Bỏ qua, tới nội dung
1964–1998 · Rôma và các giáo xứ

Chương 148

Điều gì đã đổi thay sau Công đồng

1964–1998 · Rôma và các giáo xứ

Giáo hoàng Phaolô VI, Gioan Phaolô II

Sáng Chúa nhật thứ nhất Mùa Chay, ngày 7 tháng Ba năm 1965, một bầu khí xúc động khác thường bao trùm ngôi thánh đường Ognissanti, nghĩa là Các Thánh, một giáo xứ bình dị của những người lao động nằm bên con đường tấp nập ở ngoại ô Rôma.

Năm ấy, nơi ấy

1964–1998

  1. Rôma
  2. các giáo xứ trên thế giới
  3. các giáo xứ Việt Nam
Từ giáo xứ Ognissanti ở Rôma, Thánh lễ bằng tiếng mẹ đẻ lan đến Nairobi, Manila và các xứ đạo Việt Nam.
Bắt đầu đọc

Chương 148

1964–1998 · Rôma và các giáo xứ

Nơi chốn
Rôma, các giáo xứ trên thế giới, các giáo xứ Việt Nam
Giáo hoàng
Phaolô VI, Gioan Phaolô II

Sáng Chúa nhật thứ nhất Mùa Chay, ngày 7 tháng Ba năm 1965, một bầu khí xúc động khác thường bao trùm ngôi thánh đường Ognissanti, nghĩa là Các Thánh, một giáo xứ bình dị của những người lao động nằm bên con đường tấp nập ở ngoại ô Rôma.

Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã đích thân rời Điện Vatican, bước xuống đền thờ xứ đạo như một vị cha sở hiền từ để cử hành Thánh lễ cộng đoàn. Đúng vào ngày hôm ấy, bản chỉ dẫn phụng vụ đầu tiên nhằm hiện thực hóa các nghị quyết của Công đồng Vaticanô II chính thức đi vào đời sống. Và một điều kỳ diệu chưa từng có trong suốt bốn thế kỷ đã diễn ra: lần đầu tiên, một vị Giáo hoàng dâng Thánh lễ bằng chính tiếng mẹ đẻ của những con chiên đang ngồi trước mắt ngài.

Những người thợ máy lấm lem dầu mỡ, những bà nội trợ tần tảo và các em thiếu nhi trong xóm nghèo Ognissanti ngỡ ngàng khi nghe thấy vị Cha chung cất tiếng cầu nguyện bằng thứ tiếng Ý thân thương hằng ngày của họ, và cả cộng đoàn cùng đồng thanh cất tiếng thưa lại với ngài bằng chính tiếng nói ấy. Trong bài giảng lễ, Đức Phaolô VI rưng rưng xúc động chia sẻ: đây không phải là một ngày Chúa nhật bình thường, mà là buổi bình minh của một nếp sống cầu nguyện mới mẻ trong toàn thể Hội Thánh.

Dù ít năm sau, khi nhìn lại chặng đường cải cách, ngài không giấu được chút bùi ngùi khi nhận thấy tiếng Latinh, thứ ngôn ngữ thánh thiêng, trang trọng và uy nghiêm từng gắn bó suốt bao thế kỷ, đã phải nhường bước để nhường chỗ cho sự thông hiểu của cộng đoàn dân Chúa, nhưng ngài xác tín rằng đó là sự hy sinh cần thiết vì phần rỗi linh hồn của các tín hữu.

Thánh lễ tiếng mẹ đẻ đầu tiên của Đức Phaolô VI
Thánh lễ tiếng mẹ đẻ đầu tiên của Đức Phaolô VI

Khoảnh khắc ở giáo xứ ngoại ô Rôma ấy nhanh chóng thành một làn sóng canh tân rộn rã nơi hàng trăm ngàn giáo xứ khắp thế giới. Bốn mùa thu bàn thảo ở Vaticanô giờ đây bước ra khỏi trang giấy, thành hơi thở sống động trong đời đức tin của từng người giáo dân.

Tiếng mẹ đẻ trên bàn Thánh và phụng vụ canh tân

Thay đổi dễ thấy nhất với mỗi người Công giáo sau Công đồng là ở Thánh lễ Misa.

Suốt bốn trăm năm, từ khi Đức Piô V ban hành Sách Lễ Rôma năm 1570 sau Công đồng Trentô, Thánh lễ gần như đóng khung bất biến khắp thế giới. Linh mục dâng lễ hoàn toàn bằng tiếng Latinh, phần lớn lời nguyện đọc thầm, và ngài đứng quay mặt lên bàn thờ áp sát tường cuối cung thánh, lưng quay về phía cộng đoàn.

Không hiểu tiếng Latinh, giáo dân bên dưới chỉ biết lần hạt Mân Côi, đọc kinh riêng trong sách kinh bản xứ, hoặc nghe ca đoàn hát những bài thánh ca cổ kính. Mối dây duy nhất giữa bàn thờ và giáo dân là chú giúp lễ thưa vài câu tiếng Latinh thay cho cả nhà thờ. Người ta đi “xem lễ”, “nghe lễ”, kính cẩn nhưng xa cách.

Thế rồi, một cuộc phục hưng phụng vụ kỳ diệu đã mở ra.

Năm 1969, Đức Phaolô VI ban hành Sách Lễ Rôma mới, thường gọi là Novus Ordo Missae. Bàn thờ đá được tách khỏi bức tường cung thánh, linh mục đứng quay mặt về phía cộng đoàn. Bức tường vô hình giữa chủ tế và giáo dân sụp đổ: bàn thờ thành chiếc bàn tiệc tạ ơn ấm cúng, nơi chủ chăn đối thoại thân tình với đoàn chiên.

Kinh nguyện Thánh Thể, lời cầu nguyện trung tâm của Thánh lễ, nay được linh mục đọc to, rõ ràng cho cả cộng đoàn cùng nghe. Thay vì chỉ có duy nhất một Lễ Quy Rôma như trước, Hội Thánh bổ sung thêm nhiều Kinh nguyện Thánh Thể phong phú: Kinh nguyện II dựa trên truyền thống cổ xưa của Thánh Hippôlytô, rồi Kinh nguyện III và IV.

Công đồng cũng làm sống lại những viên ngọc quý của phụng vụ Giáo hội sơ khai:

  • Lời nguyện Tín hữu, cũng gọi là Lời nguyện Chung: chính giáo dân bước lên cung thánh dâng lời khẩn cầu cho Hội Thánh, cho hòa bình thế giới, cho người nghèo khổ đau yếu và cho nhu cầu của chính giáo xứ.
  • Nghi thức Chúc bình an: người ngồi cạnh nhau trong nhà thờ quay sang nhìn nhau thân ái, trao nhau cái bắt tay hay cái cúi đầu: “Bình an của Chúa Kitô ở cùng anh/chị!”
Bàn thờ quay về phía cộng đoàn
Bàn thờ quay về phía cộng đoàn

Tiếng Latinh và Bình ca Grêgôriô vẫn luôn giữ một vị trí danh dự trong kho tàng thánh nhạc truyền thống của Hội Thánh, nhưng giờ đây, lời kinh tạ ơn đã vang lên bằng chính tiếng nói ruột thịt của mọi sắc tộc: từ tiếng Swahili ở Phi châu, tiếng Tagalog ở Philippines, tiếng Ba Lan, tiếng Anh, tiếng Pháp, và đặc biệt là tiếng Việt thân thương trên dải đất quê hương.

Tại Việt Nam, từ cuối thập niên 1960, các Đức Giám mục đã khẩn trương thành lập Ủy ban Phụng vụ để chuyển ngữ Sách Lễ Rôma và các sách nghi thức bí tích sang tiếng Việt. Những bậc cao niên hôm nay vẫn bồi hồi nhớ lại khoảnh khắc rúng động tâm can khi lần đầu tiên được nghe vị linh mục cất tiếng truyền phép bánh và rượu bằng chính tiếng mẹ đẻ: “Tất cả các con hãy nhận lấy mà ăn: vì này là Mình Thầy…”

Lần đầu tiên, cả nhà thờ cùng đồng thanh cất tiếng đọc Kinh Lạy Cha, cùng thưa vang rộn rã: “Và ở cùng cha”, “Chúng con đang hướng về Chúa”!

Cũng từ đó, vườn hoa thánh nhạc Việt Nam nở rộ với hàng ngàn bài ca đi vào lòng bao thế hệ: từ các nhạc sĩ tiền phong như Hoài Đức, Tiến Dũng, Kim Long với Kinh Hòa Bình, đến Hùng Lân, Hải Triều, Nguyễn Duy… Những lời ca bình dị mà sâu xa ấy biến mỗi Thánh lễ thành một ngày hội hiệp thông.

Bàn tiệc Lời Chúa trong tay người giáo dân

Trước Công đồng, người giáo dân đi lễ Chúa nhật cả đời chỉ nghe quanh quẩn hai bài đọc ngắn cố định cho mỗi Chúa nhật trong năm. Có người sống trọn một đời đạo đức mà chưa từng cầm cuốn Kinh Thánh trên tay. Suốt nhiều thế kỷ, vì e ngại những lối giải thích sai lạc, Giáo hội dè dặt trong việc khuyến khích giáo dân tự đọc Lời Chúa.

Công đồng Vaticanô II can đảm gạt nỗi e ngại ấy, mở toang kho tàng Lời Chúa. Sách Bài Đọc mới được chia thành chu kỳ ba năm: Năm A, Năm B, Năm C cho các ngày Chúa nhật:

  • Năm A suy niệm Tin Mừng Mátthêu;
  • Năm B suy niệm Tin Mừng Máccô;
  • Năm C suy niệm Tin Mừng Luca;
  • Riêng Tin Mừng Gioan được dành đọc vào các mùa đại lễ phụng vụ như Mùa Chay và Mùa Phục Sinh.

Mỗi Thánh lễ Chúa nhật giờ đây là một bàn tiệc thịnh soạn gồm ba bài đọc: Bài đọc I trích từ Cựu Ước soi bóng cho Tân Ước, Bài đọc II trích từ các Thư Tông Đồ, và đỉnh cao là bài Tin Mừng. Trải qua chu kỳ ba năm, người tín hữu được lắng nghe gần như trọn vẹn toàn bộ các trang Tin Mừng và những phần cốt lõi nhất của Kinh Thánh. Sáng kiến mục vụ này tuyệt vời đến mức sau đó, nhiều Giáo hội Tin Lành cũng đã tiếp nhận và áp dụng một hệ thống bài đọc tương tự.

Quan trọng hơn cả, việc công bố Lời Chúa không còn là độc quyền của hàng giáo sĩ: người giáo dân, cả nam lẫn nữ, từ cụ già đức độ đến các bạn trẻ, được vinh dự bước lên giảng đài để đọc Lời Thiên Chúa cho cộng đoàn. Hội Thánh tha thiết mời gọi mọi gia đình hãy đặt cuốn Kinh Thánh ở nơi trang trọng nhất trong gia đình để cùng đọc, cùng học hỏi và sống Lời Chúa mỗi ngày, nhắc lại lời cảnh tỉnh sâu sắc của Thánh Giêrônimô:

“Không biết Kinh Thánh là không biết Đức Kitô!”

Tại Việt Nam, công cuộc đưa Lời Chúa đến với dân chúng đã ghi dấu những công trình dịch thuật vĩ đại đẫm mồ hôi và nước mắt:

  • Năm 1976, bản dịch Kinh Thánh trọn bộ của cha Giuse Nguyễn Thế Thuấn Dòng Chúa Cứu Thế được xuất bản. Cha đã miệt mài làm việc đơn độc và thầm lặng nhiều năm, dịch thẳng từ tiếng Híp-ri và Hy Lạp sang tiếng Việt, nhưng không kịp thấy ngày bản dịch ra đời, vì cha qua đời năm 1967. Cha để lại những lời chú giải chuẩn xác và sâu sắc.
  • Năm 1998, sau hơn hai mươi lăm năm kiên trì làm việc dưới sự điều phối của cha Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh và các cộng sự, Nhóm Phiên dịch Các Giờ Kinh Phụng vụ cho ra đời bản dịch trọn bộ Kinh Thánh, lời văn trong sáng, uyển chuyển, dễ hiểu, trở thành bản văn dùng trong thánh lễ và sinh hoạt mục vụ ở các giáo xứ Việt Nam cho đến hôm nay.

Làm tươi mới các bí tích của sự sống

Không chỉ Thánh lễ, các bí tích khác cũng được gạn đục khơi trong để làm nổi bật lòng thương xót và sự đồng hành của Thiên Chúa:

  • Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân thay cho “Xức dầu lần cuối”: suốt nhiều thế kỷ, người ta quen gọi bí tích này là Extrema Unctio, “Xức dầu kẻ liệt” hay “Xức dầu lần cuối”, khiến nhiều gia đình có người ốm chần chừ không dám mời linh mục, vì sợ người bệnh thấy cha đến lại tưởng mình sắp chết! Năm 1972, Đức Phaolô VI trả lại tên đúng: Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân, ban sức mạnh và ơn chữa lành cả tâm hồn lẫn thể xác cho bất cứ ai đang đối diện bệnh nặng hay tuổi già suy yếu, không phải đợi lúc hấp hối mới lãnh nhận.
  • Bí tích Hòa Giải, tức Bí tích Giải Tội: nghi thức Sám Hối được sửa lại năm 1973, chuyển trọng tâm từ một “phòng xử án” nghiêm ngặt sang cuộc gặp gỡ nơi người cha nhân hậu ôm lấy đứa con hoang đàng trở về, dưới ánh sáng Lời Chúa.
  • Nghi thức Khai tâm Kitô giáo cho Người Lớn: phục hồi con đường dự tòng của Giáo hội sơ khai, dẫn người tân tòng từng bước lắng nghe Lời Chúa, thanh luyện tâm hồn, trước khi lãnh ba Bí tích Khai tâm là Rửa Tội, Thêm Sức, Thánh Thể trong đêm canh thức Vượt Qua rực rỡ ánh nến.
Mục tử giữa đoàn chiên
Mục tử giữa đoàn chiên

Mầu nhiệm dân Thiên Chúa và sứ mạng người giáo dân

Một đổi thay sâu xa khác là cách hiểu về người Kitô hữu.

Trước Công đồng, người ta thường hình dung Hội Thánh như một kim tự tháp: Giáo hoàng ở đỉnh cao nhất, kế đến là các giám mục, linh mục, tu sĩ, và cuối cùng ở tầng đáy rộng lớn là người giáo dân. Người giáo dân khi ấy chỉ có bổn phận “cầu nguyện, vâng lời và đóng góp”.

Hiến chế Lumen Gentium đảo ngược lối nhìn ấy: Hội Thánh trước hết là Dân Thiên Chúa. Mọi người đã chịu phép Rửa, dù là Giáo hoàng hay em bé sơ sinh, đều có chung một phẩm giá, cùng được chia sẻ ba chức vụ của Chúa Kitô: Tư tế, Ngôn sứ và Vương đế. Giám mục và linh mục không phải để làm quan cai trị, mà là tôi tớ Chúa đặt ra để phục vụ đoàn Dân Thánh.

Từ nền tảng ấy, vai trò người giáo dân trỗi dậy mạnh mẽ:

  • Hội đồng Mục vụ Giáo xứ: được lập khắp các giáo phận, nơi giáo dân ngồi lại với cha xứ bàn bạc việc mục vụ, bác ái, xây dựng và tài chính của xứ đạo.
  • Chức Phó tế Vĩnh viễn: năm 1967, Đức Phaolô VI phục hồi chức phó tế vĩnh viễn đã mai một hơn một thiên niên kỷ: những người đàn ông có gia đình, đạo hạnh, trưởng thành được đặt tay để phục vụ bàn thờ, cử hành Bí tích Rửa Tội, chứng hôn và làm việc bác ái.
  • Thượng Hội đồng Giám mục: lập năm 1965, định kỳ quy tụ đại diện các giám mục năm châu về Rôma cùng bàn với Đức Giáo hoàng những vấn đề lớn của Hội Thánh hoàn vũ.

Tại các xứ đạo Việt Nam, mô hình Dân Thiên Chúa đã tìm thấy một sự cộng hưởng tuyệt vời nơi truyền thống tốt đẹp của cha ông ta.

Từ hàng trăm năm thời cấm đạo, các họ đạo Việt Nam đã đứng vững được chính là nhờ sự gánh vác tận tụy của Ban Hành giáo, Quý Chức, các Cụ Trùm, Cụ Quản, Cụ Biện. Sau Công đồng, các tổ chức Ban Hành giáo được kiện toàn thành Hội đồng Mục vụ Giáo xứ, thu hút thêm đông đảo giới trẻ, giới hiền mẫu, các ca đoàn và đội ngũ Giáo lý viên nhiệt thành. Người giáo dân Việt Nam ý thức rõ ràng rằng nhà thờ xứ đạo không phải của riêng ông cha xứ, mà là mái nhà chung ấm áp của chính mình và con cháu muôn đời.

Ơn gọi nên thánh giữa đời và Hội Thánh tại gia

Công đồng Vaticanô II đã khẳng định một chân lý làm nức lòng hàng triệu tín hữu: Tất cả mọi Kitô hữu, không phân biệt bậc sống, đều được Thiên Chúa mời gọi nên thánh!

Nên thánh trong đời thường
Nên thánh trong đời thường

Nên thánh không còn là đặc quyền riêng biệt của các đan sĩ ẩn tu trong rừng vắng hay các vị linh mục nơi tu viện. Một người nông dân chân lấm tay bùn gieo hạt trên cánh đồng, một người thợ hàn mồ hôi nhễ nhại bên công xưởng, một người mẹ tần tảo sớm hôm lo từng bữa cơm cho chồng con, hay một em học sinh cặm cụi bên trang sách… tất cả đều có thể nên thánh trọn hảo nếu biết đem tình yêu thương và sự công chính của Tin Mừng đặt vào trong từng công việc bổn phận hằng ngày. Công việc mưu sinh lao nhọc không còn là gánh nặng trần tục, mà chính là con đường thánh hóa bản thân và làm sáng danh Chúa giữa lòng đời.

Đồng thời, Công đồng trân trọng tôn vinh mỗi gia đình Kitô hữu là một “Hội Thánh tại gia”.

Mái ấm gia đình chính là ngôi thánh đường đầu tiên và thiêng liêng nhất, nơi cha mẹ là những vị linh mục gia đình, dùng chính gương lành đạo đức và tình thương yêu để dạy dỗ con cái biết yêu mến Chúa và tha nhân.

Nhà trường cùng gia đình
Nhà trường cùng gia đình

Với người Công giáo Việt Nam, lời giáo huấn này thân thương như hơi thở ngàn đời. Giờ kinh tối gia đình, khi cả nhà quây quần bên bàn thờ Chúa sau một ngày lao động vất vả, người cha xướng kinh, người mẹ và đàn con ngâm nga làn kinh ngắm nguyện cổ truyền, đã trở thành thành trì kiên cố nhất gìn giữ hạt giống đức tin của người Việt qua bao biến thiên của thời cuộc.

Mở rộng vòng tay: hiếu đạo dân tộc và dấn thân xã hội

Một đổi thay mang tính bước ngoặt khác nằm ở cách thức Hội Thánh nhìn nhận và bước đi cùng thế giới hiện đại.

