Từ Medellín đến Romero

Được chọn vì tính nhút nhát, làm sao Óscar Romero thành người bị bắn chết ngay khi đang dâng lễ?

Khoảng 25 phút đọc