Chương 43
Khoảng năm 270–450 · Từ sa mạc Ai Cập đến bờ biển Ireland
- Nơi chốn
- Sa mạc Ai Cập, bờ sông Nin, Syria, Palestine, xứ Gaule, Ireland
- Giáo hoàng
- Fêlix I … Lêô Cả
- Hoàng đế
- Aurêlianô … Thêôđôsiô II
Một ngày Chúa Nhật vào khoảng năm 270, trong ngôi nhà thờ của một làng quê ven sông Nin, có chàng thanh niên chừng mười tám, đôi mươi tuổi đang ngồi nghe đọc Tin Mừng. Cha mẹ anh vừa mới qua đời, để lại cho anh gia tài gồm ba trăm mẫu ruộng màu mỡ cùng một cô em gái nhỏ cần người chăm sóc. Chàng trai ấy tên là Antôn.
Trên đường đi lễ, anh cứ nghĩ mãi về các Tông đồ bỏ thuyền bỏ lưới theo Chúa, về các tín hữu Giêrusalem bán ruộng vườn đem tiền đặt dưới chân các Tông đồ. Vừa bước vào nhà thờ, anh nghe người đọc sách đọc đúng đoạn Chúa Giêsu nói với chàng thanh niên giàu có: “Nếu anh muốn nên hoàn thiện, hãy về bán hết những gì anh có mà phân phát cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời; rồi hãy đến theo Tôi”.
Theo lời Thánh Athanasiô, người viết cuốn tiểu sử về ngài, Antôn nghe câu Lời Chúa ấy vang lên như thể Chúa đang nói riêng với một mình anh vậy. Bước ra khỏi nhà thờ, anh lập tức đem toàn bộ ba trăm mẫu ruộng của gia đình chia cho bà con dân làng; anh bán nốt tài sản trong nhà lấy tiền phát cho người nghèo, chỉ giữ lại một khoản nhỏ để nuôi em gái. Ít lâu sau, trong một Thánh lễ khác, anh lại nghe câu Tin Mừng: “Anh em đừng lo lắng về ngày mai”. Thế là anh đem phân phát nốt chút tiền cuối cùng cho kẻ khó, gửi cô em gái vào một nhà các trinh nữ đạo đức trong vùng nhờ nuôi dạy giùm, rồi một mình dọn ra ở trong một túp lều nhỏ ngoài rìa làng để chuyên tâm cầu nguyện.
Đó là bước chân đầu tiên mở ra một con đường mà hàng vạn con người ở các thế kỷ sau sẽ nối gót đi theo.

Vì sao người ta tìm vào sa mạc?
Thực ra, Antôn không phải là người đầu tiên chọn lối sống khắc khổ từ bỏ thế gian. Ngay từ thời các Tông đồ, trong Hội Thánh đã có những tín hữu tự nguyện sống độc thân vì Nước Trời, những bà góa và những trinh nữ dâng mình cho Chúa ngay tại gia đình mình giữa lòng giáo xứ. Thế nhưng vào cuối thế kỷ thứ III và suốt thế kỷ thứ IV, một phong trào hoàn toàn mới đã bùng lên: hàng ngàn người quyết định rời bỏ hẳn làng mạc và phố thị để đi sâu vào chốn sa mạc hoang vu.
Có nhiều lý do thúc đẩy bước chân của họ. Suốt ba thế kỷ đầu tiên, lý tưởng cao đẹp nhất của người tín hữu là đổ máu tử đạo để làm chứng cho Chúa. Nhưng từ khi các hoàng đế Rôma trở lại đạo, thời kỳ bắt bớ chấm dứt, không còn ai phải ra pháp trường chịu chết vì đức tin nữa. Những tâm hồn khao khát dâng hiến trọn vẹn cho Chúa liền tìm kiếm một cách thức khác để “chết” cho Chúa: đó là chết đi từng ngày đối với tính mê nết xấu và những đòi hỏi ích kỷ của bản thân giữa cảnh cô tịch. Truyền thống Hội Thánh gọi đó là “tử đạo trắng”, cuộc tử đạo không đổ máu nhưng đổ mồ hôi và nước mắt, đúng như lời Thánh Athanasiô nhận xét về Antôn rằng: “Hằng ngày, ngài là một vị tử đạo ngay trong lương tâm của mình”.
Bên cạnh đó, khi Kitô giáo đã trở thành tôn giáo của giới quyền quý và các giám mục bắt đầu ngồi dự tiệc trong cung điện hoàng đế như chương 39 đã kể, nhiều giáo dân nhiệt thành cảm thấy đời sống đạo nơi phồn hoa đô hội đang dần trở nên dễ dãi, thỏa hiệp với thế gian. Họ không lên tiếng chỉ trích ai, cũng chẳng lập phe nhóm chống đối; họ chỉ lặng lẽ khoác áo đi vào sa mạc để giữ cho ngọn lửa Tin Mừng được nguyên tuyền. Dĩ nhiên các tài liệu cổ cũng ghi nhận có cả những nông dân trốn vào sa mạc để thoát cảnh sưu cao thuế nặng và nợ nần nơi làng quê.

Hơn hết, trong tâm thức Kinh Thánh, sa mạc luôn là nơi chốn ưu tuyển để con người gặp gỡ Thiên Chúa: ông Môsê đã gặp Chúa trong bụi gai bốc cháy giữa sa mạc; dân Ítraen được Chúa rèn luyện suốt bốn mươi năm trong hoang địa; ngôn sứ Êlia lắng nghe tiếng Chúa trong “tiếng gió hiu hiu” trên núi Hôrép; và chính Chúa Giêsu trước khi đi rao giảng cũng đã vào sa mạc ăn chay cầu nguyện bốn mươi đêm ngày.
Hai mươi năm chiến đấu sau cánh cửa đóng kín
Cuộc hành trình vào sa mạc của Antôn diễn ra từng bước một. Thời gian đầu ở ngoài rìa làng, hễ nghe nói ở đâu có bậc cao niên đạo đức nào nổi tiếng về một nhân đức gì là anh lại tìm đến học hỏi cho bằng được. Sau đó, anh rút ra xa hơn, dọn vào ở trong một ngôi mộ cổ bỏ hoang. Đến khoảng năm 285, khi đã ngoài ba mươi tuổi, Antôn quyết định vượt sông Nin đi sâu vào vùng núi sa mạc phía đông, tìm thấy một pháo đài quân sự Rôma bỏ hoang trên đỉnh núi rồi tự nhốt kín mình ở bên trong. Mỗi năm chỉ có hai lần, bạn bè mang bánh mì khô đến thả qua lỗ hổng trên mái pháo đài cho ông; thứ bánh nướng cứng của Ai Cập ấy để được sáu tháng không hỏng. Ông sống hoàn toàn biệt lập như thế suốt hai mươi năm ròng rã.
Athanasiô tả sống động những trận chiến của Antôn trong hai mươi năm ấy: ma quỷ tấn công ông bằng nỗi nhớ gia sản ngày xưa, nỗi lo cho em gái, cơn buồn chán muốn bỏ cuộc, cho đến những ảo ảnh thú dữ gầm thét hay hình bóng phụ nữ quyến rũ. Về sau, “Những cơn cám dỗ của Thánh Antôn” trở thành đề tài cho vô số bức họa phương Tây, từ Hieronymus Bosch, Matthias Grünewald đến Salvador Dalí. Vũ khí của Antôn là cầu nguyện không ngừng, ăn chay, thức đêm và lao động: tay ông không ngừng đan giỏ, đan chiếu lá cọ để đổi bánh và giúp người nghèo.

Đến khoảng năm 305, đám đông những người ngưỡng mộ kéo đến dựng lều quanh chân núi vì quá mong mỏi được gặp ông nên đã quyết định tháo dỡ cánh cửa pháo đài. Sau hai mươi năm ẩn kín, Antôn, lúc ấy đã ngoài năm mươi tuổi, bước ra trước mắt mọi người. Athanasiô kể ai nấy sững sờ: thân hình ngài không tiều tụy vì ăn chay, cũng chẳng nặng nề vì ít vận động; gương mặt không u sầu, cũng chẳng xao động, mà bình an, rạng rỡ lạ thường như người vừa bước ra từ cung thánh.
Từ ngày ấy, Antôn mở cửa đón nhận và hướng dẫn các môn đệ; hàng ngàn túp lều ẩn sĩ mọc lên quanh ngọn núi của ngài, biến sa mạc hoang vu thành những “thành phố của lời cầu nguyện”. Các môn đệ gọi ngài là Abba, tiếng Aram nghĩa là “Cha”, chính tiếng thân thương Chúa Giêsu dùng để gọi Chúa Cha. Còn những người sống đời ẩn dật như ngài được gọi là monachos, tiếng Hy Lạp nghĩa là “người sống một mình”, gốc của chữ monk, tức đan sĩ.
Kho tàng khôn ngoan của các giáo phụ sa mạc
Những người tìm đến xin lời khuyên của các bậc ẩn sĩ lão thành trong sa mạc đã ghi nhớ và chép lại những câu nói ngắn gọn cùng những mẩu chuyện đời thường của các ngài, về sau gom lại thành bộ sách nổi tiếng mang tên Lời của các Giáo phụ sa mạc, tiếng Latinh là Apophthegmata Patrum, một trong những tác phẩm linh đạo bình dị, sâu sắc và dễ hiểu nhất của Kitô giáo cổ đại.
Sách kể có lần Cha Antôn thấy trong thị kiến cạm bẫy ma quỷ giăng khắp mặt đất, ngài thở dài: “Lạy Chúa, thế này thì ai mà vượt qua cho nổi?” Ngay lập tức, ngài nghe tiếng Chúa trả lời vỏn vẹn hai chữ: “Khiêm nhường!” Bởi kẻ tự hạ mình nằm sát đất thì không chiếc lưới nào chụp trúng được.
Lần khác, một người thợ săn đi ngang, thấy Cha Antôn đang cười đùa với các đan sĩ trẻ, chướng mắt vì nghĩ bậc thánh thì phải nghiêm nghị. Hiểu ý, Cha Antôn bảo anh đặt tên lên cung mà kéo. Anh thợ săn kéo căng dây cung. Ngài bảo: “Kéo căng thêm nữa đi!” Anh ta ráng sức kéo thêm. Ngài lại bảo: “Kéo căng hết cỡ nữa đi!” Anh thợ săn vội xua tay: “Thưa Cha, nếu con mà kéo căng quá mức nữa thì cây cung sẽ gãy mất!” Cha Antôn mỉm cười: “Việc Chúa cũng vậy đó con; cứ bắt anh em căng quá sức, họ sẽ gãy mất. Đôi lúc phải nới dây cung cho anh em thư giãn thì mới bền sức phục vụ Chúa được!”
Lại có câu chuyện cảm động về Abba Môsê Da Đen, một người gốc châu Phi to khỏe, trước kia là một tướng cướp khét tiếng rồi ăn năn đi tu. Một hôm, một thầy phạm lỗi nặng; cộng đoàn họp để xét xử và mời cụ Môsê tới. Cụ không muốn đến, nhưng anh em gọi mãi nên đành đi. Cụ lấy một cái giỏ thủng đáy, đổ đầy cát rồi vác lên vai; dọc đường cát cứ chảy ròng ròng sau lưng. Các đan sĩ ra hỏi cụ làm gì thế; cụ đáp: “Đống tội lỗi của chính bản thân tôi đang chảy ròng ròng ngay đằng sau lưng tôi đây mà mắt tôi còn chẳng nhìn thấy, thế mà hôm nay tôi lại dám vác mặt đến đây để ngồi ghế xét xử tội lỗi của người anh em mình sao!” Ai nấy cúi đầu hổ thẹn và tha cho người anh em. Khoảng năm 405, khi một toán cướp sa mạc kéo đến tấn công đan viện, Cha Môsê giục các môn đệ trốn đi, còn mình ở lại chịu chết chứ nhất định không cầm gươm chống trả, vì nhớ lời Chúa dạy: ai dùng gươm sẽ chết vì gươm.
Và trong sa mạc không chỉ có các Abba, các Cha, mà còn có những nữ ẩn sĩ can trường được gọi là các Amma, các Mẹ sa mạc, tiêu biểu như Mẹ Sara và Mẹ Synclêtica, người từng để lại lời khuyên chí lý rằng: một kho báu mà đem phơi bày ra ngoài chợ thì sớm muộn gì cũng bị kẻ trộm lấy mất, và nhân đức của người tu hành nếu đem khoe khoang cho thiên hạ thấy thì cũng sẽ tiêu tan ngay!
Thánh Pacômiô và sự ra đời của các đan viện sống chung
Tuy nhiên, thực tế cho thấy lối sống ẩn tu cô độc một mình như Thánh Antôn là con đường cực kỳ gian nan, không phải ai cũng theo nổi; đã có những người vì không chịu đựng nổi cảnh cô quạnh triền miên nên rơi vào khủng hoảng tâm thần hoặc sinh lòng kiêu ngạo ảo tưởng mình đã thành thánh. Hội Thánh cần một hình thức tu trì thứ hai nâng đỡ con người hơn: đời sống đan tu cộng đoàn, và người đặt viên gạch đầu tiên cho mô hình ấy là Thánh Pacômiô.
Sinh khoảng năm 292 tại miền nam Ai Cập trong một gia đình ngoại giáo, năm hai mươi tuổi, chàng thanh niên Pacômiô bị bắt đi lính phục vụ cuộc nội chiến của hoàng đế Maximinô Đaia. Tối hôm ấy, đám tân binh bị nhốt tập trung trong một nhà giam thị trấn ven sông Nin giữa cảnh đói khát và sợ hãi. Bỗng có những người dân địa phương chẳng quen biết gì lại đem bánh ăn và nước uống vào tận nơi tiếp tế và ân cần chăm sóc họ. Ngạc nhiên quá, Pacômiô hỏi những người tốt bụng ấy là ai; người ta cho anh biết đó là những “Kitô hữu”, những người làm việc bác ái với khách lạ vì lòng yêu mến Thiên Chúa trên trời. Đêm ấy, anh lính ngoại giáo thầm hứa: nếu sống sót trở về, anh sẽ dành cả đời phục vụ con người như họ. Giải ngũ xong, Pacômiô xin học đạo, chịu phép Rửa Tội rồi vào sa mạc theo học một ẩn sĩ già.
Khoảng năm 320, ở làng bỏ hoang Tabennêsi bên sông Nin, với kinh nghiệm kỷ luật thời quân ngũ, Pacômiô làm một cuộc cách mạng trong đời tu: quy tụ các đan sĩ sống chung trong một khuôn viên có tường bao. Các thầy mặc cùng một kiểu áo, cầu nguyện chung, ăn chung, cùng làm việc trong xưởng hay ngoài đồng, không ai giữ của riêng, và cùng vâng theo một bản Tu luật thành văn dưới một cha Bề trên. Bản Tu luật đầu tiên ấy của lịch sử Hội Thánh đã được Thánh Giêrônimô dịch sang tiếng Latinh năm 404 và còn lưu truyền đến nay. Người Hy Lạp gọi lối tu có cộng đoàn đùm bọc nhau ấy là koinobion, “đời sống chung”, khác với đời ẩn tu đơn độc của Thánh Antôn.

Ít lâu sau, người chị gái của Pacômiô là bà Maria tìm đến thăm em; qua bức tường ngăn, ngài khuyên chị cùng bước vào đời sống hiến dâng và cho các thầy dựng một tu viện bên kia bờ sông dành cho chị, nơi chẳng bao lâu sau đã quy tụ đông đảo các chị em phụ nữ tìm đến sống theo đúng bản Tu luật của Pacômiô, trở thành một trong những cộng đoàn dòng nữ đầu tiên của Hội Thánh.

Khi Pacômiô chết vì dịch năm 346, đã có chín đan viện nam và hai đan viện nữ với hàng ngàn tu sĩ, tự làm ruộng, dệt vải, đan chiếu đem bán, và dành phần lớn lợi tức nuôi người nghèo trong vùng.
Nhịp sống đan tu lan tỏa khắp Đông Tây
Từ cái nôi Ai Cập, ngọn lửa đan tu nhanh chóng lan rộng ra khắp phương Đông:
- Tại Palestine, các đan sĩ sống trong các hang đá dọc theo những vách núi dựng đứng của sa mạc Giuđê gần Giêrusalem và Bêlem; ngày thường mỗi thầy cầu nguyện và làm việc riêng trong hang của mình, đến chiều thứ Bảy và Chúa Nhật thì tất cả cùng tụ họp về nhà thờ trung tâm để cử hành phụng vụ chung. Nổi tiếng nhất là Đan viện Mar Saba lập năm 483, treo leo bên vách vực sa mạc Giuđê, đến hôm nay vẫn có đan sĩ sinh sống và cầu nguyện suốt hơn một ngàn năm trăm năm.
- Tại Syria, xuất hiện những hình thức khổ hạnh độc đáo, tiêu biểu như Thánh Simêon Cột Đá, người sống ba mươi bảy năm trên đỉnh một cột đá gần Aleppo, cầu nguyện và giảng cho hàng vạn khách hành hương đứng dưới chân cột. Giám mục sử gia Têôđôrêtô đã tận mắt chứng kiến và ghi lại, và phần chân cột đá ấy nay vẫn còn tại di tích Qal’at Sim’an.
- Tại Cappađôcia, như chương trước đã nhắc, Thánh Basiliô Cả đã biên soạn bộ Tu luật hướng các đan viện đi vào sự quân bình: gắn kết chặt chẽ đời sống cầu nguyện chung với việc mở trường học, bệnh viện và nhà trọ phục vụ người nghèo ngay bên cạnh đan viện, trở thành khuôn mẫu chuẩn mực cho toàn bộ các đan viện Chính Thống giáo Đông phương cho tới ngày nay.

Còn Thánh Antôn được Chúa cho sống đến đại thọ. Cả đời, cụ chỉ hai lần rời sa mạc vào Alêxanđria: lần đầu năm 311, giữa cơn bách hại của Maximinô Đaia, để đứng bên an ủi các tín hữu bị kết án; và lần thứ hai vào năm 338, khi đã gần chín mươi tuổi, cụ chống gậy về thành phố để công khai đứng bên cạnh Đức Giám mục Athanasiô, làm chứng bảo vệ đức tin Công đồng Nicêa chống lại bè rối Ariô. Sau đó, ngài rút sâu vào một ngọn núi gần bờ Biển Đỏ và an giấc ngàn thu vào năm 356, hưởng thọ 105 tuổi. Hội Thánh mừng kính ngài vào ngày 17 tháng Giêng hằng năm. Trước khi nhắm mắt, ngài dặn hai môn đệ thân tín hãy chôn cất xác mình ở một nơi bí mật không ai biết, và trối lại cho người bạn trẻ là Đức Giám mục Athanasiô chiếc áo choàng bằng da cừu sờn cũ của mình. Dưới chân ngọn núi ấy bên bờ Biển Đỏ, Đan viện Thánh Antôn do các môn đệ dựng từ thế kỷ thứ IV nay vẫn còn các đan sĩ Copt sinh sống, là một trong những đan viện Kitô giáo cổ nhất thế giới còn hoạt động đến hôm nay.
Chỉ một năm sau ngày Thánh Antôn qua đời, năm 357, đang trốn phe Ariô ngay trong các đan viện sa mạc, Athanasiô viết cuốn Cuộc đời Thánh Antôn. Sách mau chóng được dịch sang tiếng Latinh và làm chấn động phương Tây.
Tại thành Trier, nay thuộc nước Đức, hai viên quan trẻ trong triều đi dạo, ghé vào lều mấy tu sĩ, cầm cuốn Cuộc đời Thánh Antôn lên đọc; đọc mấy trang, cả hai bỏ chức tước và hôn sự ngay hôm ấy để đi tu! Câu chuyện ấy, khi được kể lại ở Milanô, thành giọt nước tràn ly thúc đẩy vị giáo sư hùng biện danh tiếng Augustinô, mà các chương sau sẽ kể, dứt khoát từ bỏ đời sống tội lỗi để trở về với Chúa!
Tại xứ Gaul, nay là nước Pháp, có chàng kỵ binh quân đội Rôma tên là Martinô: trong một đêm mùa đông giá rét ở cổng thành Amiens, thấy một người ăn xin rách rưới đứng run cầm cập mà mình chẳng còn đồng tiền nào trong túi, anh lính trẻ đã rút gươm cắt đôi tấm áo choàng quân đội đang mặc trên người để cho người nghèo một nửa; đêm ấy trong giấc mơ, anh thấy chính Chúa Giêsu khoác trên vai nửa mảnh áo choàng của mình! Sau khi giải ngũ, Thánh Martinô đã lập đan viện đầu tiên trên đất Pháp tại Ligugé năm 361 và sau này trở thành vị Giám mục thánh thiện của thành Tours. Có một chi tiết chữ nghĩa thú vị bắt nguồn từ ngài: nửa tấm áo choàng ngắn của ngài, tiếng Latinh gọi là cappa, về sau được các vua Pháp giữ làm bảo vật; căn phòng cất tấm áo gọi là capella, các linh mục trông coi gọi là capellani; từ đó các tiếng phương Tây mới có chữ chapel, nhà nguyện, và chaplain, cha tuyên úy!
Đến khoảng năm 415, Thánh Gioan Cassianô, sau nhiều năm sống và học hỏi với các ẩn sĩ sa mạc Ai Cập, đã về thành cảng Marseille ở miền nam nước Pháp lập hai đan viện nam nữ và viết hai bộ sách đúc kết toàn bộ tinh hoa linh đạo sa mạc cho độc giả phương Tây; để rồi một thế kỷ sau đó, tại nước Ý, Thánh Biển Đức sẽ nghiền ngẫm chính hai bộ sách ấy khi soạn thảo bộ Tu luật Biển Đức làm nền tảng cho văn minh đan tu toàn châu Âu. Thậm chí làn sóng ấy còn vượt biển vươn tới tận hòn đảo xanh Ireland nơi biên viễn Đại Tây Dương, mảnh đất mà quân đoàn Rôma chưa bao giờ đặt chân tới, để các đan sĩ Ireland dựng lên những túp lều đá tổ ong chênh vênh trên các mỏm đá cheo leo giữa sóng gió đại dương.


Những hạt giống âm thầm trên đồi cao đất Việt
Hơn mười sáu thế kỷ trôi qua kể từ ngày chàng thanh niên Antôn bước ra khỏi ngôi nhà thờ làng bên sông Nin, hạt giống sa mạc ấy đã vượt đại dương đến gieo mầm ngay trên quê hương Việt Nam của chúng ta. Giữa những ngọn đồi thông tĩnh lặng của Châu Sơn Ninh Bình và Châu Sơn Đơn Dương, Phước Sơn, Thiên An Huế hay Biển Đức Thủ Đức, ngày hôm nay vẫn có hàng trăm đan sĩ Việt Nam dòng Xitô và dòng Biển Đức âm thầm thức dậy từ lúc hai, ba giờ sáng khi thế gian còn chìm trong giấc ngủ để cất tiếng hát Thánh Vịnh ca tụng Thiên Chúa và cầu nguyện cho nhân loại, rồi ban ngày lại thinh lặng cầm cuốc ra đồng làm ruộng, trồng cà phê theo đúng châm ngôn “Cầu nguyện và Lao động”, Ora et Labora. Các ngài chính là những người con cháu tinh thần trực tiếp của chàng thanh niên Ai Cập năm xưa đã bán đi ba trăm mẫu ruộng chỉ vì nghe một câu Tin Mừng.
Khi đọc lịch sử Hội Thánh, người ta thường dễ bị cuốn theo những biến cố ồn ào của các đại công đồng, các vị giáo hoàng, giám mục hay các bậc đế vương. Thế nhưng, giữa những năm tháng sóng gió nhất của thế kỷ thứ IV, khi các giám mục đang tranh luận căng thẳng tại Nicêa hay Constantinôpôli, thì những con người mà các bậc cột trụ như Thánh Athanasiô và Thánh Basiliô tìm đến để xin lời khuyên, những con người đã mở cửa hang đá che giấu Thánh Athanasiô suốt những năm tháng ngài bị hoàng đế truy nã gắt gao nhất, lại chính là những cụ già ăn mặc rách rưới đang ngồi lặng lẽ đan từng chiếc giỏ lá cọ và lần hạt cầu nguyện giữa lòng sa mạc.
Thế nhưng, giữa những năm tháng sóng gió nhất của thế kỷ thứ IV, khi các giám mục đang tranh luận căng thẳng tại Nicêa hay Constantinôpôli, thì những con người mà các bậc cột trụ như Thánh Athanasiô và Thánh Basiliô tìm đến để xin lời khuyên, những con người đã mở cửa hang đá che giấu Thánh Athanasiô suốt những năm tháng ngài bị hoàng đế truy nã gắt gao nhất, lại chính là những cụ già ăn mặc rách rưới đang ngồi lặng lẽ đan từng chiếc giỏ lá cọ và lần hạt cầu nguyện giữa lòng sa mạc.
Chương 43 / 177
Gấp chương lại
Dấu mốc
“Việc Chúa cũng vậy đó con; cứ bắt anh em căng quá sức, họ sẽ gãy mất.”
Những người trong chương
- Antôn · Đan viện Thánh Antôn dưới chân núi ngài ở nay vẫn có đan sĩ Copt, được xem là đan viện Kitô giáo xưa nhất còn hoạt động liên tục. Hội Thánh mừng ngài ngày 17 tháng Giêng.
- Pacômiô · Bản luật đan tu thành văn đầu tiên của ngài được Thánh Giêrônimô dịch sang tiếng Latinh năm 404 và còn lưu truyền đến nay.
- Martinô · Tại cổng thành Amiens, ngài cắt đôi tấm áo choàng cho người ăn xin. Từ chữ cappa của nửa tấm áo ấy mà có các chữ chapel và chaplain.
Nơi ấy hôm nay
- Mar Saba, lập năm 483, treo leo bên vách vực sa mạc Giuđê. Hơn một ngàn năm trăm năm sau, nơi ấy vẫn có đan sĩ sống và cầu nguyện.
- Qal’at Sim’an ở Xyri còn phần chân cột nơi Thánh Simêon Cột Đá sống ba mươi bảy năm.
- Châu Sơn, Phước Sơn, Thiên An là những đan viện Xitô ở Việt Nam, nơi các đan sĩ thức dậy từ hai ba giờ sáng để hát Thánh Vịnh.
Muốn đọc thêm
Mt 19,21 · Mt 6,34 · Athanasiô, Cuộc đời Thánh Antôn · Lời của các Giáo phụ sa mạc · Gioan Cassianô, các sách về đời đan tu · newadvent.org
Trong bách khoa
Bạn vừa gặp
- Antôn
- Athanasiô
- Môsê người da đen
- Synclêtica
- Sara
- Pacômiô
- Palamôn
- Maria (chị của Pacômiô)
- Sabbas
- Simêon Đứng Cột
- Basiliô
- Pontitianô
- Martinô thành Tours
- Gioan Cassianô
- Sulpiciô Sêvêrô
Những nơi đã đi qua
Chương liên quan
Hình ảnh trong chương

Chương sau · Chương 44
Những tiếng nói phương Đông
Từ nồi cháo phát cho người đói năm 368, Basiliô đã dựng nên gì ngoài cổng thành Xêdarê?
Khoảng 15 phút đọc