Hội Thánh không còn nhìn xã hội trần thế bằng con mắt nghi kỵ, phòng thủ hay lên án, mà mở rộng vòng tay để đồng hành, đối thoại và chia sẻ. Như lời mở đầu bất hủ của Hiến chế Gaudium et Spes: mọi nỗi vui mừng và hy vọng, mọi nỗi đau buồn và âu lo của con người thời đại cũng chính là nỗi lòng của người môn đệ Đức Kitô. Năm 1967, trong Thông điệp xã hội nổi tiếng Populorum Progressio, “Sự phát triển các dân tộc”, Đức Phaolô VI đã đúc kết một châm ngôn bất hủ:

Vui mừng và hy vọng, đồng hành cùng nhân loại
Vui mừng và hy vọng, đồng hành cùng nhân loại

“Sự phát triển toàn diện của con người chính là tên gọi mới của hòa bình!”

Người Kitô hữu được tha thiết thúc bách bước ra khỏi bốn bức tường nhà thờ để dấn thân vào các hoạt động bác ái xã hội: xóa đói giảm nghèo, chăm sóc bệnh nhân phong cùi, bệnh nhân thế kỷ, bảo vệ công lý và quyền sống của con người.

Tại Việt Nam, Hội đồng Giám mục đúc kết tinh thần ấy trong Thư Chung 1980 bằng một phương châm: “Sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc của đồng bào”.

Đặc biệt, nhờ tinh thần cởi mở của Công đồng, đức tin Công giáo và đạo hiếu của dân tộc Việt Nam được hàn gắn trọn vẹn.

Ngày 14 tháng Mười Một năm 1964 tại Đà Lạt và ngày 2 tháng Mười năm 1965 tại Sài Gòn, các Đức Giám mục Việt Nam đã ban hành các Thông cáo lịch sử về việc Thực hành Nghi thức Tôn kính Tổ tiên và các bậc Tiền nhân. Theo đó, Hội Thánh chính thức cho phép và khuyến khích người tín hữu Việt Nam:

  • Được lập bàn thờ gia tiên bên dưới bàn thờ Chúa trong gia đình;
  • Được thắp nén nhang thơm, dâng hoa quả, thắp nến trước di ảnh ông bà cha mẹ;
  • Được cúi mình bái lạy trước thi hài người quá cố trong tang lễ và trước bàn thờ tổ tiên trong các ngày giỗ chạp, ngày Tết cổ truyền dân tộc;
  • Được tham dự các bữa cơm giỗ hội ngộ cùng gia tộc họ hàng.

Quyết định thấu tình đạt lý ấy xóa đi nỗi oan cay đắng mấy thế kỷ gán cho người Công giáo là “theo đạo bỏ ông bà”. Người tín hữu Việt Nam giờ đây có thể tự hào: người Công giáo tốt nhất cũng là người con chí hiếu nhất với tổ tiên và cội nguồn dân tộc.

Mùa xuân đi qua giông bão

Tất nhiên, lịch sử không phải con đường trải hoa hồng. Cuộc chuyển mình lớn nào cũng phải trả giá bằng khủng hoảng và thử thách.

Những năm hậu Công đồng, cuối thập niên 1960 và thập niên 1970, rơi đúng lúc phương Tây sôi sục khủng hoảng văn hóa, lối sống phóng túng và làn sóng thế tục hóa. Hội Thánh đau đớn xé lòng: hàng ngàn linh mục, tu sĩ ở châu Âu và Bắc Mỹ dao động và xin hồi tục; ơn gọi ở phương Tây sụt giảm nghiêm trọng; nhiều nhà thờ vắng vẻ.

Ở một cực, hiểu lầm tinh thần canh tân dẫn đến lạm dụng phụng vụ tùy tiện, phá bỏ những nét đẹp thánh thiêng xưa cũ. Ngược lại, phía bảo thủ cực đoan, tiêu biểu là Huynh đoàn Thánh Piô X của Đức Tổng Giám mục Marcel Lefebvre, đã kiên quyết từ chối các cải cách của Vaticanô II, dẫn đến nguy cơ phân rẽ đau lòng trong lòng Giáo hội. Năm 1972, Đức Phaolô VI đau xót thốt lên rằng ngài ngỡ ngàng thấy sau công đồng, “khói của Satan dường như đã len lỏi vào đền thờ Thiên Chúa qua những khe hở rạn nứt”.

Mùa xuân của Thần Khí
Mùa xuân của Thần Khí

Thế nhưng, bão táp trần gian không bao giờ có thể dập tắt được sức sống thần linh của Chúa Thánh Thần!

Vượt qua những khúc quanh gập ghềnh, hạt giống canh tân của Vaticanô II đã đâm chồi nảy lộc, nhất là ở Á châu, Phi châu và Mỹ Latinh.

Ngày hôm nay, khi một người mẹ Công giáo bế đứa con thơ bước vào ngôi thánh đường xứ đạo vào sáng Chúa nhật, dù ở Manila, ở Nairobi hay ở một xứ đạo Nam Định, Đồng Nai, Sài Gòn, chị được nghe Lời Chúa cất lên bằng chính giọng nói dịu dàng của quê hương mình. Chị cất tiếng hát thánh ca ngợi khen Thiên Chúa, nhìn vị chủ tế mỉm cười bên bàn thờ, và trao người bên cạnh cái bắt tay bình an. Chị đang sống những hoa trái mà Chúa Thánh Thần đã thổi vào Hội Thánh từ bốn mùa thu ở Vaticanô năm nào.

Chị đang sống những hoa trái mà Chúa Thánh Thần đã thổi vào Hội Thánh từ bốn mùa thu ở Vaticanô năm nào.

Chương 148 / 177

Tư liệu

Gấp chương lại

Dấu mốc

“Tất cả các con hãy nhận lấy mà ăn: vì này là Mình Thầy”

Lời truyền phép lần đầu bằng tiếng Việt
Từ giáo xứ Ognissanti ở Rôma, Thánh lễ bằng tiếng mẹ đẻ lan đến Nairobi, Manila và các xứ đạo Việt Nam.

Những người trong chương

  • Phaolô VI · Ngày 7 tháng Ba năm 1965, ngài dâng lễ bằng tiếng Ý ở giáo xứ Ognissanti. Lễ kính ngài là 26 tháng Chín.
  • Giuse Nguyễn Thế Thuấn · Cha dòng Chúa Cứu Thế, dịch Kinh Thánh trọn bộ từ nguyên ngữ, xuất bản năm 1976.
  • Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh và các cộng sự · Bản Kinh Thánh năm 1998, nay phần lớn giáo xứ dùng trong Thánh lễ.

Nơi ấy hôm nay

  • Ognissanti, tức Các Thánh, giáo xứ bình dị của người lao động ở rìa Rôma.
  • Một xứ đạo quê Nam Định hay Đồng Nai mỗi Chúa nhật: Lời Chúa bằng giọng quê hương, và cái bắt tay bình an.
  • Nairobi và Manila: Thánh lễ nay vang lên bằng tiếng bản xứ, như tiếng Swahili hay Tagalog.

Muốn đọc thêm

Sacrosanctum Concilium, số 14, vatican.va · Thánh Phanxicô Salê, Nhập môn đời sống sùng đạo · Thông điệp Populorum Progressio (1967)

Trong bách khoa

Bạn vừa gặp

Những nơi đã đi qua

Chương liên quan

Hình ảnh trong chương

Gửi cảm tưởng về chương này

Chương sau · Chương 149

Anh em và láng giềng: đại kết và liên tôn

Trước cái ôm trên núi Ô-liu năm 1964, giáo hoàng và thượng phụ Constantinôpôli đã bao lâu chưa gặp mặt?

Khoảng 26 phút đọc